Danıştay · 8. Daire
Danıştay 8. Daire 2024/6821 E. 2026/825 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 8. Daire
- Esas No
- 2024/6821
- Karar No
- 2026/825
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6821 Karar No : 2026/825 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda açık otopark işletmeciliği yapan davacının çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarih ve ... sayılı davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı (Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü) işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 14/07/2017 tarih, UTK2017/26-50 sayılı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu uyuşmazlığın teknik incelemeyi gerektirdiğinden bahisle 21/11/2017 tarihli Mahkeme ara kararı ile yapılan keşif sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "dava konusu otopark işletmesinin bulunduğu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 10.12.2012 onanlı 1/5000 ölçekli Silivri Merkez Sahil Bölgesi Nazım İmar Planı kapsamında "Taşkına Maruz Alanlar" ile "Genel Yeşil Alanlar" lejantlarında kaldığı, yakın çevrede yol üzeri cep otoparkları ve dava konusu alana 350 metre uzaklıktaki İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün doğusunda bulunan alan dışında başka otopark alanlarının olmadığı, turizm bakımından önemli bir potansiyele sahip olan ilçede yaz aylarıyla birlikte artan nüfusun ilçe içerisinde ulaşım sorunları oluşturacağı bunun da araç yoğunluğu açısından yazlık dönemde mevcut otopark kapasitesinin üzerinde otoparklanma sorunları doğuracağı, mevcut yol dışı otopark alanlarının yetersizliği durumunda ... Caddesi üzerinde yol kenarı otoparklanma oluşmasının sağlıklı olmayacağı, dava konusu otoparkın gerek yer seçimi gerekse plan bütünlüğü açısından çevre ile uyumsuzluğu olmayan, sosyal çevrenin lokal düzlemde parklanma süresine katkı sağlayacak bir fonksiyon olarak değerlendirildiği, dava konusu taşınmaza ilişkin UTK kararında verilen "İmar plan fonksiyonu uygulanıncaya kadar" hükmü nezdinde konu incelendiğinde, imar planındaki "Genel Yeşil Alanlar" fonksiyonunun fiiliyatta vuku bulmadığı, Silivri İlçesi genelinde yaz aylarında artan nüfus ile araç yoğunluğunda da artış gözleneceği ve ani araç yoğunluğu artışlarına yönelik bölgedeki otoparkların kapasite azlığı sebebi ile ihtiyaca cevap verememesi gibi nedenlerle dava konusu Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararının şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararı açısından uygun olmadığı" görüş ve kanaati ifade edildiği, bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte bulunduğu, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilerek şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve teknikleri ile kamu yararına uygun olarak tesis edilmediği anlaşılan Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu Kararında ve bu karara dayanılarak tesis edilen davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı istinaf talebinde bulunulması üzerine, istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay 8. Dairesinin 20/03/2024 tarih ve E:2019/4107, K:2024/1605 sayılı bozma kararında;1- Dava konusu 14/07/2017 tarih, UTK2017/26-50 sayılı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararının incelenmesi; Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin hükümleri incelendiğinde, otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek, gerçek ve tüzel kişiler ile resmi ve özel kurum ve kuruluşlara ait otopark olmaya müsait boş alan, arazi ve arsaları geçici otopark yeri olarak ilan etmek ve bunların sahiplerine veya üçüncü şahıslara işletilmesi için izin verme konusunda Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne yetki verildiğinden Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde, alanların açık otopark alanı olarak düzenlenmesine ilişkin karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezi'ne ait olduğu anlaşılmakta olup; Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu'nun bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, bu durumda, taşınmazın açık otopark alanı olarak belirlenmesine ilişkin düzenleme ve bu düzenlemenin iptal edilmesine ilişkin işlemin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Ulaşım Daire Başkanlığı'na bağlı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, 2-Dava konusu Çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarih ve ... sayılı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin incelenmesi; mevzuat hükümleri uyarınca, söz konusu taşınmazın açık otopark alanı olarak işletilmesine ilişkin izinlerin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken yetkisiz birim olan Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararına dayanılarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, daha sonrasında ise ruhsata dayanak olan yetkisiz birimce alınan 04/08/2016 tarihli Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu Kararının dava konusu 14/07/2017 tarihli Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu Kararı ile iptal edildiğinin görüldüğü, bu durumda, işyeri açma ve çalışma ruhsatına dayanak yetkisiz Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu kararıyla açılmasına izin verilen açık otopark konulu iş yerine verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; bozma kararına uyulmak suretiyle, davalı idarenin istinaf talebinin kısmen açıklanan gerekçeyle reddine, kısmen kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kısmen kaldırılmasına, çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarih ve ... sayılı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlem yönünden davanın reddine, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı tarafından İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi (... Ada ... Parsel) sayılı taşınmazda kayıtlı bulunan arsa vasıflı taşınmaz üzerinde ‘’ Açık Otopark’’ olarak kullanılmak üzere yapılan ruhsat başvurusu üzerine ‘’ ...’’ unvanlı işyerine 04/08/2016 tarih ve UTK2016/29-47 sayılı UTK kararına istinaden 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin gereği 9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda ... tarih ve ... sayılı çalışma ruhsatının düzenlenerek verildiği, devamında yapılan incelemede araçların giriş çıkışlarının yapıldığı güzergahın İnönü Caddesinde kaldığı, trafik ışıklarına yakın olmasından dolayı trafiği aksattığı, tarihsel yapı, kalıntılar ve gerekse ilçenin en prestijli alanı olup turizme hizmet eden sektörel alanlar içerisinde ticarete dayalı hizmet vermesi böyle bir otopark işletmesinin şehir estetiği açısından uygun olmadığı ve böyle bir otopark işletmesinin faaliyetini sürdürmesinin kamu menfaatine aykırı olduğu, ayrıca anılan parselde ‘’200 araç kapasiteli açık otopark araç giriş-çıkış projesi’’ hususunda 04/08/2016 tarih ve UTK2016/29-47 sayılı kararına dayanılarak alınan otopark giriş çıkışın yapıldığı noktanın ... Caddesi üzerinde yer alan sinyalizasyon sistemine yakın olması nedeniyle trafiği olumsuz etkilediği gerekçeleriyle yeni alınan 14/07/2017 tarih ve UTK2017/26-50 sayılı işlem ile iptal edilmesine karar verildiği, bu işlemin iptali sonrasında anılan işleme istinaden verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının da ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Oluruyla iptaline karar verildiği, dava konusu parsellerin açık otopark alanı olarak işletilmesi kararının iptali hususunda Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonunca karar alınmasının hukuka uygun olduğu, idarece görüntü kirliliğinin önlenmesi ve trafik düzeninin aksamaması amacıyla davacı tarafa verilen iznin iptal edildiği, ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci ve Dördüncü Dairelerince 2575 sayılı Danıştay Kanun'a 3619 sayılı Kanunla eklenen Ek 1.maddesi hükmü uyarınca birlikte yapılan toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacıya ait İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın açık otopark olarak işletilmesi için müracaat edilmesi üzerine davalı idare Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü tarafından "talebin yol üzerindeki parklanmaları azaltacağı, ulaşım ve trafiğe olumlu katkısı olacağı" yönünde 26/07/2016 tarihli raporun düzenlendiği, rapora istinaden "söz konusu yerin sadece açık otopark olarak düzenlenmesi ulaşım ve trafik açısından geçici olarak uygun görüldüğü"ne ilişkin 04/08/2016 tarihli, UTK2016/29-47 sayılı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu Kararı'nın alındığı ve davacı adına ... sayılı "açık otopark" işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, Silivri Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü'nün ... tarihli, E... sayılı yazısı ile; yapılacak olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu alanın otopark harici olarak planlanacağı, otoparkın mevcut trafiği aksatarak trafik yoğunluğu oluşturduğu, otoparkın şehir estetiğine uygun olmadığından bahisle davacı adına düzenlenen ... sayılı geçici açık otopark ruhsatının iptal edilmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, bu kez Ulaşım Koordinasyon Müdürlüğü tarafından (Silivri Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü'nün ... tarihli, E... sayılı yazısında belirtilen gerekçelerle) "otopark işletmesinin faaliyetini sürdürmesinin kamu menfaatine değil aleyhine olacağının değerlendirdiğine" ilişkin 12/07/2017 tarihli raporun düzenlendiği, anılan rapora ve Silivri Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğü'nün yazısına istinaden UTK2016/29-47 sayılı UTK Kararın iptaline ilişkin 14/07/2017 tarihli, UTK2017/26-50 sayılı Ulaşım ve Trafik Düzenleme Komisyonu Kararı alınması ve UTK2017/26-50 sayılı karara istinaden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı (Ruhsat Ve Denetim Müdürlüğü'nün) 11/08/2017 tarihli işlemiyle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde karar verilmesi ve bu kararın Danıştay'da yapılan temyiz incelemesi neticesinde bozulması halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf talebinin kısmen açıklanan gerekçeyle reddine ve kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kısmen kaldırılması yönünde karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yapılan temyiz incelemesi neticesinde, Danıştay Sekizinci Dairesinin 20/03/2024 tarih ve E:2019/4107, K:2024/1605 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince bozma kararına uyularak, davalı idarenin istinaf talebinin kısmen açıklanan gerekçeyle reddine, kısmen kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kısmen kaldırılmasına, çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarih ve ... sayılı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlem yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun kısmen açıklanan gerekçeyle reddi, kısmen kabulü ile Mahkeme kararının kısmen kaldırılmasına yönelik verilen temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 17/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.