Danıştay 6. Daire 2024/7214 E. 2025/5558 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/7214 Karar No : 2025/5558

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmaza yönelik olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle getirilen "Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin belirleyeceği herhangi bir alanda ... ada ... parselde yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak en az 1500 m² net inşaat alanı olan Hanımlar Lokali bedelsiz anahtar teslimi olarak yapılmadan ... ada ... parsele iskan ruhsatı verilemez." şeklindeki plan notunun iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; plan yapımı veya değişikliği talebinde bulunan kişilerce sosyal sorumluluk projesi kapsamında bir hanımlar lokalinin (yahut başkaca bir kamusal yapının) bedelsiz olarak yapımına dair plan notunu önermeleri ve bunun plan kararıyla kabul edilmesi yönünden imar mevzuatında yasaklayıcı bir hüküm bulunmamakla birlikte plan kapsamındaki bir taşınmaza şartları yasada belirlenmiş olan yapı kullanma izin belgesi verilmesinin böyle bir koşula bağlanmasının mevzuata uygun olmadığı, başka bir deyişle yapı ruhsatı alınarak ruhsat ve eklerine uygun bir şekilde tamamlanmış olan ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmeyen yapılara yönelik olarak yapı kullanma izin belgesinin düzenlenmesi gerektiği, taşınmaz sahibinin yapı kullanma izni verilmesi talebinin koşula bağlanamayacağı, dava konusu plan notuyla gerek nazım imar planı gerek uygulama imar planı tanımlarından gelen ve bu planlarda olması gerekli özelliklerin ötesinde bir düzenlemeye yer verildiği, ilgililerce bu yönde verilen taahhüdün gereğinin yerine getirilmesi ya da uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini amacıyla özel hukuk çerçevesinde gerekli yasal yollara başvurmanın mümkün olduğu, ancak söz konusu taahhüdün imar planının konusu haline getirilerek yapı kullanma izni verilmesi için mevzuatta bulunmayan bir şart haline dönüştürülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının istinaf başvurusunun reddine; Yenimahalle Belediye Başkanlığının yönünden ise, dava konusu plan notunu da içeren 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onay sürecinde Yenimahalle Belediye Başkanlığının herhangi bir dahilinin bulunmadığı, bununla birlikte dava konusu nazım imar planına dayalı olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı teklifinin ise Yenimahalle Belediye Meclisince reddedildiği, bu yönüyle de Yenimahalle Belediye Başkanlığının dava konusu işlemde herhangi bir dahili olmadığından davada hasım mevkiine alınmasında isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının kaldırılmasına, Yenimahalle Belediye Başkanlığının hasım mevkiinden çıkartılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Askı süresi içerisinde dava konusu plan değişikliğine davacı tarafından itiraz edilmediği ve plan değişikliklerinin kesinleştiği, bu nedenle davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, söz konusu plan notunun parsel maliklerince verilen taahhüt nedeniyle getirildiği, herhangi bir dayatmanın söz konusu olmadığı, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ... ada, ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın malikleri tarafından 29/01/2013 tarihinde; taşınmazın "konut alanı" kullanım kararının "konut+ticaret alanı" olarak ve E:0,65 olan yapılaşma koşulunun E:2,00 olarak belirlenmesi yönünde nazım imar planı değişikliği talep edilmiş, akabinde ise plan değişikliği teklifinin; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının belirleyeceği alanda, dava konusu parselde yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 1500 m² net inşaat alanı olan Hanımlar Lokalinin bedelsiz anahtar teslimi yapılması koşuluyla incelenerek onaylanması yönünde taahhütte bulunulmuştur. Bunun üzerine; 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin onayına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla dava konusu parselin "konut+ticaret alanı" olarak belirlenmesine ve "Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin belirleyeceği herhangi bir alanda ... ada ... parselde yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak en az 1500 m² net inşaat alanı olan Hanımlar Lokali bedelsiz anahtar teslimi olarak yapılmadan ... ada ... parsele iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz" şeklindeki plan notu ilavesine karar verilmiştir. Söz konusu nazım imar planı değişikliği 28/02/2013 - 29/03/2013 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, dava dışı üçüncü bir kişi tarafından yapılan itirazın reddi üzerine plan değişikliği kesinleşmiştir. Parsel maliklerince söz konusu nazım imar planı değişikliğine uygun olarak sunulan uygulama imar planı değişikliği teklifi Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla reddedilmiş; ancak, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla nazım imar planı doğrultusunda onaylanmıştır. 29/11/2013 - 28/12/2013 tarihleri arasında askıya çıkarılan uygulama imar planı değişikliğinde de davaya konu plan notu yer almış olup parsel maliklerince herhangi bir itirazda bulunulmamıştır. Uyuşmazlık konusu parsel maliki davacı şirket tarafından, bahsi geçen plan notunun kaldırılması talebiyle 13/01/2023 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının... tarihli, ... sayılı işlemiyle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren işlem tarihi itibariyle 60 gün içinde açılması gerekir. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu nazım imar planı ve uygulama imar planı değişiklikleri ile getirilen plan notunun, parsel maliklerince taşınmazın kullanım kararı ve yapılaşma koşullarına yönelik olarak plan değişikliği teklifinde bulunulması üzerine kabul edildiği, söz konusu ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 28/02/2013 - 29/03/2013 tarihleri arasında, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin 29/11/2013 - 28/12/2013 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, parsel maliklerince askıda herhangi bir itirazın yapılmadığı, davacı şirket tarafından 13/01/2023 tarihinde Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun ise yeni bir plan değişikliği talebini içermediği, parsel maliklerinin kendi talepleri ve taahhütleri üzerine yapılan imar planı değişikliği ile getirilen plan notunun kaldırılmasına yönelik itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla, davacı tarafından 13/01/2023 tarihli dilekçe ile imar planında yer alan bir plan notunun kaldırılması istemini içeren başvurun imar planı değişikliği talebi olmadığından 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında kabul edilmesine olanak bulunmadığı, şayet kendi plan teklifi üzerine kabul edilen plan değişikliği ve plan notuna yönelik bir itirazı varsa davacı tarafından bunun ancak 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında ileri sürülebileceği, buna göre işbu davanın, dava konusu plan değişikliğinin son ilan tarihinden itibaren 60 günlük yasal dava açma süresinde açılması gerekirken, 13/01/2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarihli, ... sayılı işlemin tebliği üzerine 13/02/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda; davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı yönünden reddi, davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı yönünden kabulü ile Mahkeme kararının husumete ilişkin kısmının kaldırılarak Yenimahalle Belediye Başkanlığının hasım mevkiinden çıkarılması yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyize konu kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 06/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.