Danıştay 4. Daire 2025/1721 E. 2025/3949 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2025/1721 Karar No : 2025/3949

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1-... 2- ... ... 39- ... 40- ... VEKİLLERİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) :1- ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

2- ... Birliği VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Giresun İli, Görele İlçesi, ... Beldesi, ... Mevkiinde Giresun İli Katı-Sıvı Atık ve İçme Suları Birliği tarafından yapılması planlanan "Katı Atık Bertaraf Tesisi Kapasite Artışı Projesi" hakkında verilen ... tarihli, ... sayılı Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Gerek yer seçimi ile projede kullanılacak teknik donanım ve yöntem yönünden gerekse ÇED raporunda anılan safhaların uygulanması sırasında öngörülen taahhütler bakımından projenin çevre üzerinde neden olacağı olumsuz etkilerin kabul edilebilir bir seviyede olduğu, ancak mevcut tesisin mekanik ayrıştırma ünitesindeki olumsuzluklar nedeniyle dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, uyuşmazlık konusu ÇED Olumlu kararının dayanağı Nihai ÇED Raporunun içeriğinden; 2009/7 sayılı Genelgeye istinaden ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararında yer verilen hususlarla ilgili olarak gerekli revizyon ve çalışmalar neticesinde hazırlandığı, dava konusu ÇED Olumlu kararının, 2009/7 sayılı Genelge kapsamında verildiğinin belirtildiği dikkate alındığında, ÇED raporunun, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri incelenmek, bahse konu iptal kararının ÇED raporunun tamamını kusurlandırıp kusurlandırmadığı, ÇED raporunun yetersiz görülen kısımları yeniden düzenlenmek suretiyle ÇED raporunun tümünü etkileyip etkilemediği, 2009/7 sayılı Genelgenin uygulanmasının mümkün olup olmadığı, 2009/7 sayılı Genelgenin uygulanabilmesi söz konusu ise, dava konusu işleme dayanak Nihai ÇED Raporunun Mahkemenin verdiği iptal kararı çerçevesinde revize edilip edilmediği incelenerek karar verilmesi gerekirken, mevcut tesiste çalışmakta olan mekanik ayrıştırma ünitesine ilişkin değerlendirme yapılarak karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, bu doğrultuda yeni bir bilirkişi heyetiyle, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak alınacak rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Danıştay Dördüncü Dairesinin 26/10/2023 tarih ve E:2023/12013, K:2023/5791 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında özetle; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapora göre, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararında yer alan iptal gerekçeleri başta olmak üzere bahse konu iptal kararının ÇED raporunun tamamını kusurlandırmadığı, ÇED raporunun yetersiz görülen kısımlarının detayları bilirkişi raporunun ilgili kısımlarında belirtildiği şekli ile yeniden düzenlendiği, bu düzenlemelerin ÇED raporunun tümünü etkilemediği, bu tür depolama tesisleri bir katı atık düzenli depolama ve bağlı ünitelerinin oluşturduğu kompleks bir tesis gibi görünse de her ünitenin çevrede oluşturacağı olumsuz etkilerin ayrı değerlendirilmesi ve bu etkileri en az düzeye indirmek için her bir ünitenin çalışma prensibinin ayrı ayrı planlanması gerektiği göz önüne alındığında, 2009/7 sayılı Genelgenin bu tür tesisler için tam ve rahatlıkla uygulanacağı ve uygulandığı, dava konusu işleme dayanak Nihai ÇED Raporunun iptal kararı çerçevesinde, lastik yıkama, mekanik ayrıştırma, sızıntı suları depolama-arıtım-deşarj, yağmur suyu drenaj-arıtım, keson kuyu içme suyu-sızıntı suyu analizleri başta revize edildiği, dava konusu projenin gerçekleştirilmesinin kamu yararı ve çevre dengesi gözetilerek çevresel açıdan oluşturabileceği muhtemel zararlar ile bu zararların alınacak önlemlerle giderilebilmesinin ilgili kurum ve kuruluşların izleme-denetleme-kontrol mekanizmalarını bilimsel standartlara uygun gerçekleştirmeleri ile mümkün olduğu, söz konusu tesisin çevre bilimi, yer seçimi kriterleri, tesisin ve arazinin jeolojik özellikleri gibi hususlar açısından ÇED Raporunda belirtilen bilimsel taahhütler çerçevesinde işletilmesi ve izleme-denetleme-kontrol mekanizmalarının çalıştırılması durumunda çevresel etkilerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğu anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından; önceki ÇED Olumlu Kararları hakkında yargı kurumlarınca verilen iptal kararlarından görüleceği üzere iptal kararlarının nihai ve ortak gerekçesinin dava konusu alanda katı atık bertaraf tesisi kurulamayacağı hakkında olduğu, işleme konu atık bertaraf tesisinin yapılacağı alanın Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine açık şekilde aykırı olduğu ve bu alanda atık bertaraf tesisi kurulamayacağı, denize ve dereye arıtılmamış zehirli çöp sularının bırakılması nedeniyle 2021 ila 2023 yılları arasında anılan tesisi işleten firmaya beş kez idari para cezası verildiği, son olarak 5 Temmuz 2023 günü tesisin doğu tarafından akmakta olan dereye katı atık depolama sahasından kirli su akıtılması sebebiyle ... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan davada sunulan bilirkişi raporuna göre, derenin kimyasal su ile kirletildiğinin sabit olduğu, söz konusu tesisin başta kaynak sularının kirletilmesi olmak üzere çevreye birçok zararının bulunduğu, işletme aşamasında bunların bir bir meydana geldiği, tesis edilen işlem ve verilen Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare ve davalı yanında müdahil Serenti Enerji Anonim Şirketi tarafından; temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava konusu işleme karşı tek başına dava açma hakkı bulunan Çavuşlu Belediye Başkanlığının bu hakkı kullanmayarak, davacılar yanında davaya katılma isteminde bulunması, davaya müdahale müessesinin amacına uygun düşmediğinden, Çavuşlu Belediye Başkanlığının müdahale isteminin reddine karar verilerek ve 2577 sayılı Kanunun 17/2. maddesi uyarınca davacıların duruşma istemi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Öte yandan; davacılar tarafından adı geçen tesisin faaliyeti sırasında başta su kaynakları olmak üzere çevreye verdiği zarardan bahsedilmiş ise de, iddia edilen zararların ÇED raporundaki hukuka aykırılıklar veya eksikliklerin dışında projenin işletme aşamasına ilişkin olduğu, yapılacak şikayet üzerine ilgili kurum ve kuruluşların denetim ve kontrolü sonucuna bağlı olarak, ilgili idare tarafından gerekli işlemlerin tesis edilebileceği veya ilgililer tarafından yargı yoluna başvurulabileceği tabiidir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, kesin olarak, 23/06/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.