Danıştay 4. Daire 2024/2219 E. 2025/3763 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2219 Karar No : 2025/3763

TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR): 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İzmir İli, Konak İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı parselinde kayıtlı ... tarih ve ... sayılı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararı ile 2863 sayılı Kanun uyarınca "II. grup korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı" olarak tescil edilen taşınmazın, tescilinin kaldırılması isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararına karşı yapılan itirazın reddine, taşınmaza ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin ivedilikle hazırlanarak koruma bölge kuruluna iletilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:... K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla mimar-restorasyon uzmanı, arkeolog ve şehir plancısından oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşınmazın, kullanılan malzeme, yapım teknikleri, mimari plan ve cephe özellikleri, detaylar, kütle, gabari açısından İzmir konutunun tipik özelliklerini yansıtan somut bir örnek olması açısından temsiliyet değeri ve belge değeri taşıdığı, bu anlamda yapının tarihsel süreçte bazı değişiklikler geçirse de özgün bütünsel karakterini sürdürmekte ve yakın çevresindeki tarihi yapılar ile nitelikli bir doku oluşturduğu, dava konusu taşınmazın korunması, yakın çevresinin bütünsel korunması açısından da son derece önemli olduğu, ayrıca dokunun özgün karakterinin sürdürülebilirliği ve miras değeri açısından mutlaka korunması gerektiği, dolayısıyla taşınmazın içinde bulunduğu doku ile birlikte korunması ve bu dokunun kolektif bir değer olarak gelecek nesillere aktarımının büyük önem taşıdığı dikkate alındığında, taşınmazın 2863 sayılı sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Kanunu uyarınca korunması gerekli kültür varlığı olarak tesciline ilişkin alınan kararda ve davacılar tarafından bahse konu kararın kaldırılmasına ilişkin yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, mevzuat uyarınca yapının kültür varlığı olarak korunabilmesi için önem ve özellikleri bakımından korunması gerekli veya bu yapıların ait oldukları dönemin kendine özgü özelliklerini anlatan bir belge niteliğinde olması veya bir geleneğin hala sürdüğünün göstergesi ve bir bütünün parçası olarak çevreye katkısı bulunan taşınmazlardan olması gerektiği, dava konusu yapının 20. yüzyılın ilk çeyreğinde inşa edilmiş, metruk bir vaziyette, restore edilmesi mümkün olmayan, hiçbir tarihi ve mimari önem ve özelliği bulunmayan bir yapı olduğu, can güvenliği açısından yapıya girilmesinin dahi tehlikeli olduğu, yapıda birkaç özgün parça olsa da, korunacak bir durumunun kalmadığı, eksik incelemeyle bilirkişi raporunun hazırlandığı, inşaat mühendisinin de katılımıyla ek bilirkişi raporu alınarak yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, taşınmazın tescil fişinde tescile esas özelliklerinin belirtildiği, taşınmazın plan tipi, cephe özellikleri, mimarı elemanları ile 19. yüzyılda İzmir İlinde görülen geleneksel sivil mimari örneklerinden olması nedeniyle korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliğinde olduğu, sonuç olarak dava konusu işlemin hukuka uygun tesis edildiği belirtilerek, temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Dava Dairesi kararının kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz istemlerinin reddine, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.