Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/6166 E. 2026/820 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/6166
Karar No
2026/820
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/6166 Karar No : 2026/820

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ... Elektrik Malzemeleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

DAVALI YANINDA MÜDAHİL : ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü...numaralı mermer madeni sahasının ruhsat sahibi olan davacı şirket tarafından, maden sahasının tamamı üzerinde müdahalenin menni ve ruhsat alanının tamamının teslimine yönelik ilamlı icra takibinin kesinleştiğinden bahisle söz konusu ruhsat sahasının tamamının rödovansçı ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine teslimine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile dava konusu alana ilişkin yargı kararları birlikte değerlendirildiğinde, ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gereklerinin yerine getirilmesinde bağlı yetki içerisinde olan idarenin, mahkeme kararının yerine getirilmesi için tesis ettiği dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin Maden Kanunu’na, idare bünyesindeki mevcut şerh kayıtlarına ve bu kayıtların gerekçesi olan mahkeme kararlarına aykırı olarak idari işlem tesis ettiği, daha öncesinde 2020 yılında aynı icra dosyasındaki benzer mahiyette bir yazıya dayanılarak idarece işlem tesis edildiği, ancak bu işlemin mahkemece iptaline karar verildiği, davalının icra müdürlüğü yazısını ilgi tutarak kendisi ile rödovansçısı olan ... şirketinin faaliyetlerinin durdurulmasına neden olacak şekilde davalı idare yanında katılan şirkete ruhsat alanının tamamının teslimine karar vermesinin hukuka aykırı olduğu, icra müdürlüğü kararına dayanak yapılan tavzih kararının reddine dair ek karar kesinleşmeden işlem yapıldığı, anılan kararın temyiz edildiği, idarenin özel hukuk ilamına dayalı icra müdürlüğü yazısı ile infaz işlemi yapma yetki ve görevi bulunmadığı, davalı idarenin icra müdürlüğü yazısındaki hususların, idarenin mevcut kayıtlarına aykırı olması halinde icra müdürlüğü işlemini geri çevirme hakkı bulunduğu, davalı idare yönünden bağlayıcı olan kararların idari yargı mercilerince verilen kararlar olup bu kararın adli yargı mercilerince ve icra dairesi kararları ile farklı olması halinde adli yargı kararlarının idare yönünden bağlayıcı olmadığı, adli yargı kararına göre ruhsat alanının tamamı yönünden hakkı olduğunu iddia eden davalı yanında katılan şirketin, Uyuşmazlık Mahkemesine başvurması gerektiği, çünkü idari yargı kararları sonucu idare nezdinde oluşan kayıtlarda katılan şirketin rödövans sözleşmesinde yazılı koordinatlar ile sınırlı hakkının olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, İstanbul 31. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından gönderilen 07/06/2023 tarihli müzekkere nedeniyle dava konusu işlemin yapıldığı, müzekkerenin iptal edildiğine dair bir karar bulunmadığı, ayrıca Anayasa Mahkemesi kararı sonrası verilen karara göre de uyuşmazlık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının açıklama eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... Köyü İR:... numaralı mermer madeninin işletme ruhsat sahibidir. Davacı ile ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 20/09/2008 tarihinde bir rödovans sözleşmesi imzalanmıştır. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Elektrik Malzemeleri Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesine ilişkin olarak açılan davada ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "sözleşmenin geçerliliğine, davalı S.Ç. hakkındaki davanın husumetten reddine, tazminata ilişkin dosyanın işlemden kaldırılmasına, muarazanın ve müdahalenin önlenmesi talebinin reddine" karar verilmiştir. Söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; "davalı vekili ve fer'i müdahilin istinaf kanun yolu başvurularının reddine, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairece davanın yeniden esası hakkında; davalı S. Ç aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davalı ... Ltd.Şti. ile davacı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, kiralananın davacı kiracıya teslimine" dair kesin olmak üzere karar verilmiştir. ... Elektrik Malzemeleri Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili tarafından verilen 03/04/2020 tarihli dilekçeyle "...hükümde belirlenen dava konusu kiralanan yerin Isparta Sütçüler İR ... ruhsat nolu sahasının sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen koordinatlarla belirlenmiş alan olduğunun açıklanmasına" yönelik tavzih talebinde bulunulmuştur. Tavzih talebine ilişkin olarak ... Bölge Adliye Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin...0 tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile "davalı ... Ltd.Şti. ile davacı ... Ltd.Şti. arasında imzalanan 20/09/2008 tarihli rödovans sözleşmesinin geçerliliğinin ve davacının kiracılık sıfatının tespiti ile kiralanana yapılan müdahalenin men'ine, sözleşmenin 2.maddesinde rödovans sahası koordinatları olarak X ve Y noktaları halinde koordinat noktaları belirlenen saha olan kiralananın davacı kiracıya teslimine" şeklinde hükmün tavzihine kesin olarak karar verilmiştir. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti.'ye ruhsat sahasının tamamı için verilen orman izinlerinin, istinaf dairesinin 03/06/2020 tarihinde tavzih kararı verdiğinden bahisle rödovans sözleşmesinde belirtilen koordinatlar dışındaki orman izinlerinin iptal edilmesi istemiyle 29/01/2021 tarihinde yapılan başvurunun reddine dair Isparta Sütçüler Orman İşletme Müdürlüğünün ... tarih ve...sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, anılan kararın istinaf incelemesi sonucunda ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile kaldırılmıştır. ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd.Şti.'nin 06/07/2020 tarihinde, tavzih kararı nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunduğu, Anayasa Mahkemesi'nin 2020/20854 başvuru no, 23/02/2023 tarihli genel kurul kararı ile "A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın Kabul Edilebilir Olduğuna, B. Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının İhlal Edildiğine, C. Kararın bir örneğinin adil yargılanma hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak amacıyla ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesine (E...., K....) iletilmek üzere Sütçüler Sulh Hukuk Mahkemesine (E...., K....) gönderilmesine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ''tavzih ek kararı'' ile "Dairenin ... tarih ve E:..., K:...sayılı tavzih ek kararının kaldırılmasına ve davalı vekilinin tavzih talebinin reddine" temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince verilen tavzih talebinin reddine yönelik verilen ek karar, ihtiyati tedbir talebinin reddi ve yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine yönelik verilen kararlar, ... Elektrik Malzemeleri Mad. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiş olup, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih E:... K:... sayılı kararı ile temyiz dilekçelerinin (miktar itibarıyla) reddine karar verilmiştir. ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin Yargıtay... Hukuk Dairesinin... tarih E:... K:... sayılı kararında maddi hatanın düzeltilmesi istemli dilekçesi üzerine, Yargıtay...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile ''Dairenin ...tarihli ve ... E., ...K. sayılı ilamı (karar tarihi, bu kararda sehven 21/11/2023 olarak yazılmış olup uyap sisteminde yapılan kontrolde karar tarihi 29/11/2023'tür.) yargılamanın yenilenmesi talebine yönelik maddi hata dışındaki sair düzeltme taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı vekilinin yargılamanın yenilenmesine yönelik maddi hata isteğine gelince, ....dava tarihi itibarıyla kesinlik sınırının belirlenmesi gerekeceği, ne var ki Dairemizce yargılamanın iadesi davasının, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı altında kaldığından bahisle bu talebe ilişkin temyiz dilekçesinin zuhulen reddine karar verildiği anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin maddi hata talebinin kabulüne karar verilerek, işin esasının incelenmesine geçildiği ifade edilmiş ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yargılamanın iadesi sebeplerinin var olmadığı, kararın gerekçesi ile hüküm kısmının birbirine uygun olduğu gerekçesiyle, ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir. Gelinen bu süreç sonunda, ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nce, mahkemeden yeniden maddi hata ve tavzih itirazlarının kabul edilmesi ile ruhsat alanının tamamı için İstanbul 31. İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasının öncelikle teminatsız, aksi halde muhik bir teminat ile icranın tedbiren durdurulması talebinde bulunulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı ek kararı ile ''...Esas sayılı dosyasının yargılamasının tamamlandığı, verilen karar ve tavzih kararının Anayasa Mahkemesine taşınması üzerine tarafların tüm taleplerinin değerlendirildiği, tüm taleplerin değerlendirilmesi neticesinde verilen kararlarının temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin taleplerinin reddi ile kararın onanmasına karar verildiği, sonuç olarak, taraf vekillerinin tavzih, tedbir ve ek karar taleplerinin, daha önce Dairelerince değerlendirildiği, tavzih kararı, ek kararlarının, Yargıtay incelemesinden geçerek onandığı'' gerekçesiyle ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nin taleplerinin reddine karar verilmiştir. Tüm bu aşamalardan sonra ... El. Mal. Mad. San. Tic. Ltd. Şti'nce, ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesinin ...tarih ve E:...esas sayılı tavzih talebinin reddine dair ek kararı temyiz edilmekle birlikte Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararında yapılan maddi hatanın düzeltilmesi isteminde bulunulmuştur. Yargıtay... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile tavzih talebinin reddine yönelik ek kararın miktar itibarıyla kesin olduğundan temyiz dilekçesinin reddine, Daire kararında (Yargıtay... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararı) açık ve belirgin bir hata bulunmadığı anlaşıldığından maddi hatanın düzeltilmesi talepli dilekçesinin de reddine karar verilmiştir. İstanbul 31. İcra Dairesinin 07/06/2023 tarihli yazısında; "Takip dayanağı ilam gereğince, Isparta ili, Sütçüler ilçesi, Yeşilyurt Köyü ... ruhsat numaralı maden sahasının tamamı üzerinde faaliyet gösteren dosyamız alacaklısı ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi haricinde, dosyamız borçlusu ... Elektrik Malzemeleri Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve varsa başkaca 3'üncü gerçek ve tüzel kişilerin haksız müdahalelerinin meninin temini ile tüm madencilik faaliyetlerinin durdurulması ve ruhsat sahasının tamamının dosyamız alacaklısına teslimi için gerekli işlemlerin yapılması...." yönünde Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden talepte bulunulmuş Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ... sayılı işlemi ile de ruhsat sahasında ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti haricinde faaliyet gösteren ruhsat sahibi ... El. Malz. Mad. San. Tic. Ltd. Şti., rödovansçı ... Mermer İnş. Malz. Nak. Tic. ve San. A. Ş. ve varsa başkaca üçüncü gerçek ve tüzel kişilerin tüm madencilik faaliyetlerinin durdurulması, söz konusu sahanın tamamının rödovansçı olarak faaliyet gösteren ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne teslim edilmesi gerektiğine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu işlem ruhsat sahibi olan davacının, ruhsat alanının tamamının, ... Müh. Alt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne teslimine yönelik yapılan ilamlı icra takibi kesinleştiğinden bahisle takip dayanağı olan ilam gereğince ruhsat alanının anılan şirkete teslim edilmesi amacıyla tesis edilmiş bir işlemdir. Mahkemesince adli yargı yerlerince ve Anayasa Mahkemesince verilen ihlal kararı (2020/20854 başvuru numaralı, 23/02/2023 tarihli genel kurul kararı) doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir. Ayrıca, davacı tarafından tavzih talebinin reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararı (... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı) temyiz edilmiş olup, anılan karar, ... tarih E:...K:... sayılı kararı ile temyiz dilekçelerinin (miktar itibarıyla) reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından tekrar tavzih isteminde bulunulması üzerine, Yargıtay...Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararı ile davacının talebinin reddine karar verilmiştir. Bu kararın verilmesinden sonra davacı tarafından ... Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesine yönelik verilen dilekçe ile tavzih, tedbir ve ek karar verilmesi talebinde bulunulmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:... K:... ''Ek kararı'' ile davacının tavzih, tedbir ve ek karar verilmesi taleplerinin reddine karar verilmiştir. Anılan kararın temyiz edilmiş olup, temyiz istemi Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ...tarih E:... K:... sayılı kararı ile reddedilmiştir. Sonuç olarak davacı tarafından yapılan tüm itiraz ve temyiz istemleri adli ve idari yargı merciileri nezdinde reddedildiği ve hukuki sürecin kesinleştiği anlaşıldığından, mahkeme kararını yerine getirilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamış olup, kararın belirtilen açıklama ile onanmasına karar verilmiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen açıklamayla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 16/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/6166, K. 2026/820, T. 29.11.2023, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-6166-e-2026-820-k-94507315ac2c