Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2022/975 E. 2025/7269 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2022/975
Karar No
2025/7269
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2022/975 Karar No : 2025/7269

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) ... Madencilik Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DİĞER DAVALI : ...Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Afyonkarahisar ili, İscehisar ilçesi, Alanyurt Beldesi hudutları dahilinde S:... sayılı I(b) grubu ve S:... sayılı I(b) grubu işletme ruhsatlarına istinaden yürütülen madencilik faaliyeti sebebiyle 2016 ila 2019 yılı arasındaki dönemlere ait davacı şirket hakkında tahakkuk ettirilen ve davacı şirketçe ödenen toplam 306.309,00 TL tutarındaki idari para cezalarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün...arih ve... sayılı yazısına istinaden reddine ilişkin İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı 9 Eylül Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemece yapılan 06/04/2021 tarihli ara kararıyla davacı vekilinden ve davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nden, iade talebine konu edilen idari para cezalarına karşı davacı şirket tarafından dava açılıp açılmadığı, açıldıysa ilgili mahkeme ya da mahkemelerce idari para cezalarının iptal edilip edilmediği, iptal kararı verildiyse iptal edilen cezaların tahsil edilip edilmediği, tahsil edildiyse davacıya iade edilip edilmediği hususlarının sorularak belirtilen konulara dair bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, davacı vekili tarafından ara kararına verilen ve 19/4/2021 tarihinde Mahkeme kaydına giren cevabi yazı ile, davacı şirket hakkında Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı, 30,000,00 TL idari para cezası verilmesine dair işlemi ile, ... tarih ve ... sayılı 30.000,00 TL idari para cezası verilmesine dair işlemin iptali talebiyle İscehisar Sulh Ceza Hakimliği'nin... D. İş sayılı dosyası üzerinden yapılan itiraz sonucunda İscehisar Sulh Ceza Hakimliği'nin 08/05/2017 tarihli kararı ile idari yaptırım kararlarının kaldırılmasına karar verildiği; davalı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ...sayılı işlemine konu 30.000,00 TL'lik idari para cezasının davacıdan tahsil edilen 306,309,00 TL'lik tutar içerisinde yer aldığı, ancak... tarih ve ... sayılı işlemine konu 30,000,00 TL'lik idari para cezasının ise davacı şirkete tebliğ edilemediği ve bu nedenle tahsil aşamasına geçilmediğinin görüldüğü, bu haliyle ... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D. İş sayılı dosyasından verilen 08/05/2017 tarihli iptal kararına rağmen davacı şirketten 30.000,00 TL miktarında mükerrer tahsilat yapıldığının anlaşıldığı, davacı şirkete ait S:77823 sayılı maden işletme ruhsatının 13/04/2010 tarihinde, S:81305 sayılı maden işletme ruhsatının ise 15/02/2012 tarihinde yürürlüğe girdiği ve her iki ruhsatın da iptal edildiği 2017 yılına kadar geçerliliğini sürdürdüğü; davacının iade talebini, Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun ... tarih, ... sayılı ve ... tarih, ... sayılı kararı ile 1. derece sit alanı olarak belirlenmesi sebebiyle kararların taalluk ettiği alanlara herhangi bir fiziki ve inşai müdahalede bulunulmaması yönündeki kararların tebliği üzerine herhangi bir cezai ve mali müeyyideye maruz kalmamak için maden sahasında her türlü faaliyetin durdurulduğu, bu şekilde ruhsatın hukuken ve fiilen hükümsüz hale geldiği, buna rağmen şirkete madenlerden Devlet hakkı, maden ruhsat harcı, maden işletme ruhsat bedeli ve idari para cezası adı altında tahakkuk ve tahsilat yapıldığı iddiasına dayandırdığı; davacı şirketin, söz konusu kararların tesisinden sonra, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 32. maddesindeki hükme istinaden terk talebinde bulunma hakkına sahipken, bu imkandan yararlanmayıp idarece ruhsat bedellerinin ödenmemesi sebebiyle ruhsatların iptal edildiği 2017 yılına kadar ruhsatların hükümden düşürülmesi için herhangi bir talepte bulunmadığı, bu şekilde maden işletme ruhsatlarının, iptal edildiği tarihe kadar hukuken geçerliliğini sürdürdüğü, davacının hukuken geçerli ve ayakta olan ve de yürürlüğü devam eden maden ruhsatlarına ilişkin olarak birtakım mevzuat ihlalleri gerçekleştirdiğinden bahisle hakkında tesis edilen ve Mahkemede dava konusu edilmeyen, yahut dava konusu edilip de iptal edilmeyen ve bu şekilde kesinleşen idari para cezalarını ödemekle mükellef olduğu; buna göre idarece, davacı tarafından ödenmeyen ve dava konusu da edilmeyen idari para cezalarının tahsiline yönelik işlemler tesis edilerek davacı şirketten 276.309,00 TL tahsil edilebileceği, ancak Sulh Ceza Mahkemesince iptal edilen 30.000,00 TL'lik idari para cezasının davacı şirketten tahsilinin ise hukuken mümkün olmadığı, bu durumda, hukuken geçerli maden işletme ruhsatlarına ilişkin olarak, davacı şirketin ihlalleri sebebiyle hakkında tesis edilen, iptalleri konusunda dava açılmaksızın kesinleşen ve bu nedenle ödenmesi gerektiği halde davacı şirket tarafından ödenmediği için Vergi İdaresi aracılığıyla davacı şirketten tahsil edilen 2016 ila 2019 dönemine ait 306.309,00 TL'lik idari para cezalarının iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemin; 276.309,00 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, ... Sulh Ceza Mahkemesi'nce iptal edilmesine rağmen mükerrer tahsilata konu edilen 30.000,00 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin; 30.000,00 TL'lik kısmının iptaline, 276.309,00 TL'lik kısmına ilişkin olarak açılan davanın ise reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından; şirkete madenlerden Devlet hakkı, maden ruhsat harcı, maden işletme ruhsat bedeli ve idari para cezası adı altında tahakkuklar yapıldığı ve söz konusu bedellerin tamamının 21/11/2019 tarihinde haciz tehdidi altında ve fuzulen ödendiği, hukuka aykırı şekilde tesis edildiği, S.81305 sayılı ruhsat sahası için işletme izninin Orman İdaresi'nin bölgede amenajman planı çalışması yürütmekte olduğu gerekçesiyle görüş vermekten kaçınması ve sahanın SİT alanı ilan edilmesi nedeniyle hiç alınamamış olduğu, o tarihte yürürlükte olan Maden Kanunu hükümleri uyarınca üç yıl içerisinde işletme izni alınamayan ruhsatların iptal edildiği, idarece ruhsatın doğrudan iptal edilmesi gerekirken edilmeyerek hukuka aykırı şekilde harç ve ceza tahakkuk ettirildiği, idarenin bir bütün olduğu, hal böyle olmasına rağmen, Devletin bir organının hukuken ve fiilen geçersiz hale getirdiği maden işletme ruhsatının, Devletin diğer kurumları tarafından sanki geçerliymiş gibi kabul edilerek vergi ve ceza tahakkuk ettirmesinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmayacağı, çalışmasına izin verilmeyen maden için devlet hakkı alınamayacağı, Bölge İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce uygulanan idari para cezaları için kendilerine husumet yöneltilmesinin doğru olmadığı, mevzuat hükümleri uyarınca tahsil dairesi olan vergi dairelerinin tahsili istenen amme alacaklarıyla ilgili olarak sorumluluklarının bulunmadığı, davanın tamamının reddinin gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Davacı tarafından, davalı İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 06/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2022/975, K. 2025/7269, T. 06.10.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2022-975-e-2025-7269-k-77b40c364c41