Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/2562 E. 2026/718 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/2562
Karar No
2026/718
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2562 Karar No : 2026/718

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Boğaziçi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünde 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca tam zamanlı yabancı uyruklu doktor öğretim elemanı olarak görev yapan davacı tarafından, çalışma izninin iptaline ilişkin Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulunun 26/10/2021 ve 10/11/2021 tarih toplantısında alınan kararın ve sözleşmesinin 10/11/2021 tarihi itibarıyla yenilenmemesine ilişkin işlemin iptali ile anılan işlemler nedeniyle yoksun kalındığı ileri sürülen parasal haklarının yasal faiziyle ödenmesi ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünde yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yapan davacının, üniversitenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla 2547 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca çalışma izninin uzatılması için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından talepte bulunulduğu, söz konusu teklifin Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 01/09/2021 tarihli toplantısında alınan kararla uygun bulunduğu, akabinde davalı üniversitenin... tarih ... sayılı ikinci bir yazısı ile bu kez davacının çalışma izninin iptal edilmesinin talep edildiği ve anılan talebin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulunun 10/11/2021 tarihli kararı ile uygun bulunduğu, aynı fakültede davacıdan başka yabancı uyruklu birden fazla öğretim elemanının da görev yaptığı, üniversitenin ilk önce davacının çalışma izninin uzatılması için talepte bulunması ve söz konusu talebin sehven yapıldığının belirtilerek bu kez çalışma izninin iptal edilmesi için yazı yazılmasının gerekçesinin ve davacının görevinde başarılı olmadığının idarece somut olarak ortaya konulamadığı, dava konusu işlemlerde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, davacının dava konusu işlem nedeni ile yoksun kaldığı mali haklarının dava açma tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından, davacının çalışma izninin iptal edilmesi talep edilmesi üzerine işlem tesis edildiği, davalı Boğaziçi Üniversitesi tarafından, çalışma izninin sehven istenildiği, daha sonra çalışma izninin iptalinin talep edilmesi üzerine uygun bulunduğu, davacının hizmetine ihtiyaç bulunmadığı ve asgari ders verme yükümlülüğünü yerine getirmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin mevzuat hükümlerine aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:

MADDİ OLAY : Uyuşmazlıkta, 2019 yılından itibaren Boğaziçi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Matematik Bölümünde yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak istihdam edilen davacıya ait çalışma izninin, davalı üniversitenin talebi üzerine Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulunun 26/10/2021 ve 10/11/2021 tarihli toplantısında iptal edilmesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı işleminin ve bu karar uyarınca davacının sözleşmesinin 10/11/2021 tarihi itibarıyla yenilenmemesi işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasamızın 'Yükseköğretim üst kuruluşları' başlıklı 131. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarının öğretimini planlamak, düzenlemek, yönetmek, denetlemek, yükseköğretim kurumlarındaki eğitim-öğretim ve bilimsel araştırma faaliyetlerini yönlendirmek bu kurumların kanunda belirtilen amaç ve ilkeler doğrultusunda kurulmasını, geliştirilmesini ve üniversitelere tahsis edilen kaynakların etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak ve öğretim elemanlarının yetiştirilmesi için planlama yapmak maksadı ile Yükseköğretim Kurulu kurulur." hükmüne yer verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretim Kurulunun görevleri' başlıklı 7. maddesinin (a) fıkrasında; Yükseköğretim Kurulunun görevleri olarak, "Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç, hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi, eğitim-öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında bulundurmak", (b) fıkrasında; "Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak", (f) fıkrasında; "Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim-öğretim programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve doktor öğretim üyesi kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek" düzenlemeleri yer almış olup 'Yabancı uyruklu öğretim elemanları' başlıklı 34. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında, sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan hükümlere tabidirler. Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan, Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili üniversitesi ile sözleşmesi yapılır. Bu madde ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 16 ncı maddesine göre yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısı dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının %2’sini geçemez. Bu kapsamdaki yabancı uyruklu öğretim elemanının yükseköğretim kurumları itibariyle dağılımı, isim, ücret ve sözleşme örneğinin vizesi, sözleşme süresinin uzatılması ve sona erdirilmesi, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü düzenlenmiştir. 14/10/1983 tarihli Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması Esaslarına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 8. maddesinde; "Yabancı uyruklu öğretim elemanlarının sözleşmeli olarak çalıştırılmaları için öncelikle Yükseköğretim Kurulunun yabancı uyruklu öğretim elemanlarının ücreti konusunda karar alması ve bu karardan sonra İçişleri Bakanlığının konuyla ilgili görüşünün istenmesi, olumlu görüş alınmasından sonra ilgili üniversite rektörlüğünce imzalanacak sözleşmenin vize için Maliye Bakanlığına gönderilmesi gereklidir. Sözleşmeninin aynı şartlarda uzatılması, Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü üzerine ilgili üniversite Rektörlüğünce yapılır ve Maliye Bakanlığına bilgi verilir. " düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, çeşitli nedenlerle sözleşme bitiş tarihinden önce görev süresinin sonlandırılmasının teklif edilmesi durumunda Yükseköğretim Kurulu tarafından çalışma izni iptal işleminin tesis edileceği açıktır. Ancak hizmet sözleşmesinin yenilenmemesi durumunda görev süresi uzatma talebinde bulunulmayan yabancı uyruklu öğretim elemanlarının çalışma izninin, Yürütme Kurulu tarafından uygun bulunan izin bitiş tarihi itibarıyla sona ereceğinden ayrıca Yükseköğretim Kurulu tarafından görev sonlandırması yapılmayacağı anlaşılmakla birlikte; somut olay bağlamında davalı üniversite tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile YÖK Başkanlığından davacının çalışma izninin uzatılmasının talep edildiği, bu teklifin Yükseköğretim Yürütme Kurulunca uygun görüldüğü, davalı üniversitenin... tarih ve ... sayılı yazısıyla ise bu kez davacının çalışma izninin iptal edilmesinin teklif edildiği, bunun üzerine davacının çalışma izni iptali teklifinin uygun görülerek davalı üniversitenin talebi üzerine uzatılan çalışma izninin iptal edildiği dikkate alındığında bu haliyle YÖK Başkanlığı tarafından tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer yandan; davacının 2019 yılından itibaren yabancı uyruklu öğretim elemanı olarak görev yaptığı, davalı idarede yeterli sayıda öğretim elemanının bulunduğu, 2022 yılında yeni öğretim görevlisi alımına çıkıldığı, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığının, yükseköğretim kurumlarında sözleşme ile görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanı sayısının dolu öğretim elemanı kadrosu sayısının %2’sini geçemeyeceğinin belirtildiği ancak davalı idarede bu oranın %10'u aştığı, davacının haftalık asgari ders yükü olan 10 saati doldurmadığı, ders vermediği, haftada bir saat tez danışmalığı yaptığı görüldüğünden davacının görev süresinin uzatılmaması konusunda davalı idarenin takdir yetkisi olduğu dikkate alındığında, davalı üniversite tarafından tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali ile davacının dava konusu işlemler nedeni ile yoksun kaldığı mali haklarının dava açma tarihi olan 06/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hesaplanarak davacıya ödenmesi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 11/02/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/2562, K. 2026/718, T. 11.02.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-2562-e-2026-718-k-e900a866113c