Danıştay 2024/2778 E. 2025/1174 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/2778 Karar No : 2025/1174

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Birliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:2021/6447, K:2024/1001 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Turist rehberi olan davacının "rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği" gerekçesiyle toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun ... tarih ve. . sayılı kararı ile 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 2. fıkrasının iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Sekizinci Dairesinin 29/02/2024 tarih ve E:2021/6447, K:2024/1001 sayılı kararıyla; Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esası incelenmiş, 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nun 5. maddesine, Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 41. maddesinin 4. ve 17. fıkrası ile 43. maddesine atıf yapılarak, Dava konusu düzenleme yönünden; Turist Rehberliği Meslek Kanunu'nda mesleğini bu Kanun hükümlerine uygun olarak icra etmeyen ve meslek kuralları ile etik ilkelerine uymayan turist rehberleri hakkında uygulanacak disiplin cezaları ve disiplin soruşturmasına ilişkin diğer usul ve esasların yönetmelikle düzenleceğinin hüküm altına alındığı, Yönetmelik'te ise turist rehberleri hakkında yürütülen disiplin soruşturmasının konusunda uzman kişiler arasından görevlendirilen denetim elemanları tarafından, denetim elemanı olduklarına ilişkin kimlik bilgilerini içeren ve hangi meslek kuruluşunca görevlendirildiklerine ilişkin fotoğraflı tanıtım kartı düzenleneceği ve denetim elemanlarının bu kartlarını denetim sırasında görünür şekilde taşımak zorunda olduklarının düzenlendiği, İdarelerin işlem tesis ederken Anayasa ve yasalarla çizilen çerçeve içinde takdir hakkına sahip oldukları, ancak bu takdir hakkının, serbestçe kullanılabilecek bir keyfiyeti ifade etmeyip kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından hukuka uygun olarak temellendirilmiş olgularla desteklenmesi gerektiği, Bu kapsamda, turist rehberliği hizmetlerinin denetiminin güvenle yürütülebilmesini teminen denetime katılacak uzman kişilerin seçimi ve görevlerinin ifasında uyulacak usullerin tespitine ilişkin düzenlemenin üst hukuk normlarına, kamu yararına ve eğitim hizmetinin gereklerine aykırı bulunmadığı; Dava konusu bireysel işlem yönünden; Turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacı hakkında düzenlenen 07/04/2021 tarihli tutanakta, davacının 2021 yılı çalışma kartı olmadan iki kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiğinin tespit edildiği, bu tutanağın Turist Rehberleri Birliğine gönderilmesi üzerine Disiplin Kurulu tarafından Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği'nin 43. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendi uyarınca soruşturma başlatılmasına ve soruşturmanın kurul olarak gerçekleştirilmesine karar verildiği, Davacının, Disiplin Kuruluna sunduğu... ve ... tarihli metni aynı olan savunma dilekçelerinde özetle tutanak günü Ayasofya Camii'ne şükür namazı kılmak için gittiğini, namazdan sonra yanına gelen Pakistanlı bir çiftin kendisine soru sormak istediğini, kendisinin de bir iki dakika süreyle bilgi verdiğini, herhangi bir rehberlik faaliyetinde bulunmadığını ve bunun karşılığında ücret almadığını beyan ettiği, Disiplin Kurulunca, resmi belge niteliğinde olan ve iki denetim görevlisi tarafından düzenlenen tutanak ile davacının rehberlik dili dışında ve eylemsizken rehberlik mesleğini icra ettiğinin tespit edildiği, davacının ikametgâhının Kartal ilçesinde bulunduğu ve neredeyse her gün Ayasofya Camii'nin önüne geldiği hususunun denetim görevlilerince beyan edildiği göz önüne alındığında, mesleğini icra etmek için orada bulunduğunun hukuki bir karine olduğu sonucuna varılarak davacının toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, Uyuşmazlıkta, turist rehberi olan davacı hakkında iki denetim görevlisi tarafından düzenlenen tutanak içeriği ve bir denetim görevlisinin telefondaki beyanları esas alınarak dava konusu işlemin tesis edildiği, tutanakta rehberlik hizmeti aldığı iddia edilen kişilerin ifadesine başvurulmadığının ve hizmet bedeli aldığına dair bilgiye yer verilmediğinin görüldüğü, Bu durumda, davacıya isnat edilen fiilin işlendiği hususunun her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ortaya konulamadığı sonucuna varıldığından, dava konusu bireysel işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, Turist Rehberleri Meslek Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi yönünden davanın reddine, Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulu'nun... tarih ve ... sayılı kararı ile davacıya verilen toplam 11 ay meslekten geçici men cezası işleminin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının çalışma kartı olmadan ve rehberlik dili dışında başka bir dilde rehberlik hizmeti verdiğinin tutulan tutanak ve denetmen ifadeleri ile sabit olduğu, tutanağın yetkili kişilerce tutulduğu, konu ile ilgili olarak tutanakta imzası olan denetmen ile telefon görüşmesi yapıldığı, davacının ikametgâhının Kartal olmasına rağmen neredeyse her gün Ayasofya Camii önüne gelmesinin arkadaşlık ilişkisi ve sosyal çevre gibi kavramlarla açıklanmasının mümkün olmadığı, Dairece verilen iptal kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2.Yukarıda belirtilen gerekçeyle kısmen davanın reddine, kısmen iptale ilişkin Danıştay Sekizinci Dairesinin temyize konu 29/02/2024 tarih ve E:2021/6447, K:2024/1001 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 28/05/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- 6326 sayılı Turist Rehberliği Meslek Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasında; “Bu Kanunun uygulanmasında; … e) Meslek: Turist rehberliği mesleğini, … h) Turist rehberi: Bu Kanun hükümleri uyarınca mesleğe kabul edilerek turist rehberliği hizmetini sunma hak ve yetkisine sahip olan gerçek kişiyi, ı) Turist rehberliği hizmeti: Seyahat acentalığı faaliyeti niteliğinde olmamak kaydıyla kişi veya grup hâlindeki yerli veya yabancı turistlerin gezi öncesinde seçmiş oldukları dil kullanılarak ülkenin kültür, turizm, tarih, çevre, doğa, sosyal veya benzeri değerleri ile varlıklarının kültür ve turizm politikaları doğrultusunda tanıtılarak gezdirilmesini veya seyahat acentaları tarafından düzenlenen turların gezi programının seyahat acentasının yazılı belgelerinde tanımladığı ve tüketiciye satıldığı şekilde yürütülüp acenta adına yönetilmesini, ifade eder.” kuralına; 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde “Meslekten geçici men cezası; turist rehberinin mesleği icra etmesinin bir aydan bir yıla kadar yasaklanmasıdır. Meslekten geçici men cezası aşağıdaki hâllerde verilir: … 6) Kanuni istisnalar saklı olmak üzere mesleğin çalışma kartı alınmadan veya çalışma kartında belirtilen dil veya diller dışında icra edilmesi.”; 3. fıkrasında “Uyarma ve kınama cezasını gerektiren hâllerde üye olunan odanın yönetim kurulu; meslekten geçici men ve meslekten çıkarma cezasını gerektiren hâller ile oda ve birlik organlarının üyelerinin fiillerinde ise ilgili birlik yönetim kurulu tarafından resen veya oda yönetim kurulunun başvurusu üzerine ilgili birlik disiplin kurulu tarafından disiplin soruşturması başlatılır. Fiilin ilgili birliğe bildirilmesinden itibaren bir yıl içinde disiplin soruşturması sonuçlandırılır. Disiplin soruşturmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” hükmüne yer verilmiştir. 6326 sayılı Kanun'un -dava konusu bireysel işlem tarihindeki haliyle- 12. maddesinde ise, “Turist rehberliği niteliğindeki hizmet veya faaliyetler, meslekte uzmanlık ve ilgili sertifika programlarının düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, turist rehberliği hizmetine yönelik sözleşmelerde bulunması gerekli asgari hususlar, disiplin, sicil, ruhsatname ve çalışma kartlarına ilişkin hususlar ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin diğer hususlar meslek kuruluşlarının görüşü alınarak Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan yönetmelik ile düzenlenir.” kuralı yer almıştır. Dava konusu bireysel işlem tarihinde yürürlükte olan; 26/12/2014 tarih ve 29217 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turist Rehberliği Meslek Yönetmeliği’nin “Meslekten geçici men cezası” başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında, “Turist rehberleri Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen hallerde meslekten geçici olarak men edilir. Meslekten geçici men cezası alan turist rehberi ceza süresince mesleğini icra edemez. İlgili maddede sayılan hallerden, .. ç) Kanuni istisnalar saklı olmak üzere mesleğin çalışma kartı alınmadan icra edilmesi halinde, dört aydan altı aya kadar, …e) Çalışma kartında belirtilen dil veya diller dışında icra edilmesi halinde, yedi aydan dokuz aya kadar, …süreler ile meslekten geçici men cezası uygulanır…” kuralı yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; turist rehberi olarak faaliyet gösteren davacıya Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla 7 ay meslekten geçici men cezası verilmiş ve 05/02/2021 tarihinde başlayan cezanın infazı devam ederken denetim görevlileri tarafından davacı hakkında "2021 yılı çalışma kartı olmadan 2 (iki) kişilik Pakistan uyruklu turist grubuna İngilizce olarak rehberlik faaliyeti gerçekleştirdiği tespit edilmiştir." ifadelerinin yer aldığı 07/04/2021 tarihli tutanak düzenlenmiş ve davacının Ayasofya Camii içinde bir şahıs ile yan yana çekilmiş fotoğrafı tutanağa eklenmiştir. Bu tutanağın Turist Rehberleri Birliği'ne gönderilmesi üzerine Disiplin Kurulu'nca başlatılan soruşturma kapsamında davacıdan alınan savunmada özetle tutanak günü Ayasofya Camii'ne şükür namazı kılmak için gittiği, namazdan sonra yanına gelen Pakistanlı bir çiftin kendisine "burası Camii olduğu halde neden mozaiklerde yer alan figürlerin yüzlerinin açık vaziyette olduğu"nu sorduğu, kendisinin de buranın eskiden Müze olduğunu belirttiği, herhangi bir rehberlik faaliyetinde bulunmadığı ve bunun karşılığında ücret almadığı yönündeki ifadeler yer almıştır. Tutanakta imzası bulunan denetmen ile yapılan telefon görüşmesinde de, davacının rehberlik dili dışında ve çalışma kartı olmaksızın rehberlik mesleğini icra ettiği hususunun teyit edilmesi üzerine Turist Rehberleri Birliği Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının toplam 11 ay meslekten geçici men cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. Yukarıda yer alan Kanun hükmünde tanımlandığı üzere kişi veya grup hâlindeki yerli veya yabancı turistlerin gezi öncesinde seçmiş oldukları dil kullanılarak ülkenin kültür, turizm, tarih, çevre, doğa, sosyal veya benzeri değerleri ile varlıklarının kültür ve turizm politikaları doğrultusunda tanıtılarak gezdirilmesi, turist rehberliği hizmeti olup yaklaşık 20 yıldır her gün Ayasofya'da rehberlik faaliyeti yürüttüğünü belirten (bu bilgi dava dilekçesinde yer almaktadır) ve çalışma dili Almanca olan davacının Pakistanlı turistleri İngilizce dilinde ülkenin tarihi değerleri hakkında bilgilendirmesi de bu hizmetin ifası olup bu durum davacı tarafından ikrar edildiği gibi bu hususta "Ayosofya Camii"nde tutanak düzenlendiği ve tutanaktaki tespitlerin fotoğraf ile görselleştirildiği hususları birlikte dikkate alındığında davacıya isnat edilen "eylemsiz iken çalışma kartı alınmadan meslek icra edilmesi" ve "mesleğin çalışma kartında belirtilen dil dışında icra edilmesi" fiillerinin sübut bulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu bireysel işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından temyize konu iptal kararının bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.