Danıştay 6. Daire 2024/3358 E. 2025/5847 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/3358 Karar No : 2025/5847

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gurup Tarım Hayvancılık Turizm Nakliyat ve Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mülkiyeti davacı şirkete ait Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... sayılı parsellere yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yer alan, "Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan, uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz." şeklindeki 13 sayılı plan notununu kaldırılması istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddi yolundaki Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı 2. Bölge İmar Planlama Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; ilgililerce "Ankara Büyükşehir Belediyesi'nin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan, uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz." şeklindeki 13 sayılı plan notunda yer verilen taahhüdün gereğinin yerine getirilmesi ya da uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini amacıyla özel hukuk çerçevesinde gerekli yasal yollara başvurmanın mümkün olduğu, söz konusu taahhüdün imar planının konusu haline getirilerek, yapı kullanma izni verilmesi için mevzuatta bulunmayan bir şart haline dönüştürülmesinde imar mevzuatına uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu plan notunun iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi Ankara 5. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Dosyanın incelenmesinden, Mülkiyeti davacı şirkete ait Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,... ve ... sayılı parsellere yönelik olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yer alan 13 sayılı plan notunda, “Ankara Büyükşehir Belediyesinin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan, uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz.” hükmünün yer aldığı, anılan plan notunun kaldırılması istemiyle davacı tarafından yapılan 02/01/2023 tarihli başvurunun, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı 2. Bölge İmar Planlama Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı şirket tarafından uyuşmazlık konusu parsellerde gerekli imar planı değişikliğinin onaylanması halinde 12/11/2013 tarihinde verilen taahhütname ile 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapacağını taahhüt ettiğinden bahisle reddedilmesi üzerine anılan plan notunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler." hükmüne, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle 11. maddesinde de, "İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, ... Mahallesi ... ada,...ve ... sayılı parsellerin Yenimahalle Belediye Meclisinin... tarihli ve ... sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamında E:0.15, Hmax:7,50 metre, maksimum 8 konut koşullarında ayrık nizam 2 katlı "konut alanı" kullanımında iken, parsel malikleri adına ... tarafından verilen ... tarih ve E:... sayılı dilekçe ekinde sunulan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile uyuşmazlığa konu parsellerde 5500 m² büyüklüğünde E:1.80, Hmax:Serbest koşullarında "konut alanı", 3136 m² büyüklüğünde E:1.80, Hmax:Serbest koşullarında "ticaret alanı", 2197 m² büyüklüğünde E:0.50, Hmax:7,50 (2 kat) koşullarında, "akaryakıt+lpg servis ve satış istasyonu", 2362 m² büyüklüğünde "park alanı" önerildiği, plan değişikliği teklifine ait plan notları arasında "Büyükşehir Belediyesi'nin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz." şeklinde plan notu önerisinin bulunduğu, büyükşehir belediye meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin "akaryakıt+lpg istasyonu" kullanımının iptali ve plan notlarında gerekli düzeltmelerin yapılması suretiyle tadilen onayına karar verildiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği uyarınca hazırlanan ve ilgili mevzuat uyarınca ilgili ilçe belediyesine sunulan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin Yenimahalle Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, ancak teklifin nazım imar planı doğrultusunda hazırlanmış olduğu tespit edilerek büyükşehir belediye meclisinin 17/01/2014 tarihli ve 138 sayılı kararıyla söz konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı teklifinin onaylandığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifine ait plan notları arasında da "Büyükşehir Belediyesi'nin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz." şeklinde plan notu önerisinin bulunduğu, 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun kapsamında, 3194 sayılı İmar Kanununun 8. maddesinin (b) fıkrasında yapılan düzenlemeyle "İmar planlarında bina yükseklikleri Yençok:Serbest olarak belirlenemez..." hükmü uyarınca Çankaya Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla uygun görülerek büyükşehir belediye meclisinin ...tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan "Bina Yüksekliklerinin Belirlenmesi Çalışması" kapsamında ... ada, ... sayılı parselde Yençok=17 kat, 11 sayılı parselde ise Yençok=15 kat belirlendiği, ... ada, ... ve ... sayılı parsellerde belediye meclisinin ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve... sayılı kararıyla onaylanan kat yüksekliğinin belirlenmesine dair plan değişikliğinin yürürlükte olduğu görülmektedir. Bu itibarla, davacılar vekili tarafından 02/01/2023 tarihli dilekçe ile imar planında yer alan bir plan notunun kaldırılması istemini içeren başvurunun imar planı değişikliği yapılması yolunda olmadığından 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında kabul edilmesine olanak bulunmadığı, başvurunun 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında imar planının iptal edilmesi istemine ilişkin olduğunun kabulüyle dava konusu imar planlarına dava açma süresinin son ilan tarihinden itibaren 60 günlük yasal dava açma süresi içinde olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu durumda, parsel malikleri adına ... tarafından verilen...tarih ve E:... sayılı dilekçe ekinde sunulan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile uyuşmazlığa konu parsellerde belli kullanımların önerildiği, plan değişikliği teklifine ait plan notları arasında "Büyükşehir Belediyesi'nin bizzat veya Milli Eğitim vasıtası ile belirleyeceği herhangi bir alanda ... adada yapılacak inşaatlar ile eş zamanlı olarak 18 derslikli okul inşaatı bedelsiz ve anahtar teslimi olarak yapılmadan ... sayılı adaya iskan ruhsatı verilemez. Anılan taahhüdün noter tasdiki yapılmadan uygulama imar planı değişikliği teklifi sunulamaz." şeklinde plan notu önerisinin bulunduğu, büyükşehir belediye meclisinin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin onaylandığı, 03/10/2013-04/11/2013 tarihleri arasında ilan edildiği, dava konusu plan notunun parsel malikleri tarafından önerildiği göz önüne alındığında, anılan imar planın kesinleştiği tarihten itibaren 60 günlük yasal dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken mevcut imar planında uyuşmazlık konusu parsele veya bulunduğu alana yönelik herhangi bir değişiklik yapılmadığından, imar planı değişikliği teklifi içermeyen ve yeni bir dava açma süresi başlatmayan 02/01/2023 tarihli başvurunun reddine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı 2. Bölge İmar Planlama Şube Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı işleminin tebliği üzerine 13/02/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağının bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.