Danıştay 2023/2927 E. 2025/507 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/2927 Karar No : 2025/507

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Valiliği - ... VEKİLİ :Hazine Av. ...

DİĞER DAVALI:... VEKİLİ :Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :...'i temsilen, ... Sendikası VEKİLİ :Av. ...

İSTEMİN KONUSU :Danıştay Onikinci Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2019/166, K:2022/5144 sayılı kararının iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünde arama ve kurtarma teknisyeni olarak görev yapan davacı tarafından, nöbette, dini ve milli bayramlarda geçen çalışma sürelerinin fazla çalışma süresinden sayılarak, tarafına 8 saat fazla çalışması karşılığı 1 gün izin verilmesi istemiyle yapılan 02/10/2018 tarihli başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve E... sayılı işlemin ve anılan işlemin dayanağı 13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin (Yönetmelik) 5. maddesinde yer alan; "çalışma saatleri içinde ve dışında yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz" şeklindeki ibarenin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onikinci Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2019/166, K:2022/5144 sayılı kararıyla; Anayasa'nın 18., 55. ve 128/2. maddeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99. ve 178. maddeleri hükümleri aktarıldıktan sonra; Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan; "dışında" ibaresi yönünden;13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 3/B ve 5. maddeleri ile bireysel işlemin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onikinci Dairesinin 16/06/2008 tarih ve E:2005/5329, K:2008/3685 sayılı kararıyla, dava konusu bireysel işlem ile anılan Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "dışında" ibaresinin iptaline, Yönetmeliğin 3/B maddesi ile 5. maddesinin diğer kısımlarının iptali istemi yönünden davanın reddine karar verildiği; anılan kararın davalılarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 28/02/2013 tarih ve E:2009/118, K:2013/720 sayılı kararı ile onandığı; karar düzeltme taleplerinin ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 11/12/2014 tarih ve E:2013/4871, K:2014/4971 sayılı kararı ile reddedildiği; bu itibarla, anılan kararın kesinleştiğinin anlaşıldığı, Öte yandan, bakılmakta olan davada uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için gerekli görüldüğünden, Dairelerinin 21/04/2021 tarih ve 2019/166 sayılı ara kararıyla davalı Cumhurbaşkanlığından; Danıştay Onikinci Dairesinin 16/06/2008 tarih ve E:2005/5329, K;2008/3685 sayılı kararı uyarınca, 13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 5. maddesinde değişiklik yapılıp yapılmadığı, değişiklik yapılmamış ise sebebinin sorularak, bu hususlara ilişkin bilgi ve belgelerin istenilmesi üzerine davalı idarelerden Cumhurbaşkanlığınca gönderilen cevaptan, dava konusu Yönetmelik düzenlemesi hakkında daha önce verilen iptal kararından Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 13/11/2019 tarih ve YD İtiraz No:2019/1030 sayılı kararıyla bilgi edinilerek, kararın Mevzuat Bilgi Sistemine işlendiğinin bildirildiğinin görüldüğü,Bu durumda, dava konusu Yönetmeliğin iptal istemine konu 5. maddesinde yer alan "dışında" ibaresi yönünden ayrıca karar verilmesine yer bulunmadığı, Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan; "çalışma saatleri içinde ve" ile "yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz" şeklindeki ibareler yönünden; Dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinde, çalışma saatleri içerisinde yapılan nöbet hizmetlerinin fazla çalışma sayılamayacağına ilişkin düzenlemeler öngören, "... çalışma saatleri içinde ve ..." ve "... yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz." şeklindeki ibarelerinde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı, Nitekim, yukarıda Danıştay Onikinci Dairesinin 16/06/2008 tarih ve E:2005/5329, K:2008/3685 sayılı kararıyla Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "dışında" ibaresi haricindeki kısımların iptali istemi yönünden davanın reddi yolunda verilen kararın, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca onandığı, anılan karara karşı yapılan karar düzeltme isteminin ise reddedildiğinin görüldüğü, ... tarih ve E... sayılı işlem yönünden; Uyuşmazlıkta, arama ve kurtarma teknisyeni olarak görev yapan davacının, nöbette, dini ve millî bayramlarda geçen çalışma sürelerinin fazla çalışma süresinden sayılarak, 8 saat fazla çalışması karşılığı 1 gün izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun, davalı idarelerden Bilecik Valiliğinin idarenin ... tarih ve E... sayılı işlemiyle, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı yazısı ilgi tutulmak suretiyle reddedildiği; söz konusu yazıda, 13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik uyarınca, "nöbet hizmetinin, kurumların faaliyetleri gereği, güvenliğin veya hizmetin devamını temin amacıyla, normal çalışma saatleri içinde veya dışında yapılan çalışma" olarak tanımlandığı ve nöbet hizmetinin fazla çalışma sayılamayacağının ifade edildiği hususu belirtilmek suretiyle reddedildiğinin anlaşıldığı, Bu durumda, davacı tarafından normal çalışma saatleri içerisinde yürütülen nöbet hizmetlerinin fazla çalışma olarak değerlendirilemeyeceği açık olmakla birlikte, söz konusu işleme dayanak kılınan ve 13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan; "dışında" ibaresinin, anılan işlemin tesis edilmesinden önce kesinleşen yargı kararıyla iptal edilmiş olması karşısında, davalı idarece davacının başvuru tarihi itibarıyla normal çalışma saatleri dışında olmak üzere nöbette, dini ve millî bayramlardaki çalışmaları hakkında yeniden yapılacak değerlendirme sonucunda işlem tesis edilmesi gerekeceğinden, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçeleriyle, 13/03/1975 tarih ve 15176 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "dışında" ibaresinin iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, Yönetmeliğin 5. maddesinde yer alan "... çalışma saatleri içinde ve ..." ile "... yürütülen nöbet hizmetleri fazla çalışma sayılmaz." şeklindeki ibarelerin iptali istemi yönünden davanın reddine, Bilecik Valiliğince tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idarelerden Bilecik Valiliği tarafından; 657 sayılı Yasa ve ilgili Yönetmelik maddelerindeki düzenlemeler gereğince nöbet hizmetinin başlı başına fazla çalışma olarak kabul edilemeyeceği, fazla çalışma süresinin özel mevzuatlarla farklı belirlenmediği hâllerde 40 saati aşan çalışmaları kapsadığı, memurların nöbet hizmeti dahil haftalık toplam çalışmalarının haftalık çalışma sürelerini aşmaması hâlinde fazla çalışma kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla dava konusu bireysel işlemin ilgili mevzuatla çelişmediği ve işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a)Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b)Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın iptale ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı Bilecik Valiliğinin temyiz isteminin reddine, 2.Davanın kısmen reddine, kısmen iptale, kısmen karar verilmesine yer olmadığına yönelik Danıştay Onikinci Dairesinin 07/11/2022 tarih ve E:2019/166, K:2022/5144 sayılı kararının temyize konu iptale ilişkin kısmının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 05/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.