Danıştay · 4. Daire

Danıştay 4. Daire 2024/939 E. 2025/6340 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
4. Daire
Esas No
2024/939
Karar No
2025/6340
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/939 Karar No : 2025/6340

DAVACI : ...Odası Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU :13/01/2024 tarih ve 32428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 2. maddesi ile 23/09/2022 tarih ve 31962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ana Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında yapılan değişikliğin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Değişikliğe ilişkin Yönetmelik ile, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde yapılması halinde imar planı şartı aranmaksızın lüks çadır tesislerinin yapılmasının önünün açıldığı, yapılan değişikliğin, çevre hakkı ve doğal değerlerin korunmasına ilişkin Devlete pozitif yükümlülük tarifleyen Anayasaya, imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine aykırı olduğu, doğada konforlu konaklama imkânı sunmak üzere, 49 konaklama ünitesine kadar konaklama içerecek şekilde yapılabilen bu tesislerin, esasen doğal niteliği korunan, yapılaşmaya açılmamış, doğal peyzaj öğelerinin bulunduğu alanlarda yapıldığı, bu nedenle, doğal alanlara getireceği insan kullanım kaynaklı yüklerin ve risklerin ve bunların olası olumsuz etkilerinin plan marifetiyle asgariye düşürülmesi gerektiği, oysaki yapılan değişiklikle, kamu mülkiyetindeki korunan alanlarda lüks çadır tesisi yapılabilmesi için, yerleşim tasarım ve yönetim planları ile ilgili kurul ve komisyondan sit sınırı doğruluğu ve ilke kararına uyumluluğa dair görüşün yeterli kabul edildiği, özel mülkiyetteki alanlarda söz konusu tesislerinin yapılması durumunda ise imar planı/koruma amaçlı imar planının zorunlu tutulduğu, imar planlarında mülkiyet durumuna bakılmaksızın doğal değerlerin korunmasının ve kamu yararı çerçevesinde gelecek kuşaklara aktarılmasının amaçlandığı, dava konusu Yönetmelik ile 150 kişilik bir kullanım kararı niteliği bulunan tesislerin herhangi bir imar planı olmaksızın, doğal çevreyi korumaya dair bağlayıcı plan kararları tanımlanmaksızın insan kullanımına açılmasının Anayasaya, imar mevzuatına, şehircilik ilke ve esaslarına aykırı olduğu, özel mülkiyetteki alanlarda yapılacak lüks çadır tesislerinin plan kararlarıyla gelişmesini tarifleyip, kamu mülkiyetindeki alanlarda yapılacak olanların ise; imar planı/koruma amaçlı imar planı olmaksızın belirlenmesinin önünün açılmasının değişiklik yapılan Yönetmeliğin amacına da aykırı olduğu, Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliği’nin tanımlar başlıklı 4. maddesinde mevcutta imar kanununda ve Türkiye planlama mevzuatında yer almayan yeni tür bir plan türünün tarif edildiği, uygun ölçekli şeklinde tariflenen yeni plan türünün hangi ölçekte yapılacağının belirtilmediği, planın gösterimi ve usulleri hakkında herhangi bir detaylandırma yapılmadığı yeni üretilmiş bu plan türünün, İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tarif edilen mekânsal planlama kademeleri ve ilişkileri içerisinde nerede yer aldığının, tariflenen planın bir plan türü mü yoksa bir proje mi olduğunun anlaşılamadığı, meri mevzuat uyarınca her tür ve ölçekteki mekânsal planların şehir plancısı tarafından hazırlanmasının zorunlu olduğu, lüks çadır yönetmeliği ile tariflenen yerleşim tasarım ve yönetim planının eğer bir mekânsal plan olarak tariflenmiş ise şehir plancısı tarafından yapılması zorunluluğunun bulunduğu, mekânsal plan olarak tarif edilmiyor ise imar planı yerine geçemeyeceği, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 17. maddesinin, sit alanlarında koruma amaçlı imar planı yapılmasını zorunlu kıldığı, dava konusu Yönetmelik değişikliği ile, lüks çadır tesislerinin korunan alanlarda veya tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde yer alması durumunda ilgili kurul ve komisyondan sit sınırlarının doğruluğu ve ilke kararlarına uygunluğu konusunda olumlu görüş alınarak koruma amaçlı imar planı yapılmaksızın tesis edilebileceğinin düzenlenlendiği, söz konusu düzenlemenin 2863 sayılı Kanunun 17. maddesine aykırı olduğu, hazine taşınmazları ve devletin tasarrufu altındaki yerlerde koruma amaçlı imar planı yapım zorunluluğunun kaldırılması anlamına geldiği, kısmen veya tamamen gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarının, 2863 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırıldığı, 2863 sayılı Kanun uyarınca kesin yapılaşma yasağı bulunan, malikinin kullanım hakkı sınırlanan ve bu Kanun uyarınca kamulaştırma ya da trampa yoluyla hazine mülkiyetine geçen taşınmazların, Lüks Çadır Yönetmeliği ile 3. şahıslara kullandırılarak irtifak hakkı verildiği, özellikle kesin yapılaşma yasağı bulunan alanlarda, bu gerekçeyle kamulaştırılan alanlarda üçüncü şahıslara irtifak hakkı verilerek alanlar üzerinde tesis yapılmasının mülkiyet hakları bağlamında mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak, davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği ileri sürülmüştür. 2634 sayılı Kanunun "Doğal turizm kaynaklarının korunması ve kullanılması" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasında, lüks çadır tesislerine ilişkin koşulların yerleşim tasarım ve yönetim planı ile belirleneceğinin hüküm altına alındığı, dava konusu Yönetmeliğin 5. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenlemenin 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun "Doğal turizm kaynaklarının korunması ve kullanılması" başlıklı 6. maddesinin 4. fıkrasının Yönetmeliğe aktarılmasından ibaret olduğu, yerleşim tasarım ve yönetim planlarının hazırlanma ve onaylanma süreçlerinde de ilgili koruma mevzuatına uyulmasının yasal bir zorunluluk olduğu, kanun, yönetmelik, ilke kararları ya da uzun devreli gelişim planlarına aykırı bir şekilde kesin yapı yasağı getirilen, korunması gerekli alanlarda lüks çadır tesislerinin yapılmasının söz konusu olmadığı, yönetim planı ile kullanıma açılma uygulamasının, konaklama içeren mesire yerlerine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılagelen uygulamadan emsal alınarak düzenlendiği, özel mülkiyetteki alanlar için imar planı şartı koşulmakla birlikte, Bakanlık tasarrufunda bulunan alanlarda Bakanlık denetim ve gözetimi özel mülkiyetteki alanlara oranla daha yoğun olduğundan bu alanlarda yapılacak lüks çadır tesisleri için yerleşim tasarım ve yönetim planı kapsamında bu tesislerin gerçekleştirilmesinin amaçlandığı, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 6. maddesinin 4. fıkrasında, kiralamaya konu lüks çadır tesislerinin koşullarının yerleşim tasarım ve yönetim planı ile belirleneceğinin belirtildiği, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen alanlarda plansız uygulamanın söz konusu olmadığı, sadece kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler özelinde planlama sürecinin imar mevzuatında tanımlanmış fiziki planlar yerine yerleşim tasarım ve yönetim planları ile yürütülmesinin söz konusu olduğu, dava konusu Yönetmeliğin "Yerleşim tasarım ve yönetim planı" başlıklı 8. maddesi ile davalı idarenin 02/04/2023 tarihli ve 2023/5 sayılı Genelgesinde "yerleşim tasarım ve yönetim planı"na ilişkin düzenlemenin birlikte değerlendirilmesinden, yerleşim tasarım ve yönetim planının fiziksel planlarda yer alması gereken unsurları taşımasının yanı sıra bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlara ve işletmecilik esaslarına ilişkin detaylı kararları içerdiği, bununla birlikte, yerleşim tasarım ve yönetim planlarının hazırlanma ve onaylanma süreçlerinde de ilgili koruma mevzuatına uyulmasının yasal bir zorunluluk olduğu, kanun, yönetmelik, ilke kararları ya da uzun devreli gelişim planlarına aykırı bir şekilde kesin yapı yasağı getirilen korunması gerekli alanlarda lüks çadır tesislerinin yapılmasının söz konusu olmadığı, yerleşim tasarım ve yönetim planının her açıdan imar planlarından daha ayrıntılı olarak hazırlandığı ve imar planının içermeyeceği birçok hususa yer verdiği, davalı idare tarafından hazırlanan 02/04/2023 tarihli ve 2023/5 sayılı Genelge ile yerleşim tasarım ve yönetim planlarına ilişkin koşulların ayrıntılı şekilde belirlendiği, söz konusu Genelge incelendiğinde görüleceği üzere, yerleşim tasarım ve yönetim planının 1/500 ölçekli harita üzerinde hazırlanacağının açıkça belirtildiği ve anılan planın şehir plancısı, mimar ya da kentsel tasarım uzmanı ile peyzaj mimarından oluşan bir ekip tarafından hazırlanmasının zorunlu tutulduğu, dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrası ile Hazine taşınmazları ve devletin tasarrufu altındaki yerlerde koruma amaçlı imar planı yapım zorunluluğunun kaldırılmasının söz konusu olmadığı, aksine söz konusu alanlara ilişkin olarak 2863 sayılı Kanun uyarınca imar planı yapılmış ya da yapılmamış olması ayrımına gidilmeden, bu alanlarda yapılması söz konusu olacak lüks çadır tesisleri için ilgili kurul ve komisyondan sit sınırlarının doğruluğu ve ilke kararlarına uygunluğu konusunda olumlu görüş alınması zorunlu tutularak bu tesislerin yapımının doğrudan ilgili idarelerin mevzuat denetimine ve değerlendirmesine tabi tutulduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava,13/01/2024 tarih ve 32428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 2. maddesi ile 23/09/2022 tarih ve 31962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ana Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında yapılan değişikliğin iptali istemiyle açılmıştır. Davalı idarenin ehliyet itirazı yerinde görülmemiştir. 18/07/2021 tarih ve 7334 sayılı Kanunla 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 6. maddesine eklenen 4. fıkra ve 8. maddesinin (A) fıkrasına eklenen 4. bent ile daha önce mevzuatımızda yer almayan lüks çadır tesisleri ile ilgili düzenlemeler yapılmış; 6. maddenin 4. fıkrasında, "3621 sayılı Kanuna uygun olmak kaydıyla, yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, kalıcı yapı içermeyen, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan geçici lüks çadır tesisleri yapılması amacıyla kiralama yapılabilir. Tesis kapsamında yapılacak her türlü ünite, temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılır. Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan ve Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi almayan tesisler işletmeye açılamaz. Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi alınmasını müteakip, başka bir işleme gerek kalmaksızın onbeş gün içinde bu tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilir. Bu fıkra kapsamında sözleşmelerine aykırı olarak Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan tesislerin kira sözleşmeleri feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır." hükmüne, 8. maddesinin (A) fıkrasının 4. bendinde, "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri ile bu bölge ve merkezlerin dışında olmakla birlikte denize kıyısı olan ilçelerde, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde, ilgili Bakanlıkça belirlenen ve üzerinde konaklama tesisi bulunan veya konaklama tesisi yapılması uygun görülen alanları yatırımcılara tahsis etmeye sadece Bakanlık yetkilidir. Bu yerlerde lüks çadır, çadır ve karavan alanı yapılması ve işletilmesi amacıyla yapılacak kiralamalar hariç ilgili kurumlarca konaklama içeren tesis yapılması amacıyla kiralama veya tahsis yapılamaz, izin verilemez." hükmü yer almıştır. Lüks çadır tesislerinin yüksek kalite standartlarında planlı ve kontrollü gelişiminin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla çıkarılan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliği'nin 2. maddesinde, Bu Yönetmeliğin, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen kültür ve turizm koruma gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde ya da dışında, lüks çadır tesislerinin yerleşim ve kurulum koşullarının belirlenmesine, bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartların ve işletmecilik esaslarının belirlenmesi ile belgelendirme, kiralanma ve ruhsatlandırma süreçlerine ilişkin usul ve esasları kapsayacağı hüküm altına alınmış; Yönetmeliğin 5. Maddesinde lüks çadır tesislerinin genel nitelikleri sayılmış, 2. fıkrasında, "Bu Yönetmelik kapsamında aksi belirtilmediği sürece, tesis kapsamında yapılacak her türlü kapalı ünite temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılır." düzenlemesi getirilmiş; 7. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dahil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarı ve yönetim planları uyarınca yapılacağı hükmü dava konusu Yönetmelik değişikliği ile 7. maddenin 1. fıkrasında, "Kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri imar planı şartı aranmaksızın, Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılır, bu tesislerin korunan alanlarda veya tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde yer alması durumunda ilgili kurul ve komisyondan sit sınırlarının doğruluğu ve ilke kararlarına uygunluğu konusunda olumlu görüş alınır." düzenlemesi yapılarak, lüks çadır tesislerinin orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde imar planı şartı aranmaksızın yapılmasına imkan sağlanmış; 2. fıkrasında ise, "Lüks çadır tesislerinin özel mülkiyette yapılabilmesi için yerleşim tasarım ve yönetim planlarının yanı sıra ilgili mevzuat uyarınca imar planlarının da onaylanması, bu tesislerin korunan alanlarda yer alması durumunda ise 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikleri uyarınca koruma amaçlı imar planı yapılması ve ayrıca tescilli taşınmaz kültür varlığı parseli ile bunların korunma alanları içerisinde yer alması durumunda ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun görüşünün alınması zorunludur." kuralı yer almıştır. Anayasa'nın "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde; herkesin, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu, çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevrenin kirlenmesini önlemenin Devletin ve vatandaşların görevi olduğu belirtilmiştir. Bu madde hükmüne göre çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevrenin kirlenmesini önlemeye yönelik gerekli her türlü tedbiri almak ve bu konuda düzenlemeleri yapmak devletin temel ödevlerindendir. Buna göre toplumun sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkının korunması ve çevrenin geliştirilmesi amacıyla başta 3194 sayılı İmar Kanunu olmak üzere imara ilişkin tüm mevzuatta oldukça ayrıntılı düzenlemelere, bir takım kısıtlayıcı hükümlere ve prosedürlere yer verilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 1. maddesinde, bu kanunun amacının, yerleşim yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak oluşmasını sağlamak olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda imar planlarının amacı ise insan, toplum ve çevre ilişkilerinde bireyleri ve toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak ve kamu yararını ve toplum yararını sağlayacak hukuki çerçeveyi oluşturmaktır. Yerleşim yerleri ve bu yerlerdeki yapılaşmaların sağlıklı bir şekilde teşekkülünün sağlanması, 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre hazırlanacak bir imar planının varlığına bağlıdır Diğer taraftan, 3621 sayılı Kıyı Kanununda yer alan kıyıların, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olduğuna ve uygulama imar planı kararı ile yapılabilecek bir takım yapılar hariç buralarda yapı yapılmasının kesinlikle yasak olduğuna ilişkin düzenleme (m. 6) ile 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda yer alan, koruma bölge kurullarınca sit alanı olarak ilan edilen alanlarda koruma amaçlı imar planlarının yapılmasına ve bu planların da koruma bölge kurullarından alınacak uygun görüş doğrultusunda onaylanmasına ilişkin düzenlemeler (m. 17) kıyılarda ve korunması gereken alanlarda yapılacak planlama faaliyetlerini kısıtlayan ve prosedüre bağlayan düzenlemelerden bazılarıdır. Bu durumda, 2634 sayılı Kanun hükümleri uyarınca dava konusu Yönetmelik ile yüksek kalite standartlarında, planlı ve kontrollü gelişimi amaçlanan lüks çadır tesislerinin doğal çevre ile uyumlu olması ve kalıcı yapı içermemesi; anılan tesisler kapsamında inşa edilecek her türlü ünitenin çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak temelsiz ahşap platform üzerine ve mümkün olan en az müdahaleyle doğal ekosisteme uygun olarak yapılacağı ifade edilmiş ise de, lüks çadır tesislerinin çevrenin korunması, plan, fen, sağlık ve çevre koşullarına uygun olarak planlı ve kontrollü gelişiminin sağlanabilmesi için yapılacağı alanların ve koşullarının imar planı ve kararlarına göre belirlenmesi gerektiğinden, kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesislerinin imar planı şartı aranmaksızın yapılmasına imkan sağlayan dava konusu Yönetmelik değişikliğinde hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmelik değişikliğinin iptaline karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Dava, 13/01/2024 tarih ve 32428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 2. maddesi ile 23/09/2022 tarih ve 31962 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ana Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında yapılan değişikliğin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 124. maddesinin 1. fıkrasında, "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne, "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı 169. maddesinde, "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir. Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz. Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasi propaganda yapılamaz; münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz. Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarar görülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespit edilen yerler ile 31/12/1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından orman niteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibi çeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespit edilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerler dışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz." hükmüne yer verilmiştir. 18/07/2021 tarih ve 7334 sayılı Kanunla 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 6. maddesine eklenen 4. fıkra ve 8. maddesinin (A) fıkrasına eklenen 4. bent ile daha önce mevzuatımızda yer almayan lüks çadır tesisleri ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. 2634 sayılı Kanunun 6. maddesinin 4. fıkrasında, "3621 sayılı Kanuna uygun olmak kaydıyla, yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, kalıcı yapı içermeyen, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan geçici lüks çadır tesisleri yapılması amacıyla kiralama yapılabilir. Tesis kapsamında yapılacak her türlü ünite, temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılır. Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan ve Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi almayan tesisler işletmeye açılamaz. Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi alınmasını müteakip, başka bir işleme gerek kalmaksızın onbeş gün içinde bu tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilir. Bu fıkra kapsamında sözleşmelerine aykırı olarak Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan tesislerin kira sözleşmeleri feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır." hükmüne, 8. maddesinin (A) fıkrasının 4. bendinin dava konusu düzenleyici işlemin Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte yürürlükte olan halinde, "Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri ile bu bölge ve merkezlerin dışında olmakla birlikte denize kıyısı olan ilçelerde, 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde, ilgili Bakanlıkça belirlenen ve üzerinde konaklama tesisi bulunan veya konaklama tesisi yapılması uygun görülen alanları yatırımcılara tahsis etmeye sadece Bakanlık yetkilidir. Bu yerlerde lüks çadır, çadır ve karavan alanı yapılması ve işletilmesi amacıyla yapılacak kiralamalar hariç ilgili kurumlarca konaklama içeren tesis yapılması amacıyla kiralama veya tahsis yapılamaz, izin verilemez." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun 8. maddesinin (A) fıkrasının 4. bendi 02/11/2023 tarih ve 32357 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25/10/2023 tarih ve 7464 sayılı Kanunun 14. maddesi ile "9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde, ilgili Bakanlıkça belirlenen ve üzerinde turizm maksatlı konaklama tesisi bulunan veya konaklama tesisi yapılması uygun görülen alanları, uzun devreli gelişme planları ve gelişme planlarına uygun olarak, gelirleri Tarım ve Orman Bakanlığı döner sermayesine ait olmak üzere yatırımcılara tahsis etmeye sadece Bakanlık yetkilidir. Bu fıkrada belirtilen yerlerde sadece çadır ve karavan içeren kamp alanları yapılması ve işletilmesi amacıyla ilgili mevzuatı uyarınca ilgili kurum tarafından kiralama yapılabilir, bu şekilde kiralanan taşınmazların tahsis amacı ve kullanım şekli değiştirilemez." şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun Ek 4. maddesinde, "(Ek: 24/7/2003-4957/6 md.) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri dışında, 6831 sayılı Orman Kanununa göre Devlet ormanı sayılan yerler ile 2873 sayılı Millî Parklar Kanunu ve 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname gereğince tespit ve ilân edilen yerlerde turizm yatırımı için arazi tahsisi Çevre ve Orman Bakanlığının uygun görüşü alındıktan sonra Bakanlıkça yapılır. (Değişik ikinci fıkra: 27/5/2004-5178/8 md.) Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgelerinde yer alan mera, yaylak ve kışlakların tahsis amacı 25.2.1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümlerine göre değiştirilir." hükmüne, Ek 5. maddesinde, (Ek: 23/5/2019-7175/10 md.) (Değişik:18/7/2021-7334/16 md.) Ormanlık alanlar üzerinde bulunan ve 6831 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca turizm maksatlı izin verilen alanlarda Orman Genel Müdürlüğü sabit kıymetlerine alınan tesislerden konaklama amaçlı kullanılması mümkün olan yerler ile her tür ve kapasitede konaklama tesisi içeren mesire yerlerini tahsis etmeye, gelirleri Orman Genel Müdürlüğüne ait olmak üzere sadece Bakanlık yetkilidir. (Ek cümle:25/10/2023-7464/15 md.) Orman sayılan alanlarda sadece çadır ve karavan içeren kamp alanları yapılması ve işletilmesi amacıyla ilgili mevzuatı uyarınca Orman Genel Müdürlüğü tarafından kiralama yapılabilir, bu şekilde kiralanan taşınmazların tahsis amacı ve kullanım şekli değiştirilemez. Bu madde kapsamında kalan yerlerin Bakanlığa tahsisi ile Bakanlık tarafından yatırımcılara tahsis edilmesinde 8 inci madde hükümleri uygulanır. (Mülga cümle:25/10/2023-7464/15 md.) hükmüne yer verilmiş, 37. maddesinde ise, turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesi, bu işletmelerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlar ve diğer konuların Yönetmelik ile düzenlenmesi öngörülmüştür. 2873 sayılı Milli Parklar Kanununun "Gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerine verilecek izinler" başlıklı 8. maddesinde, "Turizm bölge, alan ve merkezleri dışında kalan milli parklar ve tabiat parklarında kamu yararı olmak şartıyla ve plan dahilinde, turistik amaçlı bina ve tesisler yapmak üzere gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri lehine Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Orman ve Su İşleri Bakanlığınca izin verilebilir. Bu izin üzerine gerçek ve özel hukuk tüzelkişileri lehine tesis edilecek intifa hakkı süresi kırkdokuz yılı geçemez. Bu süre sonunda bütün tesisler eksiksiz olarak Hazineye devredilir. Ancak, işletmesinin başarılı olduğu Kültür ve Turizm Bakanlığınca belgelenen hak sahiplerinin intifa hakkı, Orman ve Su İşleri Bakanlığınca tesisin rayiç değeri üzerinden belirlenecek bedelle doksandokuz seneye kadar uzatılabilir. Bu durumda Hazineye devir işlemi bu uzatma sonunda yapılır. Milli park ve tabiat parklarının gelişme planları kesinleşmeden bu Kanunda sözü edilen izin verilemez." hükmüne yer verilmiştir. Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı, tabiatı koruma alanı ve sulak alanların tescil, onay ve ilanı ile tabiat varlığı, doğal sit alanı ve özel çevre koruma bölgelerinin tespit, tescil, onay, değişiklik ve ilanına dair usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan ve 19/07/2012 tarih ve 28358 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "ö) Korunan alan: Biyolojik çeşitliliğin, doğal ve bununla ilişkili kültürel kaynakların korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili mevzuata göre yönetilen; milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, doğal sit alanları, sulak alanlar, özel çevre koruma bölgeleri ve benzeri koruma statüsü bulunan kara, su ya da deniz alanlarını, ifade eder" hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen kültür ve turizm koruma gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde ya da dışında, lüks çadır tesislerinin yerleşim ve kurulum koşullarının belirlenmesine, bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartların ve işletmecilik esaslarının belirlenmesi ile belgelendirme, kiralanma ve ruhsatlandırma süreçlerine ilişkin usul ve esasları kapsar." hükmüne, 4. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde, "g) Lüks çadır tesisi: Yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, doğal peyzajların çeşitli ve yenilikçi bir şekilde değerlendirildiği, kalıcı yapı içermeyen, temelsiz, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı geçici lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan, aralarında en az yirmi metre mesafe bırakılmak koşulu ile en fazla kırk dokuz konaklama ünitesi içeren tesisleri, ifade eder" hükmüne, aynı fıkranın (l) bendinde, "l) Yerleşim tasarım ve yönetim planı: Lüks çadır tesislerinin yönetim, yerleşim ve kullanım koşullarını belirleyen, koruma-kullanma dengesi içerisinde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını yönlendiren, alt ve üst yapı tesislerinin uygulamalarını gösteren, hali hazır durum üzerinde hangi alanların ne şekilde ve hangi maksatla kullanılacağının veya korunacağının özel işaretler ile gösterildiği, orman alanlarında yapılması durumunda ağaç rölöve planını da ihtiva eden, dış sınır alanı koordinatlandırılmış uygun ölçekli planları, ifade eder." hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen "Planlama" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının 23/09/2022 tarih ve ve 31962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ilk halinde, " Kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılır." hükmüne yer verilmiş iken 13/01/2024 tarih ve 32428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesi ile asıl Yönetmelik'in 7. maddesinin 1. fıkrası, "Kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri imar planı şartı aranmaksızın, Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılır, bu tesislerin korunan alanlarda veya tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde yer alması durumunda ilgili kurul ve komisyondan sit sınırlarının doğruluğu ve ilke kararlarına uygunluğu konusunda olumlu görüş alınır.” şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Usul Yönünden: Davalı idarenin ehliyete ilişkin itirazları incelenip değerlendirilmiş olup, Yönetmeliğin konusu itibarıyla davacının menfaatinin ihlal edildiği anlaşıldığından, bu konudaki itiraz yerinde görülmemiştir. Esas Yönünden: Davacının Anayasaya aykırılık iddiası yerinde görülmemiştir. Anayasa'nın 123. maddesinde; "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir" hükmüne, 124. maddesinde ise; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." kuralına yer verilmiştir. Anayasa'nın anılan hükmü ve normlar hiyerarşisi ilkesi uyarınca, alt hukuk normlarının üst hukuk normuna aykırı hükümler içermemesi gerekmektedir. Normlar hiyerarşisine göre kanundan sonra gelen tüzük, yönetmelik, genelge, tebliğ kılavuz gibi düzenlemelerin ancak kanunda verilmiş olan hakkın kullanılmasının açıklanması ile ilgili olacağı, bu metinlerde kanun ile verilmiş olan hakkı genişletici veya daraltıcı mahiyette hükümlere yer verilemeyeceği, yeni bir yöntem ve usul getiremeyeceği, dayanağı olan mevzuatta yer alan hükümler dışında yeni bir düzenleme içeremeyeceği hukukun genel ilkelerindendir. İdarenin düzenleyici idari işlem tesis etme yetkisinin "Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesinin bir sonucu olarak ikincil nitelikte bir kural koyma yetkisi olduğu göz önüne alındığında; söz konusu yetkinin kanunların çizdiği çerçeve içinde kalması ve kanunlara uygun olarak kullanması zorunludur. Bu bağlamda kanunun öngördüğü düzenleme yetkisinin yine kanunda belirtildiği gibi kullanılması, kanun hükmü bir konunun yönetmelikle düzenlenmesini öngörüyorsa düzenlemenin yönetmelikle yapılması, ayrıca normlar hiyerarşisinde yönetmeliğe göre daha alt düzeyde yer alan düzenleyici işlemlerin yönetmelikle çizilen sınırı aşmaması ve yönetmeliğe uygun olması bir diğer zorunluluktur. Anayasa Mahkemesinin birçok kararında ifade edildiği üzere, hukuk devletinin bir gereği olan "hukuki belirlilik ilkesi"; kanuni ve idari düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, keyfiliğe yani idare tarafından takdir yetkisine dayanılarak keyfi uygulamalar yapılmasına imkan vermeyecek şekilde yapılmasını gerektirmektedir. Değişikliğe ilişkin Yönetmeliğin 2. maddesiyle değiştirilen, ana Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrası yönünden; dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen "Planlama" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının 23/09/2022 tarih ve ve 31962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ilk halinde, "Kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılır." hükmüne yer verilmiş iken 13/01/2024 tarih ve 32428 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 2. maddesi ile asıl Yönetmelik'in 7. maddesinin 1. fıkrası, "Kiralamaya konu edilen, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde, lüks çadır tesisleri imar planı şartı aranmaksızın, Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılır, bu tesislerin korunan alanlarda veya tescilli taşınmaz kültür varlığı parselinde yer alması durumunda ilgili kurul ve komisyondan sit sınırlarının doğruluğu ve ilke kararlarına uygunluğu konusunda olumlu görüş alınır.” şeklinde değiştirilmiştir. Davacı tarafından, özetle, iptali istenilen değişiklikle, kamu mülkiyetindeki korunan alanlarda lüks çadır tesisi yapılabilmesi için, yerleşim tasarım ve yönetim planları ile ilgili kurul ve komisyondan sit sınırı doğruluğu ve ilke kararına uyumluluğa dair görüşün yeterli kabul edilmesinin ana Yönetmeliğin amacına aykırı olduğu, yerleşim tasarım ve yönetim planının mevcutta İmar Kanununda ve Türkiye planlama mevzuatında yer almayan yeni tür bir plan türü olduğu, yeni üretilmiş bu plan türünün, İmar Kanunu ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde tarif edilen mekânsal planlama kademeleri ve ilişkileri içerisinde nerede yer aldığının, tariflenen planın bir plan türü mü yoksa bir proje mi olduğunun anlaşılamadığı, söz konusu düzenlemenin 2863 sayılı Kanunun 17. maddesine aykırı olduğu, hazine taşınmazları ve devletin tasarrufu altındaki yerlerde koruma amaçlı imar planı yapım zorunluluğunun kaldırılması anlamına geldiği, kesin yapılaşma yasağı bulunan ve lüks çadır tesisi kurulması amacıyla kamulaştırılan alanlarda üçüncü şahıslara irtifak hakkı verilerek alanlar üzerinde tesis yapılmasının mülkiyet hakları bağlamında mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir. Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 2634 sayılı Kanunun 6. maddesinin 4. fıkrasında, lüks çadır tesislerinin koşullarının yerleşim tasarım ve yönetim planı ile belirleneceği düzenlenmiş, tesis kapsamında doğal çevre ile uyumlu, kalıcı yapı içermeyen, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunulması, ayrıca tesis kapsamında yapılacak her türlü ünitenin, temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılması öngörülmüştür. Anılan Kanun hükmünün gerekçesinde "... özellikle lüks çadır tesislerinin doğal niteliği yüksek alanlarda yer seçme eğilimleri dikkate alınarak, tesislerde yer alacak ünitelerin yapı niteliği taşımaması, imara konu olmaması, temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanarak, doğal ekosisteme uygun konumlandırılması şart koşulmuştur. Ayrıca, tesislerin kontrollü gelişiminin sağlanması ve yüksek nitelik taşımasını teminen, Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm işletmesi belgesi almayan tesislerin işletmeye açılamayacağı ve bu Bakanlıkça onaylanacak yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulların belirleneceği özellikle vurgulanmıştır." hususlarına yer verildiği görülmektedir. 18/7/2021 tarihli ve 7334 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 4. maddesiyle 2634 sayılı Kanun’un 6. maddesine eklenen dördüncü fıkranın; dava konusu kuralın kıyılarda lüks çadır tesislerinin kurulmasına imkân tanımak suretiyle kamunun kıyılardan serbestçe yararlanmasına engel olabileceği, hâlbuki kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetilmesi gerektiği, bu yönüyle kuralın kıyıların rant amacıyla kullanılmasına yol açacağı, ekonomik yönden dezavantajlı kişiler bakımından ayrımcılık yaratacağı, kuralda bu nitelikteki tesislerin orman ve meralarda kurulmasının mümkün kılınmasına karşın bu alanların ekosisteminin korunmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, orman alanlarının turizm amaçlı kullanılması konusunda adil bir dengenin de gözetilmediği ve orman köylüsünün korunmasına ilişkin güvencelere yer verilmediği belirtilerek kuralın Anayasa’nın 5., 10., 43., 45., 56., 169. ve 170. maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla iptali istemiyle açılan davada Anayasa Mahkemesinin 24/03/2025 tarih ve 32851 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17/10/2024 tarih ve E:2021/100, K:2024/174 sayılı kararıyla, iptali istenilen düzenlemenin 3. ve 4. cümleleri dışında kalan kısmına ilişkin olarak, "...Dava konusu kuralın birinci cümlesinde Kanun kapsamında kalan yerlerde geçici lüks çadır tesislerin yapılması amacıyla kiralama mümkün hâle getirilmekte, bunun yanı sıra kiralama yapılmasına sebep olacak işin niteliği ayrıntılı olarak gösterilmektedir. Bu çerçevede kiralama yalnızca Kanun’a uygun olmak kaydıyla, yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, kalıcı yapı içermeyen, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan geçici lüks çadır tesislerinin inşası için söz konusu olabilmektedir. Kuralın ikinci cümlesinde tesis kapsamında yapılacak ünitelerin temelsiz ahşap platform üzerine mümkün olan en az müdahaleyle çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılacağı, beşinci cümlede ise sözleşmelerine aykırı olarak Bakanlığın belirlediği ölçütlere uygun yapılmayan tesislerin kira sözleşmelerinin feshedilip ve taşınmazın tahliye edileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla kuralla kamu yararına katkı sunacağı açık olan turizm sektörünün gelişmesi bakımından Anayasa’da özel olarak koruma altına alınan kıyıların kiralanabilmesi suretiyle kullanılmasına imkân tanındığı, bu kullanımın şartlarının kanunda ayrıntılı olarak düzenlendiği, şartlara uyulmadığı takdirde söz konusu kullanımın sona erdirilmesine ilişkin güvencenin de öngörüldüğü gözetildiğinde kuralda devletin kıyıların korunmasına yönelik yükümlülüğüne aykırı bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle kural Anayasa’nın 43. maddesine aykırı değildir. İptal talebinin reddi gerekir. Kuralın Anayasa’nın 5. maddesine de aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de bu bağlamda belirtilen hususların Anayasa’nın 43. maddesi yönünden yapılan değerlendirmeler kapsamında ele alınmış olması nedeniyle Anayasa’nın 5. maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir. Kuralın Anayasa’nın 10., 45., 56., 169. ve 170. maddeleriyle ilgisi görülmemiştir." gerekçesiyle, iptali istenilen düzenlemenin 3. ve 4. cümleleri dışında kalan kısmının Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verilmiştir. Dava konusu Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasının (l) bendinde, yerleşim tasarım ve yönetim planı, "Lüks çadır tesislerinin yönetim, yerleşim ve kullanım koşullarını belirleyen, koruma-kullanma dengesi içerisinde doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını yönlendiren, alt ve üst yapı tesislerinin uygulamalarını gösteren, hali hazır durum üzerinde hangi alanların ne şekilde ve hangi maksatla kullanılacağının veya korunacağının özel işaretler ile gösterildiği, orman alanlarında yapılması durumunda ağaç rölöve planını da ihtiva eden, dış sınır alanı koordinatlandırılmış uygun ölçekli plan" olarak tanımlanmış, "Yerleşim tasarım ve yönetim planı" başlıklı 8. maddesinde anılan planların kapsamında yer alması gereken hususlar ve plan ekinde Bakanlığa iletilmesi gereken bilgi ve belgeler düzenlenmiş, "Turizm yatırımı belgesi" başlıklı 10. maddesinde turizm yatırımı belgesi verilmesi için yapılan başvurularda aranan bilgi ve belgeler arasında yerleşim tasarım ve yönetim planı ve ekleri de sayılmış, "Turizm belgesinin iptali" başlıklı 15. maddesinin 6. fıkrasında yerleşim tasarım ve yönetim planına aykırı inşa edilen tesislerin belgesinin iptal edileceği, aykırılığa neden olan unsurların otuz gün içinde ilgili idaresince yıkılacağı, bu tesislerin başka bir tür adı altında yeniden belgelendirilemeyeceği düzenlenmiştir. Öte yandan yerleşim tasarım ve yönetim planlarının sağlaması gereken koşullar davalı idarenin 18/01/2023 tarih ve 2023/1 sayılı Genelgesinde ve bu genelgeyi yürürlükten kaldıran 02/04/2023 tarih ve 2023/5 sayılı Genelgesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Diğer taraftan, biyolojik çeşitliliğin, doğal ve bununla ilişkili kültürel kaynakların korunması ve devamlılığının sağlanması amacıyla ilgili mevzuata göre yönetilen; milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, doğal sit alanları, sulak alanlar, özel çevre koruma bölgeleri ve benzeri koruma statüsü bulunan kara, su ya da deniz alanları olarak tanımlanan korunan alanlar ile tarım alanları, mera alanları ve kıyılarda söz konusu tesislerin yapılmasının söz konusu olduğu durumlarda, lüks çadır tesislerinin koşullarını belirleyen yerleşim tasarım ve yönetim planlarının hazırlanması sırasında anılan alanlara ilişkin ilgili mevzuatın göz önünde bulundurulmasının zorunlu olduğu hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Dava konusu Yönetmeliğin dayanağı olan 2634 sayılı Kanunun 6. maddesinin 4. fıkrasında, lüks çadır tesislerinin koşullarının yerleşim tasarım ve yönetim planı ile belirleneceğinin düzenlenmiş olması karşısında, anılan Kanun hükmünün uygulanması amacıyla yapılan dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasındaki lüks çadır tesislerinin, orman vasıflı olanlar dâhil Hazine taşınmazları ile tescili mümkün olan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde imar planı şartı aranmaksızın Bakanlıkça uygun görülen yerleşim tasarım ve yönetim planları uyarınca yapılabileceğine dair düzenlemede üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız davalar için belirlenen... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 02/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Danıştay 4. Daire, E. 2024/939, K. 2025/6340, T. 02.12.2025, www.arakarar.com/karar/danistay-4-daire-2024-939-e-2025-6340-k-de326c725544