Danıştay 13. Daire 2025/195 E. 2025/747 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/195 Karar No:2025/747

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Gemi İnşa Sanayi ve Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : .. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. tarafından 30/11/2023 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi kapsamında açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "4 (Dört) Adet Römorkör Alımı" ihalesinin ve anılan ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sunan dava dışı şirketle sözleşme imzalanmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince "merciine tevdi" yolundaki kararın Dairemizin 06/05/2024 tarih ve E:2024/995, K:2024/2011 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu ihalenin 30/11/2023 tarihinde 4734 sayılı Kanun'un “İstisnalar” başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi ile Geçici 4. maddesinin 5. fıkrasına dayanılarak hazırlanan BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. İhale ve Alım Yönetmeliği'nin 17. maddesi uyarınca açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği, ihaleye, davacının da aralarında bulunduğu 4 istekli tarafından teklif verildiği; İsteklilerin hazır bulunduğu ilk oturumda, BOTAŞ Genel Müdürlüğü 4 (Dört) Adet Römorkör Alımı İdari Şartnamesi'nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30. maddesi hükümleri çerçevesinde, ihale saatinden önce davalı idareye sunulan teklif zarflarının ihale komisyonunca teslim alındığı, teklif mektupları ile geçici teminatların usule uygun olup olmadığı ve İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7. maddesinde istenilmiş olan evrakın bulunup bulunmadığı hususlarının kontrol edildiği, mezkur ihaleye katılan isteklilerden birinin geçici teminatının usule uygun olup olmadığı, bir diğer isteklinin ise istenilen bir belgeyi sunmuş olup olmadığı hususlarında tereddüt oluştuğundan, komisyon üyelerinin görüşlerini açıklayabilmesi ve konuya ilişkin karar verilebilmesi için oturuma kısa bir ara verildiği, akabinde isteklilerin huzurunda oturuma devam edildiği, ilk oturumun sonunda, “Teklif Zarflarının İhale Komisyonunca Teslim Alındığına Dair Tutanak”, “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlar Tutanağı”, “Teklif Zarfı Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” ve “Uygun Olmayan Belgelerin Uygun Sayılmama Gerekçelerine İlişkin Tutanak” düzenlendiği; Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına geçilen ikinci toplantıda, ihale komisyonu tarafından, İdari Şartname'nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31. maddesinin 31.1. alt bendinde yer alan, “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı, belgeleri eksik olduğu, yasaklı olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Diğer isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine başlanır. Bu aşamada, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik şartlarını sağlayıp sağlamadığı, tekliflerin teknik şartnameyi karşılayıp karşılamadığı, tekliflerde aritmetik hata bulunup bulunmadığı, tekliflerin aşırı düşük, dengesiz ve ön yüklemeli olup olmadığı incelenir. İhale dokümanındaki şartlara, usullere ve teknik özelliklere aykırı bulunan, ek koşullar veya kısıtlamalar içeren teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü gereğince, İdari Şartname'nin “Geçici teminat” başlıklı 26. maddesinde yer alan, “26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminatların geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 29/03/2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. Yabancı para birimi veya yabancı para birimleri cinsinden teklife izin verilmesi durumunda istekliler, teminat mektuplarını tekliflerine esas para birimi cinsinden düzenleyeceklerdir.” hükmüne uygun olmayarak geçici teminat geçerlilik tarihinin 28/03/2024 olarak belirtildiğinden geçici teminat mektubunun usule uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilmiş olan isteklilerden ... Deniz Teknolojisi A.Ş.'nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, davacı şirketin sunduğu iş deneyim belgelerinde ise bedel bilgisinin bulunmadığı görülerek, iş deneyim tutarının teklif edilen toplam bedelin ne kadarını karşıladığının değerlendirilebilmesi için İdari Şartname'nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31. maddesinde yer alan, “31.2. Teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydı ile belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde, belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir.” hükmü doğrultusunda davacıdan tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) gün içinde sunulmak üzere, eksik olan bu bilgilerin istenmesine ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararıyla karar verildiği; 07/12/2023 tarihinde yapılan üçüncü toplantıda, ihale komisyonunca, sunulan belgelerin değerlendirilmesi sonucunda davacı şirketin istenilen iş deneyim tutarını sağladığının görüldüğü, ihaleye gelen tekliflerin ekonomik değerlendirmesinde, İdari Şartname'nin, “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35. maddesinde yer alan, “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.” ve “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36. maddesinde yer alan, “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.” hükümleri doğrultusunda dava dışı ... Denizcilik Makina ve Ticaret A.Ş. adlı istekliye ait 44.990.000,00-EUR tutarındaki teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, davacı şirkete ait 45.000.000,00-EUR tutarındaki teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine, anılan hususların ihale yetkilisinin onayına sunulmasına 07/12/2023 tarih ve 2 sayılı ihale komisyonu kararıyla oy birliğiyle karar verildiği; Bu durumda, dava konusu ihalenin BOTAŞ Genel Müdürlüğü 4 (Dört) Adet Römorkör Alımı İdari Şartnamesi'ne uygun şekilde gerçekleştirildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemler hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, İdare Şartname'ye göre tekliflerin kabul veya reddine karar verilmeden önce tüm tekliflerin hazır bulunanlara açıklanması gerektiği halde teklifler hazır bulunanlara açıklanmadan ara verildiği ve ara sonrasında sadece uygun bulunan tekliflerin açıklandığı, değerlendirme dışı bırakılan isteklinin teklifinin açıklanmadığı, ihale bedeli ile şirketlerinin teklifi arasında az bir fark olduğu halde açık eksiltme yoluna gidilmediği, mevzuat uyarınca tekliflerin açılması ve açıklanması şeffaf olması gerekirken fiyat tekliflerinin yer aldığı iç zarfların hazır bulunanların önünde açılmadığı, farklı bir yerde açılıp ihale salonunda açıklandığı, ihalenin İdari Şartname'ye uygun gerçekleştirilmediği, İdare Mahkemesince eksik ve hatalı inceleme neticesinde karar verildiği, iddialarının karşılanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz başvurusunun hukuki dayanaktan yoksun olduğu, İdare Mahkemesince 4734 sayılı Kanun, BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. İhale ve Alım Yönetmeliği, İdari Şartname, dosyadaki sair bilgi ve belgeler dikkate alınarak ve denetime elverişli olacak şekilde karar verildiği, ilk oturumda, mezkur ihaleye katılan isteklilerden birinin geçici teminatının usule uygun olup olmadığı, bir diğer isteklinin ise istenilen bir belgeyi sunmuş olup olmadığı hususlarında tereddüt oluştuğundan, ihale komisyonu üyelerinin görüşlerini açıklayabilmesi ve konuya ilişkin karar verilebilmesi adına oturuma çok kısa bir ara verilerek söz konusu hususların ihale salonunda ihale komisyonu açısından sonuca bağlandığı ve isteklilerin huzurunda oturuma devam edildiği, ihale yönetmeliği ve İdari Şartname'de açık eksiltme veya açık pazarlık yapılacağına dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Öte yandan, BOTAŞ Genel Müdürlüğü 4 (Dört) Adet Römorkör Alımı İdari Şartnamesi'nin, 4734 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi ile Geçici 4. maddesinin 5. fıkrasına dayanılarak hazırlanan BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. İhale ve Alım Yönetmeliği'ne uygun olarak düzenlendiği, ayrıca anılan İhale Yönetmeliği ve İdari Şartname'de açık ihale usulüyle gerçekleştirilen bir ihalede tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında eksiltme veya pazarlık yapılabileceğine ilişkin herhangi bir kurala yer verilmediği görüldüğünden, davacının bu konudaki iddialarına itibar edilmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.