Danıştay 8. Daire 2024/6205 E. 2025/7444 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6205 Karar No : 2025/7444

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Marketler Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirketin, 2022 mali yılında Bulancak Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile uygulanan Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü başlıklı kalemlerden bazılarında değişiklik ve eklemeler yapılmasına dair Bulancak Belediye Başkanlığı Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı talebinde bulunan ulusal marketlerden minimum 100.000,00- TL ücret alınması hakkındaki kısmının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Anayasa'nın 73. maddesi ile vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin ancak kanunla konulabileceğinin öngörüldüğü, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 59. maddesi ile belediyenin gelirlerinin tek tek sayıldığı ve belediye vergi, resim, harç ve katılma paylarının kanunlarla gösterileceğinin belirtildiği, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinin 1. fıkrasında; belediyelerin Belediye Gelirleri Kanunu'nda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduğunun düzenlendiği, Bulancak Belediye Başkanlığı Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı incelendiğinde ise tarifenin nev'i bölümünde ruhsat ve denetim müdürlüğünün yazıldığı, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesinde belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edilecek her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili olduklarının belirtildiği, ancak dava konusu işlemde ise iş yeri açma ve çalışma ruhsatı ücret tarifesine ek tarife ve ücretlendirme düzenlenerek ruhsatnameye ek bir ücretlendirme yapıldığının görüldüğü, Belediye Gelirleri Kanunu'nda ayrıca harca konu edilen iş yeri açma izninin davalı idare tarafından ek bir ücrete tabi tutulamayacağı, dava konusu belediye meclisi kararıyla belirlenen ücret tarifesinin ulusal marketlerden minimum 100.000,00-TL ücret alınması hakkındaki kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacı tarafça Bulancak Belediye Başkanlığı'na hiçbir şekilde davaya konu olan meclis kararı sonrası ruhsat başvurusunda bulunulmadığı, davacının dilekçesinde belirtilen harcın ruhsat harcı olmayıp muayene ve kontrol denetim ücreti olduğu, davacının market olarak faaliyet gösteren firmalarının ruhsat almasının belediyece engellenmesinin söz konusu olamayacağı, davacı tarafın dilekçesinde belirtilen söz konusu işlemin ulusal ölçekte faaliyet gösteren marketlerin ilçe sınırları içindeki faaliyetlerini engelleme amaçlı yapıldığı iddiasının doğru olmadığı, keza davacının ilçe sınırları içerisinde 6 adet faaliyet gösteren iş yerinin bulunduğu, ilçe halkının seçimle görev başına getirmiş olduğu Belediye Meclisi'nin, yetkisini kullanması ve karar almasının anayasal bir hak olduğu, dava konusu meclis kararının keyfi ve kısıtlamaya yönelik bir meclis kararı olmadığı, söz konusu kararın kişiye özel değil genel olarak alındığı, ayrıca davaya konu ücretin 2464 sayılı Belediye Gelirler Kanunu'na göre hazırlanan Muayene Denetim ve Kontrol Ücreti olduğunun bilinmesinin davanın seyri açısından zorunluluk arz ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, işbu davanın açılabilmesi için ayrıca ruhsat başvurusunda bulunulmasının gerekmediği, davayı açmak için subjektif dava açma ehliyetine sahip olduğu, somut olayda davalı idarenin keyfi davranarak fahiş oranda harç bedeli talep ettiği, meclis kararı incelendiğinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için ruhsat harcına dair hiçbir kriterin yasal olarak aranmadığı, dava konusu işlemin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18/f maddesine aykırı olduğu gibi, aynı Kanun'un 59/e maddesi kapsamına da girmediği, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının ücretlendirilebilecek, isteğe bağlı bir hizmet sunumu niteliğinde de olmadığı, ilgili Yönetmelikte marketler için aranabilecek kriterlerin açıkça sınırlı olarak sayılmasına rağmen davalı belediye tarafından keyfiyete dayalı olarak ve tamamen Yönetmeliğe aykırı mahiyette ruhsat harç bedeli belirlendiği, dava konusu idari işlemin çalışma hürriyetinin kullanılmasını engellediği, haksız rekabet oluşturduğu ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ....'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 09/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.