Danıştay 2024/515 E. 2024/2303 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/515 Karar No : 2024/2303

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/11/2023 tarih ve E:2023/11567, K:2023/6512 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ'in 26. maddesinin 4. fıkrasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin 05/03/2021 tarih ve 31414 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Tebliğ'in iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/11/2023 tarih ve E:2023/11567, K:2023/6512 sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde yer alan ve iptal davasının subjektif ehliyet koşulu olan "menfaat ihlali"nin, doktrin ve içtihatlarda dava konusu işlemle davacı arasında kurulan kişisel, meşru, güncel bir menfaat ilişkisi olarak tanımlandığı, sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırlarının her olayda yargı yerince uyuşmazlığın niteliğine göre belirlendiği, İptal davalarının, idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olduğu, ancak her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunmasını öngören yasakoyucunun, iptal davaları için "menfaat ihlali"ni, subjektif ehliyet koşulu olarak getirdiği, İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, İdare Hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulünün zorunlu olduğu, aksi halde, her idari işlemle dolayısıyla da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmenin, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğuracağı, Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel nitelikteki düzenleyici işlemlere karşı sadece kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetinin bulunduğu, nitekim konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de, bu kuruluşların amaçları dışında faaliyette bulunamayacaklarına açık bir biçimde yer verildiği, Dava konusu Tebliğ'in "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Tebliğin amacı, 31/5/2019 tarihli ve 1134 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir." kuralına ve anılan Tebliğin dayanağı olan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde ise; "Bu Yönetmeliğin amacı; yeni turizm tesisi türlerinin gelişmesine olanak sağlanması, mevcut turizm tesislerinin geliştirilmesi, turizm tesislerinin asgari niteliklerinin belirlenmesi, bu tesisler arasında standart birliğinin sağlanması, kalitenin korunması, sürekliliğinin sağlanması ve yükseltilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir." kuralına yer verildiği, Anılan maddelerde yer alan düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, dava konusu Tebliğ'in, yeni turizm tesisi türlerinin gelişmesine olanak sağlanması, mevcut turizm tesislerinin geliştirilmesi, turizm tesislerinin asgari niteliklerinin belirlenmesi, bu tesisler arasında standart birliğinin sağlanması, kalitenin korunması, sürekliliğinin sağlanması ve yükseltilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlediği, TMMOB ve bu Birliğin bir üyesi olan Mimarlar Odasının kuruluş amacının; mühendislik ve mimarlık mesleği mensuplarının, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak ve meslek disiplinini ve ahlâkını korumak olduğu, bu kapsamda, Birlik kapsamındaki her meslek odasının amacının, Kanun'da belirtilmiş faaliyet alanlarının kendi mesleklerini ilgilendiren kısımları ile sınırlı olduğu, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nda ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Ana Yönetmeliği'nde, Mimarlar Odasının faaliyet alanının; mimarlık mesleğine yönelik iş ve işlemler olarak belirtildiği, anılan Tebliğ'in dava konusu hükmünde ise turizm tesislerinin yapılaşma koşulları, mimari özellikleri veya buna benzer konulara ilişkin kuralların bulunmadığı, konaklama tesislerinin konaklama birimleri dışında kalan üniteleri üzerinde kat mülkiyeti/kat irtifakı tesis edilebileceğinin düzenlendiği, ve bu düzenlemenin, turizm tesislerinin yapılaşma koşulları, mimari özellikleri veya benzeri konularla ilgili olmadığı, turizm tesislerine turizm belgesi verilmesi için aranan koşullarla ve bu tesislerin işletilme amacı ile ilgili olduğu, Bu durumda, davacı Odanın kuruluş amacı ve faaliyet alanı ile dava konusu işlem birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemin davacı Odanın menfaatini etkilemediği, davacının subjektif dava açma ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu Tebliğ hükmü ile dayanağı üst hukuk normunda yer alan düzenlemeyi aşan yeni bir düzenleme niteliğinde olacak şekilde ve Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 44. maddesine aykırı olarak, konaklama tesislerinin konaklama birimleri dışında kalan üniteleri üzerinde kat mülkiyeti/kat irtifakı tesis edilebileceği yolunda düzenlemeler getirildiği, yurdun doğal, tarihi ve kültürel varlıklarının, turizm sektörünün gelişimi amacıyla sadece turizm tesislerine sağlanması gereken olanakların kat mülkiyeti tesis edilerek bir ya da birkaç yurttaşın yararlanmasına sunulması ve bu amaçla özel mülkiyete konu edilmesinin Kanun'un amacına ve kamu yararına uygun olmadığı, doğal, tarihi ve kültürel değerlerin korunmasında her bir yurttaş gibi Odanın da menfaat ilgisinin bulunduğu, davanın, Anayasa'nın 56. maddesinde düzenlenen hakların kullanılması çerçevesinde açıldığı, temyize konu ehliyet ret kararının, adil yargılanma hakkını kısıtladığı, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, Danıştay Dördüncü Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Dördüncü Dairesinin temyize konu 23/11/2023 tarih ve E:2023/11567, K:2023/6512 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Kesin olarak, 10/10/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.