Danıştay 2025/1312 E. 2025/2286 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2025/1312 Karar No : 2025/2286

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... 3- ...4- ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Van ili, Muradiye ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Muradiye İlçesi ve Çevresi İlave+Revizyon Nazım İmar Planına yapılan itirazların reddine dair Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:......, K:... sayılı kararıyla; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ve dava dosyasında bulunan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselin kuzeyinden geçen 15 metre genişliğindeki imar yolunun yola cephesi olan taşınmazlardan mülkiyetleri oranında dengeli bir şekilde geçirilmediği ve mevcut yapılaşmanın dikkate alınmadığı anlaşıldığından 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine dair Van Büyükşehir Belediye Meclisinin dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararında, imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 13/01/2025 tarih ve E:2022/6064, K:2025/169 sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. ve 11. maddesi, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. ve 8. maddesi ile Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 33. maddesinde yer alan hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibarıyla imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varıldığı, Uyuşmazlıkta, plan revizyonuna karşı ilan süresi içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılan itirazlar Van Büyükşehir Belediyesi Meclisince tesis edilen ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilmiş ise de bu işlemin ilgililerine tebliğ edilmemesi nedeniyle davacıların itirazlarının ilanın son günü olan 25/09/2016 tarihini izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmadığının kabulü gerektiği, bu itibarla askı süresinden itibaren zımni ret süresini izleyen 60 günlük dava açma süresi içerisinde açılması gerekirken 27/01/2017 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, Öte yandan, davacıların itirazlarının reddedildiği Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edildiği görülmekte ise de, davacıların taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, bu kararın davacılar açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağının da açık olduğu, Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davaya konu nazım imar planı kararının Van ili Muradiye ilçesinde yaklaşık 1910 hektarlık alanı kapsayan revizyon niteliğinde bir plan kararı olduğu, plan kararının 25/04/2016-25/05/2016 ile 25/08/2016-25/09/2016 tarihlerinde askıya çıkarıldığı, davacılar tarafından ikinci askı sürecinde plana itiraz edildiği, ikinci askıdan sonra davalı idarece ...tarih ve ... sayılı kararın alındığı, her ne kadar davacıların itirazı reddedilmiş ise de itirazlardan kabul edilenlerin olduğu, bu kabul kararının ise planlama sürecinde alınan önceki kararda değişiklik yapan yeni bir plan kararı niteliğinde olduğu, planın revizyon niteliği dikkate alınarak ... tarih ve ... sayılı kararın da askı ve ilan sürecinin izlenerek yürürlüğe konulması gerektiği, anılan bu kararla yapılan değişiklikler neticesinde dava açma ehliyeti/itiraz hakkı bulunan şahısların askı-ilan süreci ile son karardan haberdar olmalarının sağlanması gerektiği, ancak... tarih ve ... sayılı kararın askıya çıkarılarak ve internet ilanı yapılarak ilan edilmediği, bu durumda idare hukuku bağlamında tekemmülü sağlanmış bir idari işlemden (plan kararından) söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından davacıların davasında süre aşımı bulunmadığı gerekçesi eklenmek suretiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süresi içinde açılmadığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Van ili, Muradiye ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli Muradiye İlçesi ve Çevresi İlave+Revizyon Nazım İmar Planı kabul edilmiştir. Söz konusu planın 25/04/2016-25/05/2016 tarihleri arasında askıya çıkarılması üzerine, aralarında davacıların da bulunduğu ilgililer tarafından askı süresi içerisinde yapılan itirazlar neticesinde Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli Muradiye İlçesi ve Çevresi İlave+Revizyon Nazım İmar Planı kabul edilerek 25/08/2016-25/09/2016 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Akabinde, askı süresi içerisinde anılan imar planına karşı davacılar tarafından, taşınmaz üzerinden geçen yol alanının konut alanı olarak değiştirilmesi istemiyle yapılan itirazlar Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilmiştir. Bunun üzerine 27/01/2017 tarihinde temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun “Dava açma süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanun'un “Üst makamlara başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, kesinleşen imar planlarının bir kopyasının, Bakanlıkça oluşturulan elektronik ortamdaki Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi Altyapısı üzerinden, ilgili idaresi tarafından, arşivlenmek üzere Bakanlığa gönderileceği hükümlerine yer verilmiştir. 14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işlem tarihi itibarıyla imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde dava açılabileceği sonucuna varılmıştır. Uyuşmazlıkta, plan revizyonuna karşı askı süresi içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılan itirazlar Van Büyükşehir Belediyesi Meclisinin... tarih ve.... sayılı kararı ile reddedilmiş ise de bu işlemin ilgililerine tebliğ edilmemesi nedeniyle davacıların itirazlarının ilan-askı süresinin son günü olan 25/09/2016 tarihini izleyen altmış gün içerisinde cevap verilmeyerek 24/11/2016 tarihinde zımnen reddedildiğinin kabulü gerekmektedir. Bu itibarla, zımni ret süresini izleyen 60 günlük dava açma süresi içerisinde en son 23/01/2017 (Pazartesi) tarihinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 27/01/2017 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 33. maddesinde yer alan hükümler göz önüne alındığında, davacıların itirazlarının reddedildiği Van Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile bir kısım itirazların kabul edildiği görülmekte ise de, davacıların taşınmazı yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşıldığından, bu kararın, davacılar açısından dava açma süresini ihya etmeyeceği de açıktır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne; 2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA, 3.Kullanılmayan...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davalı idareye iadesine, 4.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/11/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- Dosyanın incelenmesinden, davaya konu nazım imar planına ilişkin Van Büyükşehir Belediye Meclisi kararının, Van ili Muradiye ilçesinde yaklaşık 1910 hektarlık alanı kapsayan revizyon niteliğinde bir plan kararı olduğu, plan kararının 25/04/2016-25/05/2016 ile 25/08/2016-25/09/2016 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacılar tarafından, ikinci askı sürecinde plana itiraz edildiği, ikinci askıdan sonra davalı idarece ... tarih ve ... sayılı kararın alındığı, her ne kadar davacıların itirazı reddedilmiş ise de itirazlardan kabul edilenlerin olduğu, bu kabul kararının ise planlama sürecinde alınan önceki kararda değişiklik yapan yeni bir plan kararı niteliğinde olduğu, planın revizyon niteliği dikkate alınarak ... tarih ve ... sayılı kararın da askı ve ilan sürecinin izlenerek yürürlüğe konulması gerektiği, anılan bu kararla yapılan değişiklikler neticesinde dava açma ehliyeti/itiraz hakkı bulunan şahısların askı-ilan süreci ile son karardan haberdar olmalarının sağlanması gerektiği ancak ... tarih ve ... sayılı kararın askıya çıkarılarak ilan edilmediği, bu durumda idare hukuku bağlamında tekemmülü sağlanmış bir idari işlemden (plan kararından) söz edilemeyeceği sonucuna varıldığından temyizen incelenen davada süre aşımı bulunmadığı ve işin esasına girilerek karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.