Danıştay 2024/1858 E. 2025/1093 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/1858 Karar No : 2025/1093

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ:Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) :... Başkanlığı VEKİLİ:I. Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Düzce ili, ... Camiinde müezzin kayyım olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin ...tarih ve E.... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; B.K. isimli kişinin Düzce İl Müftülüğü'ne sunduğu 08/02/2019 tarihli dilekçesinde, "davacı ile kendisine yapılmış bir büyüyü bozdurmak için tanıştığı, ilerleyen zamanlarda kendisini maddi yönden istismar etmeye başladığı, kendisini bağlayıp cinsel ilişkide bulunduğu, zarar vermesinden korktuğu, tehdit ettiği" iddialarına yer vermek suretiyle yaptığı şikâyet üzerine davacı hakkında başlatılan idari tahkikat neticesinde düzenlenen... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda; davacının, B.K ile 2016 yılı sonlarında tanıştıkları, bu tarihten itibaren davacının üzerinde Ayetel Kürsi yazılı gümüş bir tas içine koyduğu suya okuyup bu suyu B.K.'ya içirdiği, bunun karşılığında B.K.'dan bir dikiş makinası ile bir miktar para aldığı, 2018 yılı Nisan ayında adı geçenin B.K.'nin evinde birden çok cinsel ilişkiye girdiği hususlarının doğru olduğu, B.K.'nin hem ... Cumhuriyet Başsavcılığınca hem de Başkanlık Müfettişliğince alınan ifadelerinin tutarlı olduğu, B.K. ile davacı arasında gün içerisinde farklı zamanlarda normalin üzerindeki telefon görüşmelerinin ve mesajlaşmalarının B.K.'nin ifadelerini doğruladığı, davacının kendi aleyhine olabilecek durumlarda açık ve net cevaplar vermekten imtina ettiği ve bazı ifadelerinin çelişkili olduğunun tespit edildiği, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde adı geçenin bir din görevlisine yakışmayacak tavır ve davranışlarda bulunduğu anlaşıldığından disiplin yönünden; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/B-d maddesi uyarınca kınama cezasıyla cezalandırılması, idari yönden ise; davacının yürüttüğü görevin gereği olarak tavır ve hareketleriyle topluma örnek olması gerekirken, temel dini ve ahlaki değerlere ters düşen mezkür davranışlarıyla, müezzin-kayyım olarak atanabilmek için Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kuran Kursu Öğreticiliği, İmam- Hatiplik ve Müezzin-Kayyım Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 6/1'inci maddesinin (b) bendinde şart koşulan Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 5/1'inci maddesinin (b) bendinde belirtilen "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olması" şeklindeki ortak nitelik şartını görevi esnasında kaybettiği anlaşıldığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun (98/b) maddesi hükmü gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki memurluğunun sona erdirilmesinin uygun olacağının teklif edildiği, idari yönden getirilen teklife istinaden ve bu teklif doğrultusunda Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun ... tarih ve... sayılı kararıyla, 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca görevinin sona erdirilmesinin uygun olduğuna ve kararın Başkanlık Makamı onayına sunulmasına karar verildiği, bu karar üzerine Diyanet İşleri Başkanlığı'nın 02/10.2019 tarih ve E.... sayılı işlemiyle, davacının memurluğunun sona erdirilmesine karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, Diğer yandan; B.K. isimli kişinin şikâyeti üzerine davacı hakkında nitelikli cinsel saldırı suçunu işlediğinden bahisle yürütülen soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve... Soruşturma, ... Karar Numaralı kararıyla, müştekinin beyanı dışında şüpheli hakkında kamu davası açılmasını gerektirir delil elde edilemediği ve müştekinin de şikâyetinden vazgeçtiği belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, yine B.K.isimli kişinin şikâyeti üzerine davacı hakkında 677 sayılı Kanuna Aykırılık, Dini İnanç ve Duygularının İstismarı Suretiyle Dolandırıcılık suçunu işlediğinden bahisle ... Cumhuriyet Başsavcılığının..., Soruşturma Numarasıyla yürütülen soruşturma neticesinde düzenlenen ... tarih ve ... sayılı iddianamesiyle açılan ceza davasının .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... sayılı esasına kayıtlı dosyada görüldüğü, davanın derdest olduğu, Adli ve idari tahkikat dosyası ve bu soruşturmalar kapsamında alınan ifadeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacı ile B.K isimli kişinin cinsel ilişkiye girdiklerine yönelik ilgili kişinin ifadeleri dışında bir kanıt elde edilemediği, bununla birlikte davacının zaman zaman belirtilen kişinin evine gittiğinin kendi ifadesiyle sabit olduğu, öte yandan davacının ve B.K. isimli kişinin telefon kullanım detayları incelendiğinde, davacının 17 Temmuz 2018 tarihinde saat 03:43'de "... ..." olarak kaydettiği B.K. isimli kişiyi aradığı ve 21 dakika 39 saniye bir görüşme gerçekleştirdikleri, yine farklı tarihlerde de arama kayıtlarının bulunduğu, bunun yanı sıra din görevlisi olan davacının B.K. isimli kişiyle ve C.E. isimli bir arkadaşıyla birlikte birden çok kez park, kafe gibi toplu ortamlarda buluşmalarının ve B.K. isimli kişinin evine giderek yemek yemelerinin ifa ettiği görevi açısından uygun olarak değerlendirilemeyeceği, davacının okuma karşılığında B.K.isimli kişiden bir dikiş makinası ile bir miktar para aldığının alınan ifadelerle sabit olduğu, davacının kendi talebi olmaksızın verildiğine yönelik ifadesinin de bu durumu doğruladığı, bu bilgiyle birlikte yine kolluk güçleri tarafından yapılan inceleme ve davacının da ifadesinde kabul ettiği üzere cemaatten bazı kimselerce hakkında üfürükçülük, cincilik ve muskacılık yaptığının söylendiği ve etrafta bu şekilde bilinir hale geldiği hususlarına bir bütün olarak bakıldığında, davacının yürüttüğü görevin gereği olarak tavır ve hareketleriyle topluma örnek olması gerekirken, temel dini ve ahlaki değerlere ters düşen mezkur davranışları nedeniyle din görevlisi olan davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde belirtilen ''ortak nitelik'' şartını kaybettiği anlaşıldığından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 11/12/2023 tarih ve E:2021/2622, K:2023/6564 sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Düzce ili, ... Camiinde müezzin kayyım olarak görev yapan davacının, B.K. isimli kadın tarafından, kendisine yapılmış büyüyü bozdurmak amacıyla arkadaşı vasıtasıyla tanıştığı, ilerleyen süreçte davacının kendisini maddi ve cinsel yönden istismar ettiği iddiasıyla yapılan şikâyet üzerine başlatılan soruşturmada sadece davacı ve B.K.'nin ifadesinin alındığı, yürütülen adli soruşturmada ise müştekinin soyut iddialarından başka delil elde edilemediği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinin anlaşıldığı, Bu durumda, davacının, atanmasında itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinde İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğuna dair ortak nitelik şartını kaybettiğini gösteren, her türlü şüpheden uzak, somut bilgi ve belgeye ulaşılamadığından hakkında tesis edilen görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararıyla, davacının istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:Davacı tarafından, hakkında tesis edilen işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka aykırı olduğu, işlem tesis edilirken herhangi bir sebep gösterilmediği, araştırma yapılmadan ve savunma alınmadığı, bu işlemin dayanağı olarak gösterilen ve dava dışı B.K.'nın şikâyeti üzerine açılan "Dini İnanç ve Duyguların İstismarı Suretiyle Dolandırıcılık" suçuna ilişkin ceza davasından beraatine karar verildiği, aynı şahsın şikâyeti üzerine "nitelikli cinsel saldırı" suçundan yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, atama şartlarından olan nitelikleri kaybettiğine dair her türlü şüpheden uzak somut bilgi ve belge bulunmadığı, iddiaların ispatlanamamış soyut iddialar hatta iftiralar olduğu, idari işlemin dayanağı olarak gösterilen ilgili kanun maddesindeki niteliklerin genişletici şekilde yorumlanarak uygulandığı ve görevden alınmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından işlemde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin Devlet Memurluğundan çıkarma şeklinde bir disiplin işlemi olmadığı, davacının atanırken aranan ortak nitelik şartını görevi esnasında kaybetmesi nedeniyle, Diyanet İşleri Başkanlığındaki memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin idari bir işlem olduğu, yapılan soruşturma ile adı geçenin bir din görevlisine yakışmayacak tavır ve davranışlarda bulunduğunun anlaşıldığı, davacının bu davranışlarıyla temel dini ve ahlaki değerlere ters düştüğü, müezzin-kayyım olarak atanabilmek için aranan ortak nitelik şartını görevi esnasında kaybettiğinden dava konusu işlemin tesis edildiği, davacı tarafından işlenen fiillerin din görevliliği ile bağdaşmasının mümkün olmadığı; davacının kamu hizmetini etkili ve verimli ifa etme imkanının kalmadığı, tesis edilen işlemin idarenin takdir yetkisinde olduğu; ve idari işlemler üzerindeki yargı denetiminin hukuka uygunluk unsuru ile sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisini ortadan kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği ve yerindelik denetimi yapılamayacağı, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu ve temyiz talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a)Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b)Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Öte yandan, UYAP kayıtlarının incelenmesinden, -... İdare Mahkemesi kararında da işaret edilen- davacı hakkında açılan ceza davasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; dini inanç ve duyguların istismar edilerek dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraatine, ancak 677 sayılı Tekke ve Zaviyelerle Türbelerin Seddine ve Türbedarlıklar ile Bir Takım Unvanların Men ve İlgasına Dair Kanun’a aykırı davrandığı sabit görüldüğünden 2 ay 15 gün hapis ve 375,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, bu hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmüştür.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının ONANMASINA, 3.Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/05/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY X- ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...4 tarih ve E:... K:... sayılı ısrar kararının, Danıştay Onikinci Dairesinin 11/12/2023 tarih ve E:2021/2622, K:2023/6564 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.