Danıştay 4. Daire 2025/1909 E. 2025/6733 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1909 Karar No : 2025/6733

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Eskişehir ili ve ilçelerinde 01/01/2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının Pazar günleri kapalı tutulmasına ve söz konusu uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesine göre işlem yapılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, söz konusu işlemin dayanağı olduğu belirtilen Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Bayan kuaförü olduğunu, ... Kuaför salonunu işlettiğini ve sahibi olduğunu, alınan kararların kendisinin ve tüm meslektaşlarını mağdur ettiğini, söz konusu idari işlemler 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun gereğince tesis edilmiş olup, berberler, kuaförler ve güzellik salonları anılan Kanun kapsamına dahi girmediği, davaya konu idari işlemin çalışma hürriyetinin ihlal edilmesine neden olmakta olduğu, işyerlerinin hangi gün kapalı kalacağının belirlenmesinin çalışma saatlerinin belirlenmesine ilişkin sınırları aştığı, 6585 sayılı Kanunun 13. maddesine aykırı olarak tüm gün kapalı kalmanın hukuka aykırı olduğu, Bakanlık talimatına aykırı olarak Eskişehir Valiliği meslek kuruluşlarının görüşleri gözardı edilerek ve Pazar günleri kapalı olması yönünde karar alındığı, davaya konu işletmelerin en çok Pazar günleri müşterinin yoğun zamanlarında iş yapacağından kapalı kalmasının hatalı ve hakkaniyete uygun olmadığı, tatil gününün kendileri tarafından belirlenmesinin esas olduğu, bir gün tatil edilecekse Salı günü olmasına yönelik taleplerinin Valiliğe bildirilmesine rağmen Pazar gününün tatil günü olarak kararlaştırıldığı, meslek kuruluşlarının görüşlerinin alınmadığı ve işletme sahiplerine 10 saat gibi kısa bir zaman tanındığı, emsal nitelikteki Çanakkale İdare Mahkemesinin kararında; “6585 sayılı Yasa'da çalışma saatlerini belirleme yönünden Valilere tanınan yetkinin yukarıda da belirtildiği üzere sadece gün içerisinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik olduğu ve 1924 tarihli 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanunu'nun 1 Temmuz 2017 tarihinde yürürlüğe giren 7033 sayılı Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesiyle yürürlükten kaldırılması hususu da dikkate alındığında, erkek kuaförlerinin Pazar günü tam gün olarak çalışmaması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” denilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, tüm bu nedenlerle dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALILARIN SAVUNMASI : ... BAKANLIĞI SAVUNMASI: Anayasanın 49. ve 50. maddeleri uyarınca dinlenmenin çalışanların hakkı olduğu, ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartlarının kanunla düzenleneceğinin belirtildiği, bu çerçevede davacının iddia ettiği gibi çalışma saatlerinin düzenlenmesinin Anayasa ve Kanunlara aykırı olmadığı, hatta Anayasal bir gereklilik olduğu, dolayısıyla ekonomik hayatta ve çalışma hayatında insana yaraşır şekilde çalışma şartlarının sürdürülebilmesi için gerekli tedbirleri almakla mükellef olunduğu, davaya konu kararın Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun talebi doğrultusunda TOBB ve TESK'in olumlu görüşleri üzerine tesis edildiği, Valiye tanınan yetkiye tecavüz edilmediği aksine müşterek teklif üzerine ülke genelinde uygulanacak bir karar alındığı, berber, kuaför ve güzellik salonlarındaki hizmetlerin ikincil bir hizmet türü olduğu, 6585 sayılı Kanunun amacına uygun olarak işlem tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.

... VALİLİĞİ SAVUNMASI: Üst meslek kuruluşlarının görüşleri alınmak suretiyle Ticaret Bakanlığı tarafından tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, uygulamanın başladığı tarihten itibaren gelen talepler üzerine Bakanlık Olurunun revize edilmesi ihtiyacının doğduğu bu kapsamda berber, kuaför ve güzellik salonlarının 01/07/2024 tarihinden itibaren haftada bir gün kapatılmasına ilişkin uygulamadan kadın kuaförleri ve güzellik salonlarının muaf tutulmasına ilişkin 23/08/2024 tarihli yeni bir Bakanlık Olurunun alındığı, bu çerçevede Eskişehir Valiliği Ticaret il Müdürlüğü tarafından 24/07/2024 tarihinde saat 10.30'da yapılan toplantı neticesinde Eskişehir Valiliği İl Ticaret Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı kararı ile kadın kuaförlerinin Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında Pazar günü; Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül aylarında Salı günü kapalı tutulmaları yönünde alınan kararın uygulandığı, berber, kuaför ve güzellik salonu hizmet sektöründe bulunması sebebiyle açılış ve/veya faaliyete geçiş süreci muhtelif düzenlemelerle ele alınabilse de faaliyetlerine ilişkin münhasıran bir düzenleme yapılmadığı, bu durumun 6585 sayılı Kanun kapsamında değerlendirileceği gayet anlaşılır olup, davacının bu konudaki iddialarının mesnetten yoksun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Ticaret Bakanlığı işlemleri yönünden erkek berberleri ve güzellik salonlarına ilişkin kısmında davacının kişisel ve meşru menfaatinin bulunmaması nedeniyle ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği, Ticaret Bakanlığı işlemlerinin bayan kuaförlerine ilişkin kısmı ile Eskişehir Valiliği işlemi yönünden ise; berber, kuaför ve güzellik salonlarının Pazar günleri kapalı tutulmasına ilişkin uygulamanın başlangıcının 01/07/2024 tarihi olarak değiştirilmesinden sonra, Eskişehir Berberler, Kuaförler, Güzellik ve Dövmecilik Salonu İşletmecilerinin başvurusu üzerine ilgili meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak Eskişehir Valiliğince 24/07/2024 tarihinde yapılan görüşmeler sonucunda, Eskişehir il ve ilçelerinde 01/07/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere erkek berber/kuaförler ile güzellik merkezlerinin Pazar günleri kapalı olmasına, kadın kuaförlerinin ise Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında Pazar günü, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ise salı günü kapalı tutulmalarına karar verildiği, özel günler ve bayram tatili gibi günlere yönelik istisnaların belirtildiği, yine uygulama ile ilgili olarak yapılan başvurular sonrasında Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle 01/07/2024 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının haftada bir gün kapalı tutulmasına ilişkin uygulamadan kadın kuaförleri ile güzellik salonlarının muaf tutulmasına karar verildiği anlaşılmakla, dava konusu işlemlerin davanın devamı sırasında değiştirilerek yeniden düzenlenmesiyle kadın kuaförleri yönünden davanın konusu kalmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, Eskişehir ili ve ilçelerinde 01.01.2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı tutulmasına ve söz konusu uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesine göre işlem yapılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin, bu işlemin dayanağı olduğu belirtilen Ticaret Bakanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden, davacının Eskişehir ilinde kadın kuaförü işletmecisi olduğu anlaşıldığından, berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı tutulmasına yönelik dava konusu işlemler kadın kuaförlerine hasren incelenmiştir. 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun kapsam başlıklı 2. maddesinde: "(1) Bu Kanun; perakende işletmelerin açılış, faaliyet ve denetimlerine ilişkin usul ve esaslar ile bu Kanunun uygulanmasında Bakanlık, yetkili idare ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar. (2) Hizmet sektöründe faaliyet gösteren işletmelerden açılış ve/veya faaliyete geçiş süreci ile faaliyetleri özel kanunlarla düzenlenenler bu Kanun kapsamı dışındadır." hükmüne yer verilmiş; tanımlar başlıklı 3. maddesinde, bu kanunun uygulanmasında "d) Esnaf ve sanatkâr işletmesi: 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde tanımlanan esnaf ve sanatkârlarca işletilen işletmeyi," ifade ettiği hükme bağlanmıştır. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak tanımlanmıştır. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren berber, kuaför ve güzellik salonlarının açılış ve/veya faaliyete geçiş süreçleri ve faaliyetleri özel bir kanunla düzenlenmemiş olduğundan, yukarıda yer verilen hükümler uyarınca 6585 sayılı Kanun kapsamında oldukları sonucuna varılmakla, davacının 6585 sayılı Kanun kapsamında olmadığı iddiası yerinde görülmemiştir. 6585 sayılı Kanunun çalışma saatleri başlıklı 13. maddesinde, mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatlerinin, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali tarafından belirlenebileceği, esnaf ve sanatkâr işletmelerinin çalışma saatlerinin belirlenmesinde, meslek kuruluşunca ilgili esnaf ve sanatkâr odasının görüşü alınacağı, üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge veya ülke düzeyinde belirlenmesine Bakanlığın yetkili olduğu kurala bağlanmış, ceza hükümleri başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde de, 13. maddesine göre belirlenen çalışma saatlerine aykırı hareket edenlere verilecek para cezası düzenlenmiştir. Anılan Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik ayrıntılı düzenleme yer almış, 14. maddesinde, çalışma saatlerinin valiler tarafından belirlenmesi, 15. maddesinde de çalışma saatlerinin Bakanlık tarafından belirlenmesine ilişkin kurallara yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı olmasına yönelik taleplerinin Ticaret Bakanlığına iletilmesi üzerine 6585 sayılı Kanunda üst meslek kuruluşu olarak tanımlanan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği(TOBB) ile Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonundan(TESK) görüş alındığı, TESK tarafından, anılan işletmelerin pazar günleri kapalı olması, TOBB tarafından da haftanın herhangi bir gününde kapalı olmasının uygun olacağı yolundaki görüşler doğrultusunda ... tarihli, ... sayılı Bakanlık işlemiyle berber, kuaför ve güzellik salonlarının ülke genelinde 01.10.2022 tarihinden itibaren pazar günleri kapalı tutulmasına, işletmeler için farlılık arz edebilecek şekilde kapalı olacak günün ilgili meslek kuruluşunun görüşü alınmak suretiyle her ilde vali tarafından belirlenmesine karar verildiği, bu yazı üzerine Eskişehir Valiliği tarafından ilgili meslek kuruluşlarının görüşleri doğrultusunda dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemle, kararın istisnaları da belirtilerek, Eskişehir ili ve ilçelerinde 01.01.2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı tutulmasına ve söz konusu uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesine göre işlem yapılmasına karar verildiği, Bakanlığın ... günlü, ... sayılı işlemiyle, daha önce 01.07.2023 olarak değiştirilen uygulama başlangıç tarihinin 01.07.2024 olarak değiştirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı tutulmasına ilişkin uygulamanın başlangıcının 01.07.2024 tarihi olarak değiştirilmesinden sonra, Eskişehir Berberler, Kuaförler, Güzellik ve Dövmecilik Salonu İşletmecilerinin başvurusu üzerine ilgili meslek kuruluşlarının görüşleri alınarak Eskişehir Valiliğince 24.07.2024 tarihinde yapılan görüşmeler sonucunda, Eskişehir il ve ilçelerinde 01.07.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere erkek berber/kuförler ile güzellik merkezlerinin pazar günleri kapalı olmasına, kadın kuaförlerinin ise Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında pazar günü, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ise salı günü kapalı tutulmalarına karar verildiği, özel günler ve bayram tatili gibi günlere yönelik istisnaların belirtildiği, yine uygulama ile ilgili olarak yapılan başvurular sonrasında Bakanlığın ... günlü, ... sayılı işlemiyle 01.07.2024 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının haftada bir gün kapalı tutulmasına ilişkin uygulamadan kadın kuaförleri ile güzellik salonlarının muaf tutulmasına karar verildiği anlaşılmakla, dava konusu işlemlerin davanın devamı sırasında değiştirilerek yeniden düzenlenmesiyle kadın kuaförleri yönünden davanın konusu kalmamıştır. Açıklanan nedenlerle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 17/11/2025 tarihinde, davacı vekili Av. ..., davalılar vekili Av. ... geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten Üye ...'in "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2'nci maddesinin 1/a. bendinde "İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davası .." idari dava türleri arasında sayıldığı, bu hükme göre idari dava açılabilmesi için dava açan kişi adına menfaatini ihlal eden bir işlemin tesis edilmiş olması gerektiği; dosyanın incelenmesinden, kadın kuaförü işletmelerinin haftada bir gün kapalı kalması yönündeki Ticaret Bakanlığı işlemleri ile bu kapsamda Eskişehir Valiliği tarafından haftanın Pazar günleri kapalı kalması yolunda tesis edilen işlemin iptali istenildiği, davacının ise 11/12/2025 tarihli dilekçesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı, işyerinde ortak olduğu ve sigortalı olarak çalışan olduğunu bildirdiğinin görüldüğü, bu durumda, davacının işletme sahibi olmaması ve kendi adına işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaması nedeniyle açılan davada korunması gereken kişisel, meşru, güncel ve geçerli bir menfaati bulunmadığından davanın ehliyet nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı" yolundaki usule ilişkin ayrışık oyuna karşı; davacının dava konusu işlemlerin iptali isteminde menfaatinin bulunduğuna oyçokluğuyla karar verilmiştir. Dolayısıyla, 2577 sayılı Kanunun 22. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki 15. maddede sayılan sebeplerden biri ile veya yargılama usulüne ilişkin meselelerde azınlıkta kalanların işin esası hakkında da oylarını kullanacaklarına ilişkin kuralı uyarınca usuli mesele yönünden karşı oyda kalan üye ... de esas yönünden oylamaya katılarak işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun talebi ile TOBB ve TESK'in görüşleri dikkate alınarak, berber, kuaför ve güzellik salonlarının ülkemiz genelinde, 01/10/2022 tarihinden itibaren haftanın bir günü kapatılması; berber, kuaför ve güzellik salonları için farklılık arz edebilecek şekilde kapalı olunacak günün ilgili meslek kuruluşlarının görüşü alınmak suretiyle her ilde vali tarafından belirlenmesi hususunda Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı Olurunun tesis edildiği, anılan Bakanlığın uygulamanın Valilikler ile meslek kuruluşları arasında devam eden görüş alma sürecinde zamana ihtiyaç duyulması nedeniyle 01/01/2023 tarihine ertelenmesine ... tarih ve ... sayılı Olur ile karar verildiği, bu arada erkek berberleri, kadın kuaförleri ve güzellik salonlarının il genelinde 01/01/2023 tarihi itibariyle her Pazar günü kapalı olmaları yönünde İstanbul Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı Olurunun alındığı, yine anılan Bakanlığın farklı illerden gelen taleplerin değerlendirilerek sonuçlandırılması, süreçlerin ayrıntılı olarak belirlenebilmesi ve iller düzeyinde ilave hazırlıkların tamamlanabilmesi amacıyla 01/01/2023 olarak belirtilen uygulama başlangıç tarihinin revize edilmesi ihtiyacı ortaya çıktığından söz konusu tarihin 01/07/2023 olarak değiştirilmesi yolunda ... tarih ve ... sayılı Olurunun düzenlendiği, yine anılan Bakanlığın görülen lüzum üzerine, daha önce 01/07/2023 olarak belirlenen uygulama başlangıç tarihinin 01/07/2024 tarihi olarak değiştirilmesi hususunda ... tarih ve ... sayılı Olurunun alındığı, bu kapsamda Eskişehir Valiliğinde 24/07/2024 tarihinde meslek kuruluşlarının da katıldığı toplantı neticesinde; Eskişehil il ve ilçelerinde 01/07/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere erkek berber/kuaförler ile güzellik merkezlerinin Pazar günleri kapalı olmasına; kadın kuaförlerinin ise Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında Pazar günü, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ise Salı günü kapalı tutulmalarına ancak berber, kuaför ve güzellik salonlarının kapalı olduğu günler ile ilgili olarak; Ramazan ve Kurban bayramına denk gelen günler dahil olmak üzere; bir hafta öncesinde; yeni eğitim-öğretim yılına denk gelen günler dahil olmak üzere iki hafta öncesinde; düğün ve özel günler için davetiye ile birlikte kayıtlı olunan meslek odasına bilgi verilmesi hallerinde, Valilik kararından istisna olarak işyeri açabilmeleri yönünde tutanak tutulduğu, bu tutanakta alınan kararların da Eskişehir Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kabul edildiği, Bakanlığın kadın kuaförlerinin haftada bir gün kapalı kalması uygulamasından muaf tutulması yönündeki işleminden sonra da Eskişehir il ve ilçelerinde Eskişehir Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işleminin uygulamaya devam edildiğinden dava konusu işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat : 29/01/2015 tarih ve 29251 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; perakende işletmelerin açılış ve faaliyete geçiş işlemlerinin kolaylaştırılması, perakende ticaretin serbest piyasa ortamında etkin ve sürdürülebilir rekabet şartlarına göre yapılması, tüketicinin korunması, perakende işletmelerin dengeli bir şekilde büyüme ve gelişmesinin sağlanması ve perakende işletmelerin faaliyetleri ile bunların birbirleri, üretici ve tedarikçilerle ilişkilerinin düzenlenmesidir." olarak düzenlenmiştir. Aynı Kanunun Çalışma Saatleri başlıklı 13. maddesinde; "Mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali tarafından belirlenebilir. Esnaf ve sanatkâr işletmelerinin çalışma saatlerinin belirlenmesinde, meslek kuruluşunca ilgili esnaf ve sanatkâr odasının görüşü alınır. Üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge veya ülke düzeyinde belirlenmesine Bakanlık yetkilidir. " kuralına yer verilmiştir. 06/08/2016 tarih ve 29793 sayılı Resmî Gazete yayımlanan Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'in 13. maddesinde; "10/8/2005 tarihli ve 25902 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 33 üncü maddesi uyarınca çalışma saatleri tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri hariç olmak üzere perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma gün ve saatleri ilçe, il, bölge veya ülke düzeyinde belirlenebilir. Çalışma gün ve saatlerinin ilçe veya il düzeyinde belirlenmesine, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali; bölge veya ülke düzeyinde belirlenmesine üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine Bakanlık yetkilidir. Çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesinde mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ile yöresel şartlar, özel gün ve haftalar, milli ve dini bayramlar gibi hususlar gözetilir. Alışveriş merkezi içindeki umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin çalışma gün ve saatleri ikinci ve üçüncü fıkra çerçevesinde belirlenir." düzenlemesine, 14. maddesinde; "Çalışma gün ve saatlerine ilişkin müşterek teklif yazısı meslek kuruluşlarınca imzalanarak valiliğe gönderilir. Bu yazıda teklife konu perakende işletme faaliyet kolu veya kolları ile teklifin gerekçesi belirtilir. Çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesinde Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği ile birlikte teklif vermeye; ilçe düzeyinde, görev alanı o ilçeyi kapsayan ticaret ve sanayi odası veya ticaret odası, il düzeyinde ise il ticaret ve sanayi odası veya ticaret odası yetkilidir. İl düzeyinde belirleme yapılırken oda tarafından ilçe ticaret ve sanayi odaları veya ticaret odalarının görüşü alınır. Esnaf ve sanatkâr işletmelerinin çalışma gün ve saatleri belirlenirken Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliğince ilgili esnaf ve sanatkârlar odasının da görüşü alınır. Valilik, teklif yazısının kendisine ulaştığı tarihten itibaren on beş gün içinde yetkili idarenin görüşünü talep eder. Yetkili idare konuya ilişkin görüşünü, talep yazısının kendisine ulaştığı tarihten itibaren on beş gün içinde valiliğe gönderir. Vali, çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesine ilişkin kararını yetkili idarenin görüşünün valiliğe ulaştığı tarihten itibaren on beş gün içinde verir. Çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesi halinde karar valilikçe uygun araçlarla ilan edilir ve meslek kuruluşları ile Bakanlığa gönderilir; çalışma gün ve saatlerine ilişkin herhangi bir değişiklik yapılmaması halinde karar meslek kuruluşlarına yazılı olarak bildirilir." düzenlemesine, 15. maddesinde; "Çalışma gün ve saatlerine ilişkin müşterek teklif yazısı üst meslek kuruluşlarınca imzalanarak Bakanlığa gönderilir. Bu yazıda teklife konu perakende işletme faaliyet kolu veya kolları ile bölge veya ülke düzeyi olmak üzere kararın uygulanacağı alan ve teklifin gerekçesi belirtilir. Bu fıkranın uygulanmasında, 13 üncü maddenin üçüncü fıkrasındaki hususlar bakımından aynı veya benzer özelliklere sahip birden fazla il ve/veya farklı illere bağlı ilçeler bölge olarak kabul edilir. Bakanlık gerektiğinde, üst meslek kuruluşlarından tekliflerine ilişkin gerekçelerin ve verilerin yer aldığı bir rapor talep edebilir. Bu halde rapor, Bakanlıkça belirlenen süre içinde üst meslek kuruluşlarınca müştereken hazırlanır ve Bakanlığa yazılı olarak gönderilir. Bakanlık, raporun kendisine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde perakende işletmelerin çalışma gün ve saatlerini, bölge veya ülke düzeyinde belirleyerek internet sitesinde ilan eder. Ayrıca Bakanlık bu kararı valilikler, üst meslek kuruluşları ve ilgili diğer kurum ve kuruluşlara gönderir. Alışveriş merkezi ve zincir mağazaların çalışma gün ve saatlerine ilişkin müşterek teklif, bu maddede belirtilen usul çerçevesinde üç yılda bir oluşturulur ve üçüncü yılın kasım ayının on beşine kadar Bakanlığa gönderilir. Bakanlık, alışveriş merkezi ve zincir mağazaların çalışma gün ve saatlerini üçüncü yılın aralık ayı sonuna kadar belirler ve üst meslek kuruluşlarına gönderir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen kuralların birlikte değerlendirilmesinden üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge veya ülke düzeyinde Bakanlık tarafından belirlenebileceği görülmektedir. Dosyanın incelenmesinden; Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonu Ticaret Bakanlığına muhatap 04/07/2022 tarihli Çalışma Saatleri ve Hafta Tatili hakkında konulu yazı ile mesleki odalarına bağlı bulunan berber, kuaför ve güzellik uzmanı esnafları ve Ticaret Odalarına bağlı bulunan berber, kuaför ve güzellik salonu işletmeleri ile AVM'lerde bulunan berber, kuaför ve güzellik salonu işletmelerinin aileleriyle fazla zaman geçirememesi ve ailevi sorunlar ile mesleki hastalıkların oluşmasına engel olabilmek için çalışma saatlerinin sabah 08.00 - akşam 22.00 olarak pazar günleri de işyerlerinin kapalı olmasının talep edildiği, bunun üzerine Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazı ile berber, kuaför ve güzellik merkezlerinin ülke düzeyinde çalışma gün ve saatlerinin belirlenebilmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu'nun (TESK) görüşlerinin talep edildiği, cevaben (TESK), 04/08/2022 tarih ve 2060 sayılı Ticaret Bakanlığına muhatap yazı ile Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun görüşleri doğrultusunda işlem yapılmasının yerinde olacağının bildirildiği, (TOBB) ise 15/08/2022 tarih ve 8117 sayılı Ticaret Bakanlığına muhatap yazı ile çalışma saatleri açısından talebin yerinde olduğu, haftanın herhangi bir günü kapalı olmasında ise sakınca bulunmadığının bildirildiği, bunun üzerine TOBB ve TESK'in görüşleri dikkate alınarak berber,kuaför ve güzellik salonlarının ülke genelinde 01/10/2022 tarihinden itibaren haftanın bir günü kapatılması; berber, kuaför ve güzellik salonları için farklılık arz edebilecek şekilde kapalı olunacak günün ilgili meslek kuruluşlarının görüşü alınmak suretiyle her ilde Vali tarafından belirlenmesi hususunda 18/08/2022 tarihli Bakanlık Oluru verildiği, bu olur üzerine Eskişahir Valiliği ... tarih ve ... sayılı işlemi ile 20/12/2022 tarihinde yapılan toplantı neticesinde Eskişehir il ve ilçelerinde 01/01/2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının Pazar günleri kapalı tutulmalarına karar verildiği, akabinde anılan Bakanlığın daha önce 01/07/2023 olarak belirlenen uygulama başlangıç tarihinin 01/07/2024 tarihi olarak değiştirilmesi hususunda ... tarih ve ... sayılı Olurunun alındığı, bu kapsamda Eskişehir Valiliğinin ise 24/07/2024 tarihinde meslek kuruluşlarının da katıldığı toplantı neticesinde; Eskişehir il ve ilçelerinde 01/07/2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere erkek berber/kuaförler ile güzellik merkezlerinin Pazar günleri kapalı olmasına; kadın kuaförlerinin ise Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında pazar günü, Haziran, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ise salı günü kapalı tutulmalarına ancak berber, kuaför ve güzellik salonlarının kapalı olduğu günler ile ilgili olarak; Ramazan ve Kurban bayramına denk gelen günler dahil olmak üzere; bir hafta öncesinde; yeni eğitim-öğretim yılına denk gelen günler dahil olmak üzere iki hafta öncesinde; düğün ve özel günler için davetiye ile birlikte kayıtlı olunan meslek odasına bilgi verilmesi hallerinde, Valilik kararından istisna olarak işyeri açabilmeleri yönünde tutanak tutulduğu, bu tutanakta alınan kararların da Eskişehir Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kabul edildiği, Bakanlığın kadın kuaförlerinin haftada bir gün kapalı kalması uygulamasından muaf tutulması yönündeki işleminden sonra da Eskişehir il ve ilçelerinde Eskişehir Valiliğinin bbb tarih ve ... sayılı işleminin uygulanmasına devam edildiği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 124. maddesinde, Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hükmüne yer verilmiştir. 6585 sayılı Perakende Ticaretin düzenlenmesi Hakkında Kanun'un Çalışma Saatleri başlıklı 13. maddesine göre üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge veya ülke düzeyinde belirlenmesinde Bakanlığın yetkili olduğu, üst meslek kuruluşlarının ise anılan Kanunun Tanımlar başlıklı 3. maddesinin (k) bendinde Üst Meslek Kuruluşu: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, olarak tanımlandığı, bu çerçevede dava konusu işleme esas olmak üzere davacının üyesi olduğu Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun bu meslek mensuplarının sorunları ve bu sorunlara çözüm olacağı düşünülen gerekçelerle ülke genelinde çalışma gün ve saatleri konusunda talepte bulunulduğu, bu talebin anılan Kanuna uygun olarak üst meslek kuruluşları tarafından değerlendirilerek uygun bulunması üzerine gün belirtilmeksizin haftanın bir günü kapalı olacak şekilde kapalı olunacak günün ilgili meslek kuruluşlarının görüşü alınmak üzere her ilde Vali tarafından belirlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davalı idarenin üst meslek kuruluşlarının görüşlerini almak kaydıyla çalışma gün ve saatlerinin belirlenmesi hususunda gerek 6585 sayılı Kanunun'un 13. maddesinde ve gerekse de Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesine göre yetkili olduğu, uyuşmazlıkta ise davalı idarenin kapalı olunacak günün meslek kuruluşlarının görüşleri alınmak üzere Vali tarafından belirlenmesine karar verilmekle birlikte anılan Yönetmeliğin 14. maddesine göre de illerde çalışma gün ve saatinin meslek kuruluşlarının görüşü alınarak Valilik tarafından belirleneceği kuralına da uygun olduğu görülmektedir. Dava konusu işlemin serbest piyasa ekonomisinin "serbestlik" modeline aykırı olduğu iddia edilmişse de; Anayasanın çalışma hakkı ve ödevi başlıklı 49 uncu maddesinde yer alan ...çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek.. ilkelerine bağlı olarak çalışanların sorunlarıyla ilgili olarak kendi meslek kuruluşu olan Türkiye Berberler, Kuaförler ve Güzellik Salonu İşletmecileri Federasyonunun meslekte oluşan sorunlar ve bu sorunların çözümü konusunda yaptığı başvurusu üzerine davalı idarenin 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda verilen yetki çerçevesinde üst meslek kuruluşlarının da görüşleri alınmak suretiyle tesis edilen işlemde serbest piyasa ilkelerine aykırılık görülmemiştir. 6585 sayılı Kanunun 13. maddesinde çalışma saatleri olarak belirlenme yapılmışken, anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelik'in 13., 14. ve 15. maddelerinde çalışma gün ve saatleri şeklinde düzenleme yapıldığından davalı idarenin Kanuna göre çalışma günü olarak düzenleme yapılamayacağı iddia edilmişse de, (Mülga) 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu uyarınca berber ve kadın kuaförleri gibi işletmelerin hafta sonu çalışamadığı, çalışabilmesi için de Belediye Başkanlıklarından hafta tatili çalışma ruhsatı almaları gerekliyken, 6585 sayılı Parakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun ilk halinde yer alan Uygulanmayacak Hükümler başlıklı 25. maddesinde; "2/1/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümleri perakende işletmeler hakkında uygulanmaz." hükmüne yer verilerek hafta sonu perakende işletmelerinin kapalı ya da açık kalması konusunda yetkili görülmediği ancak 01/07/2017 tarih ve 30111 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7033 sayılı Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1. maddesiyle, "2/1/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.", 12. maddesiyle, "...14/1/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlemesi Hakkında Kanunun 25 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır." düzenlemeleriyle işletmelerin hafta sonu faaliyette bulunmalarına engel olan Hafta Tatili Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmış ve bu kapsamda tüm yetkinin 6585 sayılı Kanuna bırakıldığı görülmektedir. Dolayısıyla perakende işletmelerinin haftanın herhangi bir günü tatil kabul edilerek kapalı kalmasında davalı idarenin yetkili olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan Ticaret Bakanlığı ... tarih ve ... sayılı işlemi ile berber, kuaför ve güzellik salonlarının 01/07/2024 tarihinden itibaren haftada bir gün kapatılmasına ilişkin uygulamadan kadın kuaförleri ile güzellik salonlarının muaf tutulmasına karar verilmişse de, kadın kuaförlerinin haftada bir gün kapatılmasına ilişkin uygulamadan vazgeçilmediği Eskişehir Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile haftada bir gün kadın kuaförlerinin kapalı kalmaya devam ettiği davalılardan Eskişehir Valiliğinin savunmalarından ve davacının 29/05/2025 tarihli ek beyan dilekçesindeki beyanlarında belirtilmiştir. Bu durumda; kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE,

2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 17/12/2025 tarihinde Üye ...'ın ve Üye ...'nin karşı oyu ile oyçokluğuyla karar verildi.

(XX) KARŞI OY : Eskişehir ili ve ilçelerinde 01/01/2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının Pazar günleri kapalı tutulmasına ve söz konusu uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesine göre işlem yapılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, söz konusu işlemin dayanağı olduğu belirtilen Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir. 29 Ocak 2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3/1-ı maddesinde, Perakende İşletme; Alışveriş merkezi, büyük mağaza, zincir mağaza, bayi işletme, özel yetkili işletme, perakende ticaretle uğraşan diğer ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkar işletmeleri olarak tanımlanmış; ''Çalışma Saatleri'' başlıklı 13. maddesinde; ''(1) Mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali tarafından belirlenebilir. Esnaf ve sanatkâr işletmelerinin çalışma saatlerinin belirlenmesinde, meslek kuruluşunca ilgili esnaf ve sanatkâr odasının görüşü alınır. (2) Üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge veya ülke düzeyinde belirlenmesine Bakanlık yetkilidir. '' hükmüne yer verilmiştir. 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre, mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine Bakanlık tarafından belirlenebilecektir. Bakanlığa ve Valiliğe çalışma saatlerini belirleme hususunda verilmiş olan bu yetkinin, sadece gün içerisinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik olarak kullanılabileceği açıktır. Dava dosyasının incelenmesinden, Eskişehir ili ve ilçelerinde 01/01/2023 tarihinden itibaren berber, kuaför ve güzellik salonlarının pazar günleri kapalı tutulmasına ve söz konusu uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesine göre işlem yapılmasına ilişkin Eskişehir Valiliği Ticaret İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin, söz konusu işlemin dayanağı olduğu belirtilen Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğünün ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer alan kanun hükmünün değerlendirilmesinden, işyerlerinin 6585 sayılı Kanun'da çalışma saatlerini belirleme yönünden Bakanlığa ve Valiliğe tanınan yetkinin yukarıda da belirtildiği üzere sadece gün içerisinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik olduğu, dava konusu işlemlerin ise haftanın bir günü kapalı tutulmasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla aksi yönde verilen Dairemiz kararına katılmıyoruz.