Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2023/3097 E. 2026/1270 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2023/3097
Karar No
2026/1270
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/3097 Karar No : 2026/1270

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- DAVALI ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

2- DAVALI YANINDA MÜDAHİL... Üniversitesi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının, İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... Mahallesi ... Caddesinin yayalaştırma kararının kaldırılması talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ve bu karara dayanak gösterilen ... tarih ve... sayılı UKOME kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınan kısımlarında yer alan tespitler birlikte değerlendirildiğinde; üniversite yerleşkesi içerisindeki bir yayanın (öğrenci/personel/ misafir), yerleşkeden çıkmadan ve taşıt trafiğine takılmadan güvenli bir şekilde ... Sokak ve ... Caddesi üzerindeki yaya üst geçitlerinden yerleşke içerisinde hareket edebildiği ve alanın güncel durumu dikkate alındığında dava konusu alanın yayalaştırılmasını gerektirecek zaruri bir gerekçenin bulunmadığı görülmekte olup, dava konusu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ve bu karara dayanak gösterilen ...tarih ve ... sayılı UKOME Kararının kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama tekniklerine uygun olmadığı anlaşıldığından, ... Caddesinin yayalaştırma kararının kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminde ve bu karara dayanak gösterilen ... tarih ve ... sayılı UKOME kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, dava konusu ... tarih ve... sayılı UKOME kararı yönüyle, Mahkeme kararının İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezinin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline ilişkin kısmının aynı gerekçe ve sebeplerle yerinde görüldüğünden, bu kısma yönelik istinaf başvurusunun reddi gerektiği; davacının başvurusunun reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı kararı yönüyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Koordinasyon Merkezince alınan İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinin yayalaştırma kararının kaldırılması talebiyle davacının yaptığı başvurunun, mevzuat hükmü uyarınca yetkili olan aynı makam yani Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından değerlendirilerek talebi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, doğrudan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığınca tesis edilen dava konusu işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Mahkeme kararının, dava konusu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemine dair kısmı yönüyle istinaf başvurusunun açıklanan gerekçe ile reddine; mahkeme kararının dava konusu ...tarih ve ... sayılı UKOME kararına ilişkin kısmı yönüyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, temyiz yolunun açık olduğu, davanın süresinde açılmadığı, yarıyıl sonu (final) sınavlarının 06/06/2022-18/06/2022 tarihleri arasında olduğu, hükme esas alınan keşfin ise 27/06/2022 tarihinde yapıldığı, yaz tatili döneminde yapılan keşifle sağlıklı bir değerlendirmeye ulaşılamadığı, davacı tarafın dava konusu yayalaştırma işleminin taşınmazını kullanma hakkını azalttığı, zorlaştırdığı ve kısıtladığı iddiasında bulunduğu ancak bilirkişi raporunda dava konusu işlemin davacının parseline araç girişini engellemediği, hem yaya hem araç girişi yönünden olumsuz etkisinin olmadığı değerlendirmesine yer verildiği, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil tarafından, dava konusu işlemin düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, temyiz yolunun açık olduğu, davanın süresinde açılmadığı, davacının menfaatine aykırı bir durumun bulunmadığı, kendisine herhangi bir zarar verilmediği, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, davacının taşınmazı kullanmasını engelleyen bir durumun bulunmadığı, keşfin yapıldığı tarihin akademik takvime göre üniversitede ders döneminin bittiği ve öğrencilerin fiilen kampüste bulunmadığı bir tarih olduğu, dava konusu işlemin amacının üniversitede eğitim gören öğrencilerin can ve mal güvenliğini sağalamaya yönelik üstün kamu yararı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, istemlerin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, bakılmakta olan davada verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca temyiz yolu açık olduğundan, ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, kesin olduğuna ilişkin kısmı kaldırılarak, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Küçükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinin yayalaştırma kararının kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığının ... tarih ve ...sayılı kararı ve bu karara dayanak gösterilen ... tarih ve ... sayılı UKOME kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle yollamada bulunulan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişi İncelemesi" başlıklı beşinci bölümünde yer alan 266. maddesinde, mahkemenin çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verileceği, hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamayacağı; 273. maddesinde, mahkemenin bilirkişinin görevlendirilmesine ilişkin kararında inceleme konusunun bütün sınırlarıyla açıkça belirlenmesine ve bilirkişinin cevaplaması gereken sorulara ilişkin hususlara yer vermek zorunda olduğu; 279. maddesinde bilirkişi raporunun gerekçeli olması gerektiği, bilirkişinin hukuki değerlendirmelerde bulunamayacağı; 281. maddesinde mahkemenin gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme de yaptırabileceği; 282. maddesinde ise hâkimin bilirkişinin oy ve görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendireceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi uyarınca, uyuşmazlığın çözümünün hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiriyor olması durumunda, bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, ileri sürülen iddiaların ve konuyla ilgili yasal düzenlemelerin bir bütün içinde değerlendirilmesi ve ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarının bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle karşılanarak hüküm kurulması gerektiği açıktır. Bilirkişi incelemesinin esasını oluşturacak çerçevenin ve bu kapsamda yargılamanın sınırlarının belirlenmesi işlevinin, bilirkişilere değil yargılamayı yapan mahkemeye ait olduğu da kabul edilmelidir. Her ne kadar İdare Mahkemesince; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınarak; Üniversite yerleşkesi içerisindeki bir yayanın (öğrenci/personel/ misafir), yerleşkeden çıkmadan ve taşıt trafiğine takılmadan güvenli bir şekilde ... Sokak ve ... Caddesi üzerindeki yaya üst geçitlerinden yerleşke içerisinde hareket edebildiği ve alanın güncel durumu dikkate alındığında dava konusu alanın yayalaştırılmasını gerektirecek zaruri bir gerekçenin bulunmadığının görülmekte olduğu, dava konusu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ve bu karara dayanak gösterilen... tarih ve... sayılı UKOME kararının kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama tekniklerine uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; hükme esas alınan 15/09/2022 tarihli bilirkişi raporunun 7. sayfasında " ... caddesi üzerinde ise (keşif günü ve saati itibariyle) yoğun bir yaya hareketliliğinin olmadığı" ve 12. sayfasında; "dava konusu yayalaştırma işleminin davacının parseline hem yaya hem araç girişi yönüyle olumsuz bir etkisi olmadığı" tespitine yer verildiğinin görüldüğü, yine davalı ve davalı yanında müdahil tarafından verilen temyiz dilekçelerinde, keşfin 27/06/2022 tarihinde yapıldığı, ... Üniversitesinin web sitesinde yer alan Akademik Takvime göre tüm bölümlerin yarıyıl sonu (final) sınavlarının 06/06/2022-18/06/2022 tarihleri arasında yapıldığı, bu nedenle keşfin 27/06/2022 tarihinde yapılmış olmasının yaya sirkülasyonunun tespitinin ölçütü olarak uygun olmadığı, söz konusu cadde yükseköğretim okulu bulunması nedeniyle oluşan yaya sirkülasyonunun ve güvenli yaya erişiminin sağlanması için kapatılmışken yükseköğretimin yaz tatili döneminde bulunan zaman dilimi içerisine yapılan keşifle sağlıklı bir değerledirmeye ulaşılamadığı iddia edildiğinden, söz konusu iddiaların araştırılması ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan çelişkinin giderilmesi amacıyla yeni bir bilirkişi heyetiyle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılıp, belirtilen hususların değerlendirilmesi suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan çelişkinin giderilmesi ve davaya ilişkin taraf iddiaları da gözetilerek yeni bir keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayanılarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. Öte yandan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlem olan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı yönünden işlemde yetki unsuru yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiş ise de keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu yeniden bir karar verileceğinden, bu aşamada yetkiye yönelik inceleme yapılmamıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 03/03/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2023/3097, K. 2026/1270, T. 03.03.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2023-3097-e-2026-1270-k-d5d0c090e3ec