Danıştay 2. Daire 2023/5391 E. 2026/60 K.

T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5391 Karar No : 2026/60

KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR : DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu öğrencisi olan davacının, ikinci kez sınıfta kalması nedeniyle eğitim-öğretimini 5 yıllık süre içerisinde tamamlayamayacağının kesinleştiğinden bahisle 4566 sayılı Hava Harp Okulları Kanunu'nun 37/a ve 38/c maddesi hükümleri ile Hava Harp Okulları Yönetmeliği'nin 62/c maddesi hükmü uyarınca okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ...günlü, .../... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E: ..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2018-2019 Eğitim ve Öğretim Yılında Hava Harp Okulu ikinci sınıfında başarısız olması nedeniyle sınıf geçme esasına dayalı olarak 2019-2020 eğitim ve öğretim yılında ikinci sınıfı tekrar okuduğu, Öğretim Kurulunun 2019/40-02 sayılı kararı ile 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı geçme taban notunun (50) puan olarak kararlaştırıldığı, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı güz döneminde (birinci yarıyıl) Diferansiyel Denklemler, Olasılık ve İstatistik, Devre Teorisi I dersleri olmak üzere toplamda 3 (üç) dersten, bahar döneminde (ikinci yarıyıl) ise Devre Teorisi II dersinden başarısız olması sebebiyle bütünleme sınavlarına katıldığı, gerçekleştirilen sınavlar neticesinde Olasılık ve İstatistik ile Devre Teorisi I derslerinden geçer not alarak başarılı olmasına karşın Diferansiyel Denklemler (31 puan başarı harfi F) ile Devre Teorisi II (25 puan başarı harfi F) dersinden geçer not alamayarak başarısız olduğu, iki ve daha fazla kredili dersten başarısızlığın sınıf tekrarını gerektirmesi nedeniyle davacının, ikinci kez sınıfta kalması gözönünde bulundurularak Harp Okulunu beş yıllık süre içerisinde tamamlayamayacağının kesinleştiği gerekçesiyle ilişiğinin kesildiği, davacı tarafından çalışılabilecek ortamın sağlanmadığı, bütünleme sınav tarihinin geç açıklanarak başarısız olmasına neden olunduğu ileri sürülmekle birlikte, 2019-2020 Eğitim ve Öğretim Yılı Takviye Eğitimleri Faaliyet Takvimi (kamp dönemlerini de gösterir şekilde) ile 2. sınıf bitirme ve bütünleme sınav programlarının belirlenerek gerekli duyuruların yapıldığı, ikinci yarıyıl sınavlarının 2020 Ağustos ayı başında tamamlandığı, bütünleme sınavlarının ise Eylül ayı sonlarında gerçekleştirildiği, bütünleme sınavları için Yönetmelik'te aranılan en erken ikinci yarıyıl sınavlarının bittiği günü takip eden yedinci gün başlatılacağı kuralına dikkat edildiği, kamp eğitiminin askeri öğrenciliğin bir parçası olması nedeniyle belirtilen mazeretlerin kabul edilebilir nitelikte olmadığı, iki adet kredili dersten başarısız olması sonucunda ikinci kez sınıfta kalarak eğitim öğretimini beş yıllık süre içerisinde tamamlayamayacağı açık olan davacı hakkında tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; İdare Hukuku ve İdari Yargılama Hukukunda idari işlemin tesis edildiği tarihteki hukuk kurallarının ve hukuki statünün esas alınması gerektiği; olayda, not üzerine mevzuat gereği yapılan değerlendirme sonucunda davacının neticede iki dersten başarısız olduğu, bu sebeple dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygun olduğu anlaşılmakla beraber, dava konusu işlemin mahiyetinin teknik olarak ceza olmamakla beraber eğitim hakkının sona ermesi ve mesleki kariyere ulaşmanın önüne geçer şekilde okuldan atılma olduğu gözetildiğinde, davacının hayatına etki edeceği şekilde mahiyeti bakımından bir nevi ceza olduğu; dolayısıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Zaman Bakımından Uygulama" başlıklı 7. maddesinde, suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümlerinin farklı olması durumunda, failin lehine olan kanun hükmünün uygulanacağı ilkesinin, davanın niteliğine uygun düştüğü değerlendirmesi ile tesis edilen dava konusu işleme de uygulanabileceği sonucuna varıldığı; davacının netice itibarıyla başarısız ders sayısının iki olduğu, ilişiğinin kesilmesi sonrası iptal istemiyle açılan işbu davanın devamı sırasında 23/03/2021 günlü, 31432 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği'nin "Bütünleme, not yükseltme ve çift ders sınavları" başlıklı 43. maddesinde; bütünlemede iki dersi kalan öğrencilerin okul ile ilişiğinin kesilmesinin öngörülmediği ve yönetmelik içeriğinde bulunan "Bütünleme sınavları sonucunda kredili ve kredisiz derslerin en fazla ikisinden “FF” notu alan öğrenciler, başarısız oldukları ders veya derslerden çift ders sınavına katılırlar." düzenlemesi gereği davacının çift ders hakkının bulunduğu değerlendirmesi ile davacının okul ile ilişiğinin kesilmesine dair dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: 1) Davalı idare tarafından; dava konusu idari işlemin suçta kanunilik ilkesi gereği suç sayılamayacağı, bu doğrultuda Türk Ceza Kanunu kapsamında bir ceza olarak değerlendirilemeyeceği, davacının birden fazla dersten başarısız sayılması üzerine ilişiğinin kesildiği, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. 2) Davacı tarafından; istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesine rağmen, kendisini vekil ile temsil eden davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği belirtilerek, duruşmalı işler için belirlenen vekalet ücreti yönünden düzeltilmek suretiyle kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından, cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:... DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği; davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi halinde ise, istinaf aşamasında duruşma yapılmadığı dikkate alınarak istinaf kararının verildiği 01/11/2022 tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan "istinaf yoluyla görülen bir duruşması olan işler için 5.500,00 TL" ödenmesine ilişkin düzenleme uyarınca 5.500,00 TL vekalet ücreti ödenmesine hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu öğrencisi olan davacının, ikinci kez sınıfta kalması nedeniyle eğitim-öğretimini 5 yıllık süre içerisinde tamamlayamayacağının kesinleştiğinden bahisle 4566 sayılı Hava Harp Okulları Kanunu'nun 37/a maddesi ve 38/c maddesi hükümleri ile Hava Harp Okulları Yönetmeliği'nin 62/c maddesi hükmü uyarınca okul ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun "Lisans düzeyinde öğretim" başlıklı 37. maddesinde, "Harp okullarındaki eğitim ve öğretim parasız yatılı olarak yapılır. Öğrencilerin yönetmelikte tespit edilecek ihtiyaçları Devletçe karşılanır. Harp okullarındaki yükseköğretim, bu Kanunda belirlenen amaç ve ana ilkelere göre aşağıdaki şekilde düzenlenir: a) Harp okullarında lisans eğitimi ve öğretim süresi dört yıldır. Ancak, ihtiyaç halinde, Milli Savunma Bakanlığının onayı ile, harp okullarında bir yıl süreli hazırlık sınıfı açılabilir. Harp okulu öğrencileri hazırlık sınıfını bir yılda ve lisans eğitim ve öğrenimini ise sağlık nedenleri hariç beş yılda, sağlık nedenleri dahil azami altı yılda tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık sınıfında başarısız olanlar Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından üniversite sınavına girdikleri yıl aldıkları puanlarına uygun bir yükseköğretim kurumuna yerleştirilirler. Harp okullarında öğrenciler askeri eğitim, beden eğitimi gibi tatbiki dersler dahil bütün derslere devam etmek zorundadır. Öğrencilerin hangi şartlarda o eğitim ve öğretim yılını kaybetmiş sayılacakları yönetmelikte belirtilir. Savaş ve olağanüstü hallerde Milli Savunma Bakanlığınca eğitim ve öğretime ara verilebilir veya eğitim ve öğretimin süresi kısaltılabilir. Eksik öğretim görenlere daha sonra uygulanacak eğitimin ilke ve esasları Rektörlük tarafından belirlenir. b) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir..." hükmü; "Disiplin ve okuldan çıkarılma" başlıklı 38. maddesinde, "Harp okullarına alınan her öğrenciye disiplin notu verilir. Hangi cezalar için disiplin notundan ne miktarda düşüleceği yönetmelikte belirtilir. Harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar; ... c) Bu Kanunun 37 nci maddesinin (a) bendinde belirtilen süreler içerisinde eğitim ve öğrenimlerini tamamlayamayanlar,..." hükmü; "Yönetmelik" başlıklı 41. maddesinde, "Bu Kanunda esasları belirtilen ve aşağıda yazılı diğer hususlar, Millî Savunma Bakanlığınca altı ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir...g) Harp okullarındaki sınav, değerlendirme ve sınıf geçme esasları ve harp okullarının kuruluş yapısına ve ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim-öğretim ve buna dayalı olarak verilecek lisans diplomaları ile ilgili esaslar, ..." hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan, 27/09/2001 günlü, 24536 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Harp Okulları Yönetmeliği'nin "Yarı Yıl Sonu ve Yıl Sonu Başarı Notu Hesabı" başlıklı 52. maddesinde, "Harp okullarında yarı yıl sonu ve yıl sonu başarı notlarının hesabı aşağıdaki esaslara göre yapılır... c) Eğitim Öğretim Yılı Sonu Başarı Değerlendirmesi : Akademik yılda ve tatbiki eğitim döneminde okutulan kredili ve katsayılı derslerin hiç birinden "F" başarı harfi olmayan ve kredili derslere ait akademik yıl sonu kredi ortalaması 2.00 ve üzerinde olan öğrenciler, başarılı olarak bir üst sınıfa geçerler." hükmü; "Bütünleme, Not Yükseltme, Tek Ders Sınavları" başlıklı 53. maddesinde, "Akademik yıl sonunda sınıf geçme koşullarını gerçekleştiremeyen ve doğrudan sınıfta kalmayan öğrenciler, bütünleme veya not yükseltme sınavlarına katılabilirler. Bütünleme ve not yükseltme sınavları, diğer yaz dönemi faaliyetleri dikkate alınarak müştereken veya önce bütünleme, sonra not yükseltme olmak üzere farklı dönemlerde yapılabilir.a) Bütünleme Sınavları : Akademik yıl sonunda, sınıf geçme koşullarını gerçekleştiremeyenlerden, doğrudan sınıfta kalmamış olanlar; yarı yıllarda "F" başarı harfi aldıkları kredili ve katsayılı derslerden bütünleme sınavlarına girerler. Bütünleme sınavları, en erken ikinci yarı yıl sınavlarının bittiği günü takip eden yedinci gün başlatılabilir. Bütünleme sınavları sonunda; 1) Sınıf geçme koşullarını yerine getirenler bir üst sınıfa devam ederler. 2) İki ve daha fazla kredili, katsayılı dersten başarısız olanlar sınıfta kalırlar... d) Tek ders ve ek not yükseltme sınavları, bütünleme ve not yükseltme sınavlarının bitiminden sonra en erken üçüncü gün başlatılabilir. Tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getirenler, bir üst sınıfa geçmeye hak kazanırlar; getiremeyenler, sınıfta kalır..." hükmü; "Mahkeme Kararı, Sağlık ve Başarısızlık Nedeniyle Okuldan Çıkarılma" başlıklı 62. maddesinde, "c) Başarısızlık nedeniyle çıkarılma: Eğitim öğretimlerini sağlık nedenleri dışında 5 yıllık, sağlık nedenleri dahil toplam 6 yıllık süre içinde tamamlayamayanların veya bu sürelerde tamamlayamayacağı kesinleşenlerin eğitim ve öğretim yüksek kurulu kararıyla okulla ilişkileri kesilir. Eğitim ve öğretim yüksek kurulunun bu konudaki kararı, ilgili Kuvvet komutanının onayı ile kesinleşir." hükmü yer almıştır. Harp Okulları Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldıran, 23/03/2021 günlü, 31432 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Millî Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği'nin "Bütünleme, not yükseltme ve çift ders sınavları" 43. maddesinde, "(1) Eğitim ve öğretim yılı sonunda dekanlık bünyesinde verilen kredili ve kredisiz zorunlu/seçmeli derslerinin tümünden başarılı olamayan ve doğrudan sınıfta kalmayan öğrenciler, durumlarına göre sırası ile bütünleme, çift ders ve not yükseltme sınavlarına katılabilirler. Bütünleme, çift ders ve not yükseltme sınavları, öğrencilerin zorunlu yaz dönemi faaliyetleri dikkate alınarak, müştereken veya önce bütünleme, sonra çift ders ve not yükseltme sınavı olmak üzere birbirini müteakip farklı zamanlarda yapılabilir. Hiçbir dersten başarısız olmayıp SANO değeri 2,00’ın altında kalan öğrenciler için not yükseltme sınavları dekanlığın oluruyla bütünleme sınavları ile aynı tarihte yapılabilir. (2) Bütünleme sınavları: a) Eğitim ve öğretim yılı sonunda bütün derslerinden başarılı olamayanlardan doğrudan sınıfta kalmamış olanlar, yarıyıllarda “FF” başarı harfi aldıkları dersler ile katsayılı derslerden (disiplin durumu ile liderlik ve komutanlık değerlendirmeleri hariç) bütünleme sınavlarına girerler. Bütünleme sınavları en erken ikinci yarıyıl sınavlarının bittiği günü takip eden yedinci gün başlatılabilir. Bütünleme sınavları sonrasında; 1) Sınıf geçme şartlarını yerine getirenler bir üst sınıfa devam ederler. 2) Üç ve daha fazla kredili ve kredisiz zorunlu/seçmeli dersten başarısız olanlar sınıfta kalırlar. 3) Katsayılı bir dersten (disiplin durumu ile liderlik ve komutanlık değerlendirmeleri hariç) başarısız olanlar sınıfta kalırlar. 4) Derslerin hepsinden geçer not alan öğrencilerden, SANO değeri 2,00’a ulaşamayanlar, kredili derslerden not yükseltme sınavlarına girerler. 5) Bir veya iki kredili ve kredisiz zorunlu/seçmeli dersten başarısız olanlar çift ders sınavlarına girerler. (3) Çift ders sınavı: a) Bütünleme sınavları sonucunda kredili ve kredisiz derslerin en fazla ikisinden “FF” notu alan öğrenciler, başarısız oldukları ders veya derslerden çift ders sınavına katılırlar. Katsayılı dersler için çift ders sınavı yapılmaz. b) Çift ders sınavları, bütünleme sınavlarının bitiminden sonra en erken üçüncü gün başlatılabilir. c) Çift ders sınavları sonunda bütün derslerden başarılı olan öğrenci SANO değeri 2,00 ve üzeri ise ilgili eğitim ve öğretim yılı için akademik olarak başarılı sayılır. Ç) Çift ders sınavları sonunda başarısız dersi kalmayan ancak SANO değerleri 2,00’ın altında kalan öğrenciler not yükseltme sınavlarına girerler. .. (6) Bütünleme, çift ders ve not yükseltme sınavlarında alınan notlar yılsonu başarı notu olarak kabul edilir. Sınavına girilen dersin yarıyıl içi ve sonu değerlendirmelerinde öğrencinin aldığı diğer notlar dikkate alınmaz." hükmü; "Yılsonu başarı değerlendirmesi" başlıklı 45. maddesinde "(1) Bir eğitim ve öğretim yılında, kredili ve kredisiz dersler ile katsayılı derslerin (disiplin durumu ile liderlik ve komutanlık değerlendirmeleri hariç) hiçbirinden “FF” başarı harfi olmayan ve SANO değeri 2,00 ve üzerinde olan öğrenciler, başarılı olarak bir üst sınıfa geçerler." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: I. Davalı idarenin temyiz talebinin incelenmesi : Uyuşmazlık, Milli Savunma Üniversitesi Hava Harp Okulu öğrencisi olan davacının, bütünleme sınavı sonuçlarına göre iki dersten başarısız olması sonucunda ikinci kez sınıfta kalarak eğitimini beş yıllık süre içerisinde tamamlayamayacağının kesinleşmesinden kaynaklanmaktadır. İşlem tarihinde yürürlükte olan Harp Okulları Yönetmeliği'nin, 23/03/2021 günlü, 31432 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Üniversitesi Harp Okulları Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşılmaktadır. Yeni Yönetmelik'in 43. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde, bütünleme sınavları sonrasında "...üç ve daha fazla kredili ve kredisiz zorunlu/seçmeli dersten başarısız olanlar sınıfta kalırlar." düzenlemesi getirilerek bütünleme sınavı sonrası tek veya iki dersten başarısız olanların çift ders sınavına girebileceğinin düzenlendiği görülmektedir. Ayrıca, mülga Yönetmelik'in 53. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan, tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getiremeyenlerin sınıfta kalacağına ilişkin düzenlemeye yeni Yönetmelik'te yer verilmemiştir. Bu bakımdan, her ne kadar davacının okuldan ilişiğinin kesilmesi işlemi, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre tesis edilmiş olsa da yeni Yönetmelik'te davacının da lehine olabilecek şekilde, yeni bir sınıf geçme sistemi öngörülmesi ve mülga Yönetmelik'in dava konusu edilen 53. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde yer alan, tek ders ve ek not yükseltme sınavları sonunda sınıf geçme koşullarını yerine getiremeyenlerin sınıfta kalacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmemesi nedeniyle davacıya yeni Yönetmelik'in uygulanarak, başarı ve sınıf geçme değerlendirmesinin söz konusu Yönetmelik esas alınmak suretiyle yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Nitekim; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/12/2024 günlü, E:2023/1926, 2024/3106; 17/05/2023 günlü, E:2022/2996, K:2023/1027; 30/05/2022 günlü, E:2021/1300, K:2022/1896; 05/07/2021 günlü, E:2019/2087, K:2021/1393; 29/04/2019 günlü, E:2018/2389, K:2019/2034 sayılı kararlarında, yargılama devam ederken yapılan yönetmelik değişikliklerinin dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Bu itibarla, mülga Yönetmelik uyarınca davacının okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar sonucu itibariyle hukuka uygun olduğundan dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. II. Davacının temyiz talebinin incelenmesi : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik ''Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar'' başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştayın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır. Anılan Kanun maddesinin gerekçesinde ise; temyiz incelemesinde sadece maddi hatalarda değil, aynı zamanda yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen eksiklik ya da yanlışlıklarda da düzelterek onama kararı verilmesinin sağlandığı, uygulamada, vekalet ücretine, yargılama giderlerine ya da faize hükmedilmesinin unutulması ya da bunların yanlış hesaplanması gibi, kararın asli olmayan unsurlarında görülen bir kısım eksiklik ya da yanlışlıklar nedeniyle bozma kararları verildiği, bunun mahkeme tarafından tekrar karara bağlandığı ve yine bu kararlara karşı yeniden kanun yollarına başvurulabilmesi nedeniyle hem zaman hem de emek kaybına neden olunduğunun görüldüğü, bu suretle esasa etkili olmayan konularda Danıştayın kesin karar vermesi sağlanarak uyuşmazlığın hızla sonuçlandırılmasının amaçlandığı hususlarına yer verilmiştir. Öte yandan, 2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinin yargılama giderleri yönünden atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323/1-(ğ) maddesinde; vekille takip edilen davalarda Kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmıştır. Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesince, davacının istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yönünde hüküm kurulduğu, ancak davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği; oysa davacının davayı açtığı 05/11/2020 tarihinden itibaren davayı vekili aracılığıyla takip ettiği anlaşıldığından, davacı lehine, Avukatlık Asgari Ücret tarifesinde duruşmalı işler için öngörülen avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu husus, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan, düzeltilmesi mümkün eksiklik olarak görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına "... karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 11.000,00 TL vekalet ücretinin, davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ..." ibaresi eklenmek suretiyle, kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...... günlü, E:..., K:... sayılı kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA oybirliğiyle, 2. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, anılan kararın hüküm fıkrasının vekalet ücreti yönünden DÜZELTİLEREK ONANMASINA oyçokluğuyla, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/01/2026 tarihinde kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince; davanın reddine 16/03/2022 karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine; Davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince ise; başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiş ise de, davalı idarece davacıya vekalet ücreti verilmesine hükmedilmediği, davacının kararın vekalet ücretine ilişkin kısmını temyiz yoluyla incelenmesini istediği anlaşılmaktadır. Esası oy birliğiyle onanan karar incelendiğinde; davacının talebi üzerine 08/03/2022 günü ... İdare Mahkemesinde yapılan duruşmaya davacı vekilinin katıldığı, davalı idarenin duruşmaya katılmadığı, mahkemece davanın reddi yolunda verilen kararda (duruşmasız işler için belirlenen) 2.550,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verildiği, davacı tarafından istinaf talebinde bulunulması üzerine bölge idare mahkemesi dairesince verilen kararda, istinaf talebinin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesine rağmen davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği görülmektedir. Bu durumda öncelikle, ilk derece mahkemelerince verilen ve istinaf yolu açık olan nihai kararlara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu bölge idare mahkemesi dairesinin verdiği kararların niteliğinin incelenmesi, sonrasında; bu kararda verilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin hangi bölümünün uygulanabileceğinin belirlenmesi gereklidir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf:" başlıklı 45. maddesinde (Değişik: 18/6/2014-6545/19 md.) ; "... 3. Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir. 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir. ..." hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen yasa kuralına göre; istinaf incelemesinde, ilk derece mahkemesi kararı hukuka uygun bulduğunda vekalet ücreti de dahil istinaf aşamasında da hukuki sonuçlarını sürdürdüğü ancak istinaf başvurusunun kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması durumunda ise; ilk derece mahkemesi kararı vekalet ücreti de dahil tüm sonuçları ile hukuk aleminden kalktığı ilk derece olarak karar verme yetkisinin artık bölge idare mahkemesi dairesine geçtiği tartışmazsızdır. İstinaf isteminin kabulü ile esas hakkındaki kararın bölge idare mahkemesi dairesince verilecek olması, bölge idare mahkemesi dairesinin istinaf merci olma durumunu ve verdiği kararın, istinaf yolu ile verdiği karar olma niteliğini değiştirmemiştir. Başka bir anlatımla, bölge idare mahkemesi dairesinin, istinaf yoluyla incelediği ilk derece kararını kaldırarak esas hakkında verdiği karar da istinaf isteminin reddedilmesi yolunda verdiği karar da istinaf merci kararıdır ve taraflar bu kararın sonuçlarına tabidir. Yasa koyucu hiç bir şartta bölge idare mahkemesi dairesini, ilk derece mahkemesi haline getirmemiş, ilk derece mahkemesinin karar yetkisini, istinaf isteminin kabulü halinde (istisnalar hariç) bölge idare mahkemesi dairesine vermiştir. Vekalet ücreti de dahil taraflar açısından sonuç doğuran, bölge idare mahkemesi dairesinin bu kararının; "idare mahkemesi adına ve idare mahkemesi olarak" verilen bir karar olmadığı, ilk derece olarak işin esası hakkında verilmiş, istinaf kararı olduğunu vurgulamak gerekir. Öte yandan; 2577 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca, idare mahkemesince iptal davalarında tarafların istemi üzerine duruşma yapılacağı kurala bağlanırken, istinaflarda duruşma yapılması tarafların istemine ve ilgili bölge idare mahkemesi kararına bağlı kılındığı; İdare mahkemesi karar tarihinde 2022 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin yürürlükte olduğu, mezkur tarifenin 03/09/2022 tarihinde değiştiği, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin karar verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan, 2023 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi incelendiğinde; 2. maddesinde; "Danıştayda temyizen ve bölge idare mahkemelerinde istinaf başvurusu üzerine görülen işlerin duruşmaları ayrı ücreti gerektirir" düzenlemesine yer verildiği; İdare Mahkemesince kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife'nin ikinci kısımı, ikinci bölümünde; İdare ve vergi mahkemelerinde takip edilen davalar için; duruşmazsız ise 2.550,00 TL duruşmalı ise 3.890,00 TL;Bölge İdare Mahkemesince kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife'de ise Bölge idare mahkemelerinde görülen işlerin takibi için; ilk derece görülen davaların takibi için 8.900,00 TL, istinaf yoluyla görülen bir duruşması olan işler için 5.500,00 TL, istinaf yoluyla görülen birden fazla duruşması olan işler için 11.000,00 TL vekalet ücreti verilmesinin öngörüldüğü, idare mahkemesi duruşmalı vekalet ücretinin, bölge idare mahkemesi dairesinde ilk derece görülen duruşmasız işleri için belirlenenden fazla olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, idare mahkemesinde duruşma yapılmış ise de bu karar istinaf aşamasında tüm hukuki sonuçları "vekalet ücreti kısmı" dahil kaldırılmıştır. Karar veren bölge idare mahkemesi dairesinde de duruşma yapılmamıştır. İdare mahkemesi ve bölge idare mahkemelerinde görülen davalar için ayrı ayrı asgari vekalet ücreti düzenlenmiş; idare mahkemesinde yapılan duruşma için, bölge idare mahkemesi dairesince; idare mahkemesi duruşmalı vekalet ücretine hükmedilmesine dayanak alınacak bir düzenleme de yapılmamıştır. Bu durumda; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde bölge idare mahkemesinde görülen duruşmasız ilk derece davalar için belirlenen 8.900,00 TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın vekalet ücretine ilişkin kısmının hukuki bir ihtilaf içermesi karşısında, Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücreti yönünden yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla kararın düzeltilerek onanması yolunda oluşan karara katılmıyoruz.