Danıştay 2024/2957 E. 2025/676 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2957 Karar No : 2025/676

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Onuncu Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2019/10339, K:2023/7133 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davalı idarenin 01/07/2009 tarih ve 2009/40 sayılı "Eczane ilişkin işlemler" konulu Genelgesi'nin "Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmelik gereği yeni eczane açılması, devir veya nakil ve eczaneler ile ilgili diğer işlemler için müracaat İl Sağlık Müdürlüklerine yapılacaktır. İl Sağlık Müdürlüklerince alınan müracaatta öncelikle ilk değerlendirme yapılacak ve eksik olan belge var ise tamamlatılmasını müteakip kroki onayı ve muvazaa değerlendirmesi için eczanenin bağlı bulunduğu Bölge Eczacı odasına gönderilecektir." kısmının; 1. sayfasının 4. paragrafının 1 numaralı bendine yer alan "Kroki onayı: eczane yapılacak yerin kroki onayı, metrekare, yükseklik ve eczanenin kullanım alanına ilişkin olarak, eczacılık mevzuatı ile Bakanlığımız genelge ve talimatları ile belirlenen koşulların sağlanmasının teminine yönelik yapılacaktır. Krokinin İl Sağlık Müdürlüklerince gönderilmesini müteakip 10 işgünü içerisinde Bölge Eczacı Odasınca onaylanması, onaylanmaması halinde ise gerekçeleri ile birlikte bu 10 iş günlük süre içerisinde bildirilmesi gerekmektedir. Krokinin 10 iş günü içerisinde onaylanmaması ve olumsuz kararın gerekçeleriyle bildirilmemesi veyahut bildirilen gerekçelerin kroki onayının esasına ilişkin olmayıp farklı değerlendirme koşullarına ilişkin olması durumunda kroki onayı İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerince yapılacaktır. Ancak Bölge Eczacı Odası tarafından talep edilmesi halinde 10 iş günlük ek süre verilerek bu işlemler tamamlanır." kısmının; 4. paragrafının 3 numaralı bendinde yer alan "Mesul müdür atanması:eczacının vefatı, hacir altına alınması ve benzeri sebeplerle eczaneye yapılacak mesul müdür atamalarında, vereseli eczane işletilmesine ilişkin olarak eczaneye mesul müdür atanması işleminde, mesul müdür olarak atanacak eczacının meslekten men cezasının bulunup bulunmadığı bilgisinin yer aldığı oda kayıt belgesinin bulunması yeterlidir. Eczacı Odasından ayrıca bir uygunluk belgesi alınması zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak mesul müdür olarak atanan eczacının hangi eczaneye mesul müdür olarak atandığı bilgisi İl sağlık Müdürlüğü tarafından ilgili Bölge Ecza Odasına bildirilecektir." kısmının ve Genelge eki listenin "Eczane Mesul Müdür Tayininde Gerekli Belgeler" ile "Vereseli Eczane İşlemlerinde Gerekli Belgeler" başlığı altında yapılan düzenlemelerin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 20/11/2023 tarih ve E:2019/10339, K:2023/7133 sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/03/2017 tarih ve E:2014/5520, K:2017/1318 sayılı bozma kararına uyularak, Normlar hiyerarşisinin, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına geldiği, bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan bir normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltamayacağı veya kısıtlayamayacağı; dolayısıyla, düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen Kanun ve Yönetmelik hükümlerine aykırı düzenlemeler getiremeyeceğinin kabul edildiği, Tebliğ, genelge ve yönerge gibi düzenleyici işlemlerin ise; bir yönetmeliğin veya Bakanlar Kurulu Kararının uygulanmasını göstermek amacıyla ve onlara aykırı hükümler içermemek şartıyla yönetmeliklerde veya Bakanlar Kurulu Kararlarında gösterilen usul ve yöntemleri "açıklayıcı" hükümler taşıyan, yeni bir yöntem ve usul getirmeyen; dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içermeyen genel düzenleyici işlemler olduğu, Dava konusu Genelge'nin dayanağı olan 13/10/1992 tarih ve 21374 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinde, eczane açmak isteyen eczacıların başvuru usulleri ile başvururken hazırlamaları gereken belgeler düzenlenmiş olup; anılan maddede "Eczane açmak isteyen eczacılar, aşağıda yazılı evrak ve belgeler ile İl Sağlık Müdürlüğü'ne başvururlar: a) Nüfus cüzdanı sureti, b) Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş eczacılık diplomasının aslı veya noterce tasdikli sureti, c) Eczacılığa engel mahkûmiyetinin bulunmadığına dair adli belge, d) Biyografi, e) 6197 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin (e) ve (f) bentlerinde yazılı olduğu üzere, mesleğini yapmayı engelleyecek iyileşmez bir hastalığı bulunmadığına dair sağlık raporu ile iki gözünün görmekten mahrum olmadığına dair uzman tabip raporu, f) 4x6 cm boyutlarında 4 adet fotoğraf, g) Eczane yapılacak yerin krokisi ile ilgili kanunlara uygunluğu hususunda Bölge Eczacı Odası ile İl Sağlık Müdürlüğünce tasdik edilmiş rapor, h) Eczanenin muvazaalı olup olmadığı hususunda Bölge Eczacı Odasınca verilmiş değerlendirme raporu; bu rapor Eczacı Odası yetkililerince ilgilinin odaya başvurusundan itibaren 10 iş günü içerisinde ispatlayıcı belgelerle birlikte İl Sağlık Müdürlüğüne verilir. Belirtilen süre sonunda rapor verilmediği takdirde muvazaa konusunda İl Sağlık Müdürlüğü yetkililerince 10 iş günü içerisinde incelenerek sonuçlandırılır." hükümlerinin yer aldığı, Uyuşmazlıkta, davacının iptalini istediği Genelge hükümlerinin bir kısmının anılan Yönetmelikte yer alan düzenlemelere aykırı olduğu, bir kısmının üst hukuk normu olan Yönetmelikte sayılmayan kısıtlamalar içermekte olduğu, Genelge ile ihdas edilmiş olan bu kısıtlamalara Yönetmelik'te yer verilmediği; bir kısmının ise Yönetmelik hükümlerini aşan düzenlemeler olduğunun anlaşıldığı, Bu durumda, Yönetmelik hükümleriyle belirlenmesi gereken hususların Genelge ile düzenlendiği; bununla birlikte, söz konusu Genelge hükümlerinde, üst hukuk normlarında yer almayan kısıtlamalara yer verilerek bu normları aşan hükümler getirilmesinin, genel anlamda kısıtlamaların genişletilmesi anlamına geldiği; böylelikle, Genelge'de yer alan düzenlemeler ile Yönetmelik hükümlerinin hedeflediği amacın dışına çıkıldığı sonucuna varıldığı, Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden, eczanelerle ilgili olarak, dayanağı Yönetmelik'te yer almayan yeni ve farklı düzenlemelere yer verilen dava konusu Genelge'de hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yapılan bazı yönetmelik değişiklikleri neticesinde meydana gelen tereddütleri gidermek amacıyla dava konusu Genelge'nin düzenlendiği, söz konusu düzenlemede belirlenen hususların ilgili mevzuatta dağınık şekilde yer alan hususları açıklığa kavuşturmaktan ibaret olduğu, dava konusu işlemin normlar hiyerarşisine aykırılık teşkil etmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin ikinci fıkrasında, Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulmasının; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkün olduğu belirtilmiş; dördüncü fıkrasında, "Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümleri kıyasen uygulanır." denilmiş; 50. maddesinin dördüncü fıkrasında ise Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı hükme bağlanmıştır. Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu kararı; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 22/03/2017 tarih ve E:2014/5520, K:2017/1318 sayılı bozma kararında belirtilen gerekçeler göz önüne alınarak verilmiş bir karar olduğundan, usul ve hukuka uygun bulunmakta ve bozulmasını gerektirecek bir hukuka aykırılık taşımamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin temyize konu 20/11/2023 tarih ve E:2019/10339, K:2023/7133 sayılı kararının ONANMASINA, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.