Danıştay 4. Daire 2025/2659 E. 2025/4096 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/2659 Karar No : 2025/4096

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... mevkiinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen ... işletme ruhsatlı II-B grubu maden sahasına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvuruya olumsuz görüş verilmesine ilişkin Gaziantep Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... mevkiinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen ... işletme ruhsatlı II-B grubu maden sahasına 3 kilometre mesafe içerisinde zeytinlik alanlar bulunduğu tespit edildiğinden ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesi uyarınca zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılması ve işletilmesi mümkün olmadığından, davacı şirket tarafından işletilen ... işletme ruhsatlı II-B grubu maden sahasına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvuruya olumsuz görüş verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, ... mevkiinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen ... işletme ruhsatlı II-B grubu maden sahası için Gaziantep Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından 07/12/2017 tarihli "ÇED Gerekli Değildir" kararı verildiği dosya kapsamından anlaşıldığı, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında alınan "ÇED Gerekli Değildir Kararı" halen hukuki olarak geçerliliğini devam ettirmekte olup, anılan işleme karşı açılmış bir dava bulunmadığı, işyerinin faaliyete geçmesinden sonra çevre ve insan sağlığına zarar verdiğinin ileri sürülmesi veya bu yönde bir tespitte bulunulması durumunda ise izlenmesi gereken süreç ve uygulanacak yaptırımların denetime yetkili idareler tarafından değerlendirileceği, bu durumda; "ÇED Gerekli Değildir Kararının" halen hukuki olarak geçerliliğini devam ettirmesi ve gerekli şartların kaybedildiğine dair bir tespitin de bulunmaması karşısında, dava konusu işleme karşı açılan davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu işyeri faaliyetinin 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun'un 20 maddesine aykırı olduğu, ÇED gerekli değildir kararının nihai bir izin olmadığı ve faaliyette bulunabilmesi için tek başına yeterli olmadığı kaldı ki ÇED gerekli değildir kararından sonra da idareden olumlu görüş almadan faaliyete başlayamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dava, maden sahasına işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvuruya 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesine aykırılık teşkil ettiğinden dolayı olumsuz görüş verilmesine ilişkin Gaziantep Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesinde; "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır." Hükmüne yer verilmiştir. Faaliyette bulunulacak işletmelerin 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesine uygun olarak tesislerini inşaa etmeleri gerektiği kuşkusuzdur. Temyize konu kararda ÇED Gerekli Değildir Kararının halen yürürlükte bulunduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de; İdare Mahkemesince mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu uyarınca tesisin 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesine aykırı olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, kanuna uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, temyize konu kararda ise hukuki isabet bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyuyla Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.