Danıştay · 4. Daire
Danıştay 4. Daire 2024/3077 E. 2025/4295 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 4. Daire
- Esas No
- 2024/3077
- Karar No
- 2025/4295
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3077 Karar No : 2025/4295
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Bursa İli, İnegöl ilçesinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, kirletici emisyonlara ve makine özelliklerine uygun filtre tiplerinin belirlenerek, makine bazlı olarak değil tekstil/fabrik bazlı organik buhar ve gaz emisyonları için tüm kirleticiler, toplam I., II., III. sınıf VOC ve/veya TOC [ölçüm yöntemi olarak bacadan örnekleme alınarak GC (Gaz Kromatografisi) cihazı ile laboratuvarda ölçümün yapılması] azaltımı yönünden %80 verimle çalışacak filtre kurulumlarının (yağ buharı atılarak filtre kurulan makineler hariç) sadece apre prosesinin (buruşmazlık, yumuşatma, güç, tutuşurluk, su iticilik, kir iticilik vb. kimyasal bitim işlemleri ile kurutma ve termofiksaj vb.) gerçekleştiği RAM makinlerine kurulmasına ve başka bir raporlamaya gerek kalmaksızın 08/07/2022 tarihine kadar verimlilikle ilgili hazırlanacak emisyon raporlarının (filtre öncesi ve sonrası ölçümü içeren) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne sunulmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı İl Mahalli Çevre Kurulu kararının (2) numaralı başlığı altında düzenlenen kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuat hükümleri ile dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, ildeki çevre kirliliğine neden olabilecek gerekli önlemleri almakla görevli Mahalli Çevre Kurulunca, Bursa İlinde hava kirliliğinin limit değerlerinin aşılması üzerine insan ve hayvan sağlığı ile doğanın korunması amacıyla 08/07/2022 tarihine kadar tekstil sektöründe faaliyet gösteren (pamuklu, polyester, viskon vb. tüm iplik ve kumaş türleri) ve ısı yayarak emisyon çıkışı sağlayan tüm makina (ram, ramöz, baskı, fikse, apre, gaze vb.) bacalarından havaya atılan yağ vb. kirleticilerin emisyon kapasitesine göre planlanarak monte edilmiş %90 verimle çalışan filtreden geçirilmesinin, yine Organik Buhar ve Gaz Emisyonları için tüm kirleticilerin, toplam I, II, III. Sınıf VOC ve/veya TOC azaltımı yönünden %80 verimle çalışacak bir filtreden geçirilerek atmosfere verilmesinin zorunlu hale getirilmesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin idari istikrar ve hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu, nitekim filtre kurulması ve bunlara ilişkin yapılması gereken ölçümler hususunda kesin bir karara varılamadığı, filtre kurumlarına ilişkin farklı kararlar nedeniyle makinelerin niteliğinin tamamen değiştirildiği, bu durumun Bursa İli tekstil sektörü için zaman ve mali kayıplar oluşturması nedeniyle eşitsizliğe yol açtığı, ürün ve makine nitelikleri araştırılarak hangi ürün için hangi filtre kullanılacağı hususunda araştırma yapılmadığı, bir başka ifadeyle, davalı idare tarafından fabrikalarda kurulması istenilen filtre sistemlerine ilişkin olarak zamanlama, maliyet, fizibilite çalışmasının yapılmadığı, alınan kararların bu haliyle ağır külfetle yüklediğinden gelir ve kapasite azalmasına sebebiyet vermesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edilmesine yol açtığı, eksik olan ve somut veriler içermeyen raporun fizibilite çalışması olarak değerlendirilmesinin hukuka aykırı olduğu, nitekim filtrelerin yerli üretiminin olmaması ve maliyetin yüksek olması nedeniyle konunun kesin çözüme kavuşturulamadığı, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun Ek 6. maddesinde yer verilen tedbire ilişkin hükümler ile sınırsız, belirsiz ve geniş bir alanın idarenin takdirine bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, dava konusu kararın ölçülülük ilkesine aykırı olduğundan mülkiyet hakkının ihlal edildiği ve çalışma hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlem hukuka aykırı olduğu belirtilerek, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, 06/06/2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği" ile bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik yayımlanan "2013/37 sayılı Genelge" kapsamında Bursa İlinin, yüksek kirlilik potansiyeli bulunan iller arasında yer alması nedeniyle dava konusu işlemin tesis edildiği, tekstil boyahanesi sayısının 200'ün üzerinde, Çevre ve İzin Lisans sistemine kayıtlı tekstil işletmelerinin baca sayısının da 3500'ün üzerinde olduğu düşünüldüğünde sanayi sektörü içinde özellikle tekstil endüstrisinin hava kirliliğine katkısının önemli düzeyde olduğunun görüldüğü, sektörde genel olarak yapılan incelemeler neticesinde dava konusu işlemin tesis edildiği ve işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/07/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.