Danıştay · Danıştay

Danıştay 2024/338 E. 2026/4 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
Danıştay
Esas No
2024/338
Karar No
2026/4
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/338 Karar No : 2026/4

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...-(... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı adına, takdir komisyonu kararlarına istinaden resen tarh edilen 2012 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin geçici vergiler ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. Takdir komisyonu kararlarında atıf yapılan davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun ihbarnamelerin ekinde tebliğ edilmemesinin davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkını kısıtladığı ve bu durumun esasa etkili bir şekil hatası oluşturduğu gerekçesiyle cezalı tarhiyatların kaldırılması yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesince, davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkının Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olarak kısıtlanmadığı, esasa etkili bir şekil hatasının da bulunmadığı, uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenerek yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararı: Davacı, hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu done alınarak takdire sevk edilmiştir. Takdir komisyonunca takdir edilen matrahlar üzerinden dava konusu vergiler tarh edilerek vergi ziyaı cezaları kesilmiştir. Davacının organizasyon halinde sahte fatura ticareti yapıp yapmadığı hususu uyuşmazlığın özünü oluşturduğundan, öncelikle ihtilaflı faturaları düzenleyen davacı hakkındaki tespitleri içeren vergi tekniği raporunun irdelenmesi gerekmektedir. Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda aşağıdaki tespitlere yer verilmiştir: i. Mükellef, 15/09/2011-31/01/2013 tarihleri arasında Nuruosmaniye Vergi Dairesi mükellefi olarak "... Mah. ... Sok. ... Han .../... Fatih/İstanbul" adresinde "işlenmiş değerli metallerin toptan ticareti" faaliyeti ile iştigal etmiştir. 01/02/2013 tarihinden itibaren Hocapaşa Vergi Dairesi mükellefi olarak faaliyete devam edilmiş olup söz konusu faaliyet 31/03/2014 tarihinde terk nedeniyle sona erdirilmiştir. ii. Mükellef ile ... ve ... isimli şahıslar silsile hâlinde birbirlerine fatura düzenlemişlerdir. iii. Mükellef ve anılan şahısların muhasebe işlemleri ... tarafından yürütülmüştür. Banka hesapları da aynı kişiler tarafından kontrol edilmektedir. iv. Mükellefin düzenlediği faturaların tamamına yakını ... adına düzenlenmiştir. Mükellef adına düzenlenen faturaların tamamına yakını ise ... tarafından düzenlenmiştir. v. Mükellef, mükellefiyetinin ... ve ... isimli şahıslar tarafından iş vaadiyle açtırıldığını, kendisinin herhangi bir faaliyetinin bulunmadığını, sigortalı olarak Esenler Belediyesine bağlı ... Anonim Şirketinde çalıştığını, iş yeri kirasının bankadan ödenmesi gerektiğinin söylenmesi üzerine kendi adına açılan banka hesabı şifresini bu şahıslara verdiğini beyan etmiştir. vi. Mükellef adına Garanti Bankası Anonim Şirketi nezdinde açılan banka hesabından ...'ın vekâletname ile yüklü miktarlarda para çekme işlemi gerçekleştirdiği tespit edilmiştir. ... isimli şahsın ...'ın ücretli çalışanı olarak 2011, 2012, 2013 yıllarında Fatih Sosyal Güvenlik Merkezine bildirildiği tespit edilmiştir. vii. Mükellef ile aynı şekilde ... ve ...'a vekâlet veren ve fatura düzenleme zinciri içinde yer alan ... adına Garanti Bankası Anonim Şirketi nezdinde açılan banka hesabında anılan şahıslar tarafından vekâletname ile çok sayıda işlem yapıldığı tespit edilmiştir. viii. 2012 takvim yılında mükellef adına ... isimli şahıs tarafından, "iş karşılığı yatan" açıklaması ile 362.987,00 TL tutarında paranın havale edildiği tespit edilmiştir. Ancak mükellef tarafından 2012 yılında ...'e düzenlenen fatura bulunmadığı gibi verilen Bs bildirimlerinde de anılan şahıs adına fatura düzenlendiğine ilişkin bildirime rastlanmamıştır. ix. ... hakkında, adına tesis ettirilen mükellefiyet üzerinden sahte fatura düzenleme organizasyonu içinde yer aldığına dair vergi tekniği raporu bulunmaktadır. x. Sahte fatura düzenleme organizasyonu içinde yer alan şahısların kendileri dahil yakın akrabalarını Sosyal Güvenlik Kurumuna ücretli çalışan olarak bildirmek suretiyle düzenlenen altın işçilik faturalarının gerçek bir ticari işleme dayandığı izlenimi vermek istedikleri değerlendirilmiştir. xi. ...'ın 2012 takvim yılı hesapları üzerinde randıman çalışması yapılmıştır. Görünürde çalışan olarak bildirilen şahısların gerçek bir altın mamul işçiliğinde bulunduğu varsayımında bile üretebileceği işçilik miktarının üç katı tutarında fatura düzenlendiği tespit edilmiştir. xii. ..., ..., ..., ... ve ...'ın, birlikte veya ayrı ayrı hareket etmek üzere banka hesaplarının kontrolü dahil bir çok konuda vekil tayin edildiği tespit edilmiştir. xiii. İş yerinde çalışan olarak bildirilen şahıslardan ...'un ...ın damadı olduğu tespit edilmiştir. xiv. ...'in altın işleme işçiliği ile ilgili herhangi bir faaliyette bulunmadığı, sahte belge organizasyonu kapsamında mükellefiyet tesis ettirdiği tespit edilmiştir. Diğer taraftan, emniyet birimlerince yapılan soruşturmada, ...'ın hesaplarından, ... (davacı) adına açılan hesaba, iş bedeli olarak yüklü miktarda para transfer edildiği, bu paraların, ...'den aldığı vekâletnameye istinaden ... tarafından çekildiği, ödemelerin muvazaalı olduğu, ... adına tesis ettirilen mükellefiyetin tamamen ... ve ... isimli şahıslar tarafından kontrol edildiği, ...'ün mükellefiyetinde altın işçiliğine yönelik herhangi bir faaliyetin bulunmadığı, düzenlenen tüm faturaların sahte olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir. Uyuşmazlıkta, davacı ... adına tesis ettirilen vergi mükellefiyetine ilişkin faaliyetin, davacı tarafından münferiden yerine getirildiği yönünde bir değerlendirme yapılmamıştır. Mükellefiyetin, davacı tarafından vekâlet verilen ... ve ... isimli şahıslar tarafından kontrol edildiği belirtilmiştir. Bu durumda, anılan mükellefiyet kapsamında sahte fatura düzenlenmiş veya başkaca bir usulsüzlük yapılmış ise öncelikle ilgili şahıslar incelemeye dahil edilerek bu kişiler adına adi ortaklık şeklinde mükellefiyet tesis ettirilmesi gerekirken söz konusu usulsüzlüklerin tamamının davacı tarafından yapıldığından bahisle varsayıma ve eksik incelemeye dayalı olarak yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk görülmemiştir. Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu vergi ve cezaları kaldırmıştır. Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 25/11/2021 tarih ve E:2021/6531, K:2021/7422 sayılı kararı: Davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve 2...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, Vergi Mahkemesi kararında belirtilenlerin yanında şu tespitlere de yer verilmiştir: i. Altın ve diğer değerli metallerden takı, mücevherat perakende ticareti işi için 09/02/2012 tarihinde mükellefiyet tesis ettiren ... (... Kuyumculuk) ile iş ilişkisi içinde olduğu ...'ın yönettikleri bir zincirin halkası içerisinde yer alan ..., ..., ... adlı şahıslar, üretim ve altın işleme işi yaparken birbirlerinden alım yapıyor görünmektedir. ii. Mükellefin (davacının) iş yerinde 16/9/2011 tarihinde yoklamada, faaliyet alanının toptan değerli taş ve madenlerin imalatı ve satışı olduğu, iş yerinin yaklaşık beş metrekare büyüklüğünde olduğu, ...adlı bir çalışanı olduğu, muhtelif büro malzemelerinin yer aldığı, çelik kasa, bir adet hassas terazi bulunduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında, ... (...'in kızı) isimli şahsın da çalışan olarak göründüğü hususları tespit edilmiştir. iii. 30/05/2012 tarihli yoklamada, önceki yoklamada tespit edilen hususların yanında iş yerinde yirmi kilogram altın olduğu beyan edilmiştir. Ayrıca şube ve deposunun olmadığı tespit edilmiştir. iv. Adres değişikliği üzerine yeni iş yeri adresinde 16/10/2012 tarihinde yapılan yoklamada, iş yerinin yirmi beş metrekare büyüklüğünde olduğu, ikili cila motoru, bir adet istim makinesi, bir adet rodaj makinesi ve bir adet tezgâhın yer aldığı, mükellefin faaliyetine devam ettiğinin bildirildiği tespitlerine yer verilmiştir. v. ... ifadesinde, ilgili kişilerden noterden vekâletname alma sebebini, iş yaptırdığı atölyelere güvenememesi olarak açıklamıştır. Kendisine fatura düzenleyen mükellef (davacı) ile diğer adı geçen kişileri iş dolayısıyla tanıdığını beyan etmiştir. vi. ...'ın hesaplarından, mükellef (davacı) adına açılan hesaba, iş bedeli olarak yüklü miktarda para transfer edilmiştir. Transfer edilen para, mükelleften alınan vekâletnameye istinaden çekilmiştir. vii. Organizasyon kapsamında tesis edilen mükellefiyetlerin işe başlama ve terk tarihlerinin çok yakın olduğu, ... ve ...'ün (davacı), vergi incelemesine başlanmasından hemen sonra işi terk ettikleri tespit edilmiştir. viii. ... ise 2014 yılının ilk üç ayında 60.000.000,00 TL üzerinde hasılatına karşın incelemeye başlanınca katma değer vergisi beyannamesi vermemiştir. ix. ... ile ... hakkındaki incelemelerden, benzer şekilde mükellefiyet tesis edilen bu şahıslara aylık 1000,00 TL ücret verildiği şahısların ifadelerinden anlaşılmıştır. Diğer taraftan, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan soruşturmada, bazı kişilerin yurt dışına altın ihracatı yapıyor gibi evrak düzenlediği, gerçekte ise hurda demir gönderdikleri, böylece devleti dolandırdıkları iddia edilmiştir. ...'ın yurt dışına ihraç etmek üzere ... tarafından mühürlenen iki valizine el konulmuştur. El konulan valizlerin emniyet birimlerince incelenmesinden, söz konusu valizlerde altın yerine değersiz metallerin yer aldığı tespit edilmiştir. ... sahibi olan ... ifadesinde, ...'ın kuyumcu olduğu için zaman zaman kendilerine gelip iş yaptırdığını, bazı müşterilerin çok sık ayar yaptırıp güven kazandıktan sonra kendilerinin gözünden kaçırarak altınların yerini değiştirmiş olabileceğini belirtmiştir. ... adlı kişinin İstanbul Defterdarlığı İhbarlar ve Şikayetler Daire Başkanlığına hitaben yazdığı ihbar dilekçesinde, 2012 yılında yurt dışında ... (...'in kızı) ile tanıştığı, kendisine yurt dışında çalışmak üzere haftada en az üç kez seyahat edecek şekilde yabancı dil bilen güvenilir birini aradığını söylediği, altın ihracatı yaptıklarını belirterek şahsın kendisine üç bin Euro ücretle iş teklif ettiği, iş akdinin neden ... ile yapılacağını sorunca kendisinin vergi borcu olduğu, bu nedenle iş yerinin ... adına açıldığı, işinin altın ayar evinden alacağı valize konmuş altınların yurt dışına çıkarılıp teslimi olduğu, ...'ın, ...'in teyzesinin oğlu olduğu, ...'nun kendisine on, on beş adet civarında altın ihracatı yapan firmalarının olduğu, sahte müşteriler, sahte altınlarla hayali ihracat yaptıkları ve amaçlarının katma değer vergisi iadesi almak olduğunu söylediği, ...'ın havaalanında yakalanması üzerine altınların çalınmaya çalışıldığı zannıyla iş yerine geçmiş olsuna gidince onun da aynı şeyleri söylediğini belirttiği, sonuç olarak ...'ın ve ...'in 2012 yılında 5.748.700,06 TL tutarında nakden katma değer vergisi iadesi aldığı ve bunun da birbirine silsile yoluyla fatura düzenleyen ...'ün (davacı) de içerisinde yer aldığı kişilerce veya onların vekâletname verdiği kişiler tarafından düzenlenen faturalarla gerçekleştiği hususlarına yer verilmiştir. İnceleme elemanınca, tüm bu inceleme ve tespitlerden hareketle işlenmiş altın, kıymetli maden ve mücevherat ihracatı yapılmış gibi göstererek katma değer vergisi iadesi almak maksadıyla oluşturulan bir organizasyon olduğu, bu organizasyonun başında ... ve yakınları ile ...'in yer aldığı, bu kapsamda davacı ... (... Kuyumculuk) tarafından düzenlenenler dahil tüm faturaların sahte olduğu, katma değer vergisi iadesi almak maksadıyla hareket edildiği için komisyon geliri yönünden yapılacak işlem bulunmadığı değerlendirilmiştir. Yapılan tespitlerden bahsi geçen kişilerin bir organizasyon halinde hareket ettiği anlaşılmaktır. Davacının herhangi bir ticari faaliyeti olmadığı kendisinin verdiği geniş yetkili vekâletname ile iş vaadiyle hakkında mükellefiyet tesis edildiği ve bir kısım faturaların düzenlendiği görülmüştür. Davacının hak ve fiil ehliyetine sahip olan her birey gibi özgür iradesiyle verdiği söz konusu vekâletname kapsamında yapılan iş ve işlemlerden doğan borçlardan sorumlu olacağı açıktır. Sahte belge düzenleme organizasyonunda yer alan ve özellikle organizasyonu kuran diğer kişiler adına da gerekli incelemelerin yapılarak sorumlulukları tespit edildikten sonra gerekli tarhiyatların yapılması cezaların kesilmesi idari görev ve yasal bir zorunluluk olsa da parasal nitelikli vergi borçlarının hukuki uyuşmazlıkların bölünebilir borç olduğu ve herkesin kendi eylem ve işlemlerinden doğan hak ve borçlardan bizzat sorumlu olduğu düşünüldüğünde, yalnızca organizasyon hakkında adi ortaklık olarak mükellefiyet tesis edilmeksizin işlem yapılmış olması, davacının hukuka aykırı eylem ve işlemlerinden doğan şahsi sorumluluğunu kaldırmayacaktır. Diğer taraftan, davacı hakkında düzenlenen takdire sevk yazısı incelendiğinde, takdir komisyonu kararına dayanak olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda ...'ün yaklaşık iki yıl altı ay süren mükellefiyeti süresince herhangi bir gelir elde etmediğinin düşünülemeyeceği, benzer durumdaki ...'un ifadesinde aylık 1000,00 TL aldığını beyan ettiği, organizasyon kapsamında mükellefiyet tesis edilen diğer mükellefler ile ...'ün de 15/09/2011-30/09/2013 tarihleri arasında aylık bu tutarda gelir elde ettiğinin kabul edildiği belirtildikten sonra aylık bu tutar esas alınarak yetkili takdir komisyonunca söz konusu matrahların takdir edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Yukarıda özetlenen... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda ise katma değer vergi iadesi alınması için organizasyon oluşturulduğu, komisyon geliri yönünden yapılacak bir işlem bulunmadığı ifade edilmiştir. Bu durumda, ilgili vergi dairesinden sorularak gerekli bilgi ve belge temin edilmek suretiyle matrahın hesaplanma şeklinin hukuka uygun olup olmadığı değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerektiğinden, Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. Daire, davacının karar düzeltme istemini reddetmiştir. ...Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Davacı adına aynı nedene istinaden resen tarh edilen 2012 yılına ilişkin gelir vergisi ve aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle açılan davada... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla vergi ve cezaların kaldırılması yolunda ısrar kararı verilmiştir. Vergi Mahkemesi, ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Israr kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; Davalının, ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:... K:... sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE, 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/01/2026 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

X - KARŞI OY: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.

Atıf: Danıştay Danıştay, E. 2024/338, K. 2026/4, T. 28.01.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-danistay-2024-338-e-2026-4-k-46f1965f0ad9