Danıştay 9. Daire 2023/2121 E. 2025/4236 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/2121 Karar No : 2025/4236

TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ...

2-(DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... İnş. Yapı Oto. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla maaşına ve banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu haciz işlemlerinin davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarihli ... ve ... numaralı ödeme emirlerinden kaynaklanan kısımları yönünden; davacının adresine çıkarılan tebliğin adresin kapalı olması nedeniyle 18/03/2020 tarihinde iade edilmesine müteakip aynı adrese (mernis) ikinci kez gönderilen tebligata ilişkin 17/10/2020 tarihli pusulanın dava dosyasında mevcut olmakla birlikte, 2. kez yapılan tebliğ alındısı üzerinde herhangi bir imza veya adreste bulunamama haline dair şerhin olmadığı görüldüğünden bu şekilde yapılan bir tebligatın hukuka uygunluk taşımadığı, dava konusu haciz işlemlerinin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlar hariç geri kalan borçlar ile ... tarihli ..., ... ve ... sayılı ödeme emirlerinden kaynaklanan kısımları yönünden; tebliğinin davacının ikametgah adresinde eşi ...'e 06/08/2015 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir ödemede bulunulmadığı ve dava da açılmadığı görüldüğünden, usulüne uygun olarak tebliğ edilen ödeme emri içeriği borçların kanuni temsilcisi olan davacıdan tahsili amacıyla uygulanan dava konusu haciz işlemlerinin ilgili kısımlarında hukuka aykırılık görülmediği, ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımları yönünden ise; söz konusu borç kalemlerinin 2009/Ocak-Mart ve 2009/Nisan dönemine ilişkin damga vergilerinden oluştuğu ve dosyaya sunulan asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emri içeriği amme alacakları arasında yer almadığı görüldüğünden, asıl borçlu şirket adına ödeme emri düzenlenip usulüne uygun olarak tebliğ edildiğinin, dolayısıyla kamu alacağının bahse konu şirketten tahsilinin mümkün bulunmadığının davalı idarece ortaya konulamadığı görüldüğünden, dava konusu haciz işlemlerinin anılan borçlardan kaynaklanan kısımları yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine; dava konusu haciz işlemlerinin ... ve ... sayılı ödeme emirleri ile ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımları yönünden iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesi kararının, davanın reddine ilişkin kısmına yönelik davacı tarafından ileri sürülen istinaf iddiaları, usul ve hukuka uygun olan kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden davacı istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin haciz içeriği amme borçlarına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4,5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımlarına yönelik istinaf isteminin; haciz işlemine karşı açılan davalarda hukuka uygunluk denetiminin ancak ödeme emri safhasındaki işlemlerin hukuka uygun olup olmadığı, bu yönüyle haciz şartlarının oluşup oluşmadığı yönünde yapılacak bir incelemeyle sınırlı olacağı dolayısıyla ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımlarına yönelik yapılan incelemede, bahse konu ödeme emrinin davacının ikametgah adresinde eşi imzasına 06/08/2015 tarihinde tebliğ edildiği ve dava konusu edilmediği, kesinleşen ödeme emri üzerine tesis edilen haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kabulüne Vergi Mahkemesi kararının söz konusu kısım yönünden davanın kabulü yolundaki hüküm fıkrasının kaldırılmasına ve ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımlara ilişkin dava konusu haczin kaldırılması istemi yönünden davanın reddine, davalı idarenin geriye kalan kısım yönünden istinaf isteminin ise reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: DAVACININ İDDİALARI:Davacının şirketin gerçek sahibinin isteği üzerine resmiyette yöneticisi göründüğü, borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usule uygun olarak tebliğ edilmediği, işlemler silsilesinde önceki işlemin sakat olması durumunda sonraki işlemler bu sakatlık üzerine inşa edildiğinden hukuka uygun olmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. DAVALININ İDDİALARI: Şirketin borcuna yeterli mal varlığı olmadığı, davacının 04/02/2009 dan itibaren şirketin kanuni temsilcisi ve ortağı olduğu, dava konusu haczin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: ... İnş. Yapı Oto. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla maaşına ve banka hesaplarına uygulanan haciz işlemlerinin iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir. 6183 sayılı Kanun’un 62. maddesinde, borçlunun mal bildiriminde gösterilen ve tahsil dairesince tespit edilen borçlu ve üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı, 64. maddesinde de, haciz muamelelerinin tahsil dairelerince düzenlenen ve alacaklı amme idaresinin mahalli en büyük memuru veya tevkil edeceği memur tarafından tasdik edilen haciz varakalarına dayanılarak yapılacağı hükümleri düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Bölge İdare Mahkemesi kararının, davaya konu haciz işleminin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımları dışındaki kısmı, usul ve hukuka uygun olup taraflarca ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, davaya konusu haciz işleminin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısmına yönelik davacı temyiz istemine gelince; Haciz aşaması öncesi asıl amme borçlusu şirket adına ödenmeyen vergi borçları usulüne uygun şekilde şirketin bilinen adresine tebliğ edilecek, vadesinde ödenmemesi durumunda şirket adına yapılan malvarlığı araştırması sonucu vergi borcunun şirketin malvarlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine şirket kanuni temsilci ve ortakları takip edilerek amme alacağının tahsil edilmesinde son aşama haciz işlemi uygulanacaktır. Tahakkuk ve takip işlemlerinin usulüne uygun tamamlanması, her aşamanın muhataba bildirilmesi zamanaşımı gibi lehe sonuç doğuracak hususların tespiti ile savunma, dava yolu gibi hakların yerine getirilmesi açısından önem taşımaktadır. Usulüne uygun ihbarnameler ve ödeme emirleri tebliğ edilmiş ve bunlara dava açılmamış ya da dava açılıp mükellef aleyhine sonuçlanmış ise, anılan kararların kesinleşmesi üzerine mükellefler hakkında haciz işlemi uygulanmasına engel hukuki bir durum bulunmamaktadır. Ancak haciz işleminden önceki hukuki durumlarda sakatlık bulunması halinde mükellefler hakkında haciz işlemi uygulanması yasal olarak mümkün değildir. Her ne kadar haciz işleminden önceki aşama olan ödeme emri aşamasında davacı tarafından ödeme emrine dava açılmamış ise de dava konusu işlemin dayanağı kamu alacağının doğduğu, davacının da ortağı ve yöneticisi olduğu şirket hakkındaki vergi ve cezalar için düzenlenen ihbarnamelere ve ödeme emirlerine ilişkin tebligatın usule aykırı olması durumunda tahsil edilebilir bir kamu alacağından bahsedilemez. Olayda dava konusu haciz işleminin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4,5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısımları yönünden, söz konusu amme alacaklarının 2009/Ocak-Mart ve 2009/Nisan dönemine ilişkin damga vergilerinden oluştuğu ve bu alacakların, asıl borçlu şirket hakkında düzenlenen ödeme emri içeriği amme alacakları arasında yer almadığı buna ilişkin davalı idarece başkaca bilgi belge de dosyaya sunulmadığı görüldüğünden, usulüne uygun olarak kesinleştirilmeyen amme alacağının tahsili amacıyla uygulanan dava konusu haciz işleminin söz konusu borçlara ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından, Vergi Mahkemesince verilen kabul kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu kabul eden ve söz konusu kısmın reddine hükmeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine; davalının temyiz isteminin reddine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davaya konusu haciz işleminin ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin 4, 5 ve 7. satırlarında yer alan borçlardan kaynaklanan kısmının BOZULMASINA, kalan kısmının ONANMASINA, Temyiz isteminde bulunan davacıdan ...-TL maktu harç alınmasına Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.

(X)KARŞI OY:Taraflar temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.