Danıştay 2023/2805 E. 2025/333 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/2805 Karar No : 2025/333

TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... Odası VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF :I-(DAVALI): ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... II-DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER: 1-... Odası VEKİLİ : Av. ... 2-... Odası VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU:Danıştay Altıncı Dairesinin 02/05/2023 tarih ve E:2021/4061, K:2023/4206 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 17/02/2021 tarih ve 31398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatına Dair Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 8. maddesi ile değiştirilen Tebliğ ekinde yer alan Zemin ve Temel Etüt Raporları Formatı başlıklı bölümün, dokuzuncu paragrafının birinci cümlesindeki, "Zemin ve temel etütlerinde; Kategori 1 kapsamındaki çalışmalardan ZA ve ZB yerel zemin sınıfı grubuna giren çalışmalar jeoloji mühendislerince, diğer yerel zemin sınıfı grubundaki çalışmalar jeoloji mühendisi ve jeofizik mühendislerince yapılır." düzenlemesinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 02/05/2023 tarih ve E:2021/4061, K:2023/4206 sayılı kararıyla; Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmemiş, Uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak ise; 09/03/2019 tarih ve 30709 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatına Dair Tebliğ'in eki Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatının 3. maddesindeki "zemin ve temel etüdü ekibi" tanımının, 7.1. maddesinin 7. bendinin, 7.2.2.2. maddesinin 3. bendinin, 7.2.2.3. maddesinin 2. ve son bendinin ve 8.maddesinin 9. bendinin iptali istemiyle açılan davada Dairelerinin E:2019/3619 sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatının 8. maddesinin 9. bendine ilişkin olarak,"... mekanik sondaj gibi yer araştırma amaçlı sondaların noktasal bilgi vermekle sınırlı olduğu, benzer şekilde açılacak gözlem çukurlarının son derece sığ olduğu, buradan alınacak numunelerin laboratuvar deneyleri ile elde edilecek sonuçları deprem gibi dinamik yükler altında zeminin davranışını temsil etmekten uzak olacağı, bu tür Katagori-1 içerisine düşen alanların araştırılmasında ekonomik açıdan avantajlı ve alansal (tüm alanı temsil edecek düzeyde) bilgi sunması açısından sismik yöntem ile taranmasının önerilmekte olduğu, katagori-1 içerisine giren alanların yalnızca gözlem çukuru ile araştırılması, günümüz için olmazsa dahi gelecekte bu tür bir araştırma ile oluşturulan yapılar için ciddi risk olacağı, bunun yaşanan geçmiş tecrübelerle sabit olduğu, bu nedenle, zemin ve temel etüt çalışmalarında Katagori’ye bakılmaksızın alansal bilgi toplanması açısından jeofizik yöntemlere yer verilmesinin ve elde edilecek sonuçlara göre ayrıntılı jeotenik çalışmaların geliştirilmesinin tümüyle bilimsel bir yaklaşım olacağı, ancak zemin etütlerinin farklı kategorilerde ele alınmasının nedeninin, zemin koşulları ve üst yapının büyüklüğü ve önemi dikkate alınarak problemli olabilecek durumları gözden kaçırmayarak finans ve zaman israfına girmeden bir incelemenin yapılması gerektiği, ülkemizde ve dünyada zemin araştırmalarında “kategoriler” ile karşılaşıldığı ve kategorilerin belirli zemin koşulları için büyük oranda olasılıklı problemleri yakalamayı hedeflediği, öte yandan bir zemin türü için parametre tespit edilirken, zemin koşullarının iyi olduğu ve üst yapının görece daha küçük hacimli olduğu, görece düşük riskli durumlarda, parametrelerin birden fazla farklı yöntemle elde edilmesinin ekonomik ve de zaman alıcı da olacağı dikkate alınarak, o zemin için uygun olabilecek ölçüm yöntemi seçilerek yapılmasının makul bir yaklaşım olduğu, risk seviyesine göre çözüm geliştirilmesinin yaygın bir mühendislik yaklaşımı olduğu..." yönündeki tespitler doğrultusunda 25/05/2022 tarih ve E:2019/13619, K:2022/6147 sayılı kararla davanın reddine karar verildiği, Uyuşmazlıkta, Zemin ve Temel Etüdü Uygulama Esasları ve Rapor Formatına Dair Tebliğ'in "Zemin ve Temel Etüt Raporları Formatı" başlıklı 8. maddesinin 9. paragrafında, zemin ve temel etütlerinde; Kategori 1 kapsamındaki çalışmaların jeoloji mühendisleri ile etüt planlamasına göre ilaveten jeofizik mühendisleri tarafından yapılacağı yolundaki düzenlemenin, dava konusu Tebliğle değiştirildiği, zemin ve temel etütlerinde; Kategori 1 kapsamındaki çalışmalardan ZA ve ZB yerel zemin sınıfı grubuna giren çalışmalar jeoloji mühendislerince, diğer yerel zemin sınıfı grubundaki çalışmaların jeoloji mühendisi ve jeofizik mühendislerince yapılacağı şeklinde getirilen dava konusu düzenlemede, inşaat mühendisleri açısından bir değişiklik bulunmadığı, dava konusu Formatta; zemin ve temel etüt ekibinin, zemin ve temel etüdü sorumlusu mühendis tarafından oluşturulan, etüt kategorisinin gerektirdiği çalışmalara uygun olarak inşaat, jeoloji ve jeofizik mühendislerinin yer aldığı çalışma grubu olduğu anlaşıldığından, zemin ve temel etütlerinde, Kategori 1 kapsamındaki çalışmalardan ZA ve ZB yerel zemin sınıfı grubuna giren çalışmaların jeoloji mühendislerince, diğer zemin grubunda ilaveten jeofizik mühendisleri tarafından, Kategori 2 ve 3 kapsamındaki çalışmaların ise jeoloji, inşaat ve jeofizik mühendisleri tarafından yürütülmesinin öngörülmesine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenleme ile inşaat mühendisliği mesleğinin doğrudan ifası niteliğinde olan zemin ve temel etütlerinde Kategori 1 kapsamındaki çalışmalardan mesleki ve uzmanlık alanı olmasına karşın inşaat mühendislerinin süreç dışında bırakılarak inşaat mühendisliği meslek alanına kısıtlama getirildiği, inşaat mühendislerinin hak ve menfaatlerinin ihlal edilerek bilimsel ve teknik esaslara hizmetin niteliğine ve kamu yararına aykırı olarak eksik düzenleme yapıldığı, inşaat mühendislerinin almış oldukları eğitim nedeniyle kazandıkları mesleki ve uzmanlık alanları gereği zemin etüdü çalışmalarının her aşamasında yer almaları gerektiği, dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idare ve davalı yanında müdahillerden ... Mühendisleri Odası tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı yanında müdahil ... Mühendisleri Odası tarafından ise, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 02/05/2023 tarih ve E:2021/4061, K:2023/4206 kararının ONANMASINA, 3.Kesin olarak, 13/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.