Danıştay 13. Daire 2025/182 E. 2025/1306 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/182 Karar No:2025/1306

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sitesi VEKİLİ : Av....

KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av....

2- ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Bodrum Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü tarafından 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51. maddesinin (g) bendi uyarınca pazarlık usulü ile 29/04/2024 tarihinde gerçekleştirilen Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın deniz cephesinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 767,67 m² yüzölçümlü iskele alanının tekne bağlama iskelesi olarak kullanılması amacıyla 30 yıl süreyle kullanma izni verilmesine yönelik ihalenin, ... tarih ve ... sayılı ihaleye davet yazısının ve ekinde yer alan kullanma izin şartnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu ihaleye ilişkin ilanın davacıya 05/04/2024 tarihli yazı ile bildirildiği, davacı site yönetiminin ihaleye istekli olarak katıldığı, ihale sonucunda ihaleye konu alana ilişkin kullanım izninin en yüksek teklifi veren dava dışı C.A. adına verilmek üzere ihale komisyon kararının alındığı, alınan ihale komisyonu kararının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarihli ve ... sayılı işlemi ile onaylandığı; Bodrum Milli Emlak Müdürlüğünün 05/04/2024 tarihli yazısında 29/04/2024 tarihinde yapılacak olan dava konusu ihaleye ilişkin ilanın 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesine uygun olarak 17/04/2024 tarihinde ilk olarak Muğla ili, Bodrum ilçesinde çıkan yerel gazetede ilan edildiği, 19/04/2024 tarihinde Muğla internet haber gazetesinde yayınlandığı, bunun yanında davacı tarafa 05/04/2024 tarihli Bodrum Milli Emlak Müdürlüğü yazısıyla dava konusu ihaleye ilişkin bilgilerin ayrıca bildirildiği ve davacı tarafça da ihaleye istekli olarak iştirak edildiği ve ihaleye katılma noktasında herhangi bir olumsuzluk yaşanmadığının anlaşıldığı; İhaleye konu alanın önünde, arkasında veya bitişiğinde Bakanlıkça kiralanan veya kullanma izni verilen Hazine taşınmazının bulunmadığı, talebe konu alan ile ... ada,... parsel arasında imar planında park olarak ayrılan kısım bulunduğundan plan proje bütünlüğünün bulunmadığı ve talebe konu alana ulaşımı sağlayan imar paftasında yürüyüş yolu bulunduğundan müstakil kullanımının mümkün olduğunun davalı idarece tespit edildiği, söz konusu tespitler üzerine ilgili taşınmazın bulunduğu alanda doğrudan kullanım izni verilemeyeceğinden ihaleye çıkıldığı, mevzuatta ihalenin pazarlık usulüyle yapılacağı belirtildiğinden idarenin dava konusu kullanım izni ihalesini pazarlık usulü ile yapmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığı; Dava konusu ihalenin başlangıçta ihaleye katılan beş istekliden sözlü teklif alınmak suretiyle açık artırma usulüyle yürütüldüğü, 39. teklifin ardından 40. teklifin son teklif olduğu ve yazılı olarak verileceğinin kararlaştırıldığı, 30. teklifte ihaleden çekilen istekliye mevzuata uygun olarak yazılı teklif sunma imkanının tanınmadığı, yazılı olarak sunulan son teklifte ihalenin en yüksek bedeli veren istekli üzerinde bırakıldığı, davacı tarafın sunmuş olduğu yazılı teklifin en düşük teklif olduğu görülmekle, dava konusu ihalede teklif alınma usulünün mevzuata aykırı olmadığı, davacı tarafça yazılı teklifin son teklif olduğu bilinerek verebileceği en yüksek teklifi vermesi gerekirken verilmediğinden bu hususta sonradan ihale bedelinden daha yüksek bir teklif verebilecekken yeni bir teklif sunma imkanı tanınmayarak ihalenin sonlandırıldığı iddiasında bulunulamayacağı; Dava konusu ihaleye ilişkin olarak mahallinde oluşturulan kıymet takdir komisyonunca geçmiş yıllara ilişkin bedeller de dikkate alınarak Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca bu bedellere Türkiye İstatistik Kurumunca yayınlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında artırılmak suretiyle hesaplanarak belirlendiği, buna göre Milli Emlak Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile emsal bir taşınmazda yat yanaşma iskelesi yapılmak amacıyla kullanma izni verilmesinin uygun görüldüğü, emsal doğrultusunda ihale konusu 767,67 m² iskele alanına 795.085,00 TL kullanma izni bedeli takdir edildiği, kullanma izni şartnamesinde de ilk yıl için kullanma izni bedelinin 796.000,00 TL olarak belirlendiğinin görüldüğü; Davaya konu kullanım izni verilmesine yönelik plan teklifi başvurusunun ilk olarak 22/12/2021 tarihli dilekçe ile davacı ... Sitesi malikleri adına vekaleten O.D. tarafından yapıldığı, Milli Emlak Genel Müdürlüğünce "İskele amaçlı 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı" teklifine ilişkin olarak görüş sorulan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca, sunulan imar planı teklifine ilişkin ön fizibilite projesinin ön değerlendirmesinin uygun bulunduğunun bildirilmesi üzerine dava konusu ihaleye ilişkin süreçlerin başladığı, bu kapsamda dava konusu ihale sürecinin davacı site maliklerinin idareye yapmış oldukları başvuru üzerine geliştiğinin anlaşıldığı; Diğer taraftan davacı tarafından belirtilen, halihazırda bulunan (işgal üzerine ecrimisil ödemek suretiyle kullanılan) iskelenin izne bağlı olarak kullanılmayan, küçük teknelerin denizden karaya ulaşımı için yanaşabilme ve kısa süreli bağlama yapabilme, yolcu indirme-bindirme şeklinde günübirlik kullanıma yönelik olduğu, ancak taşınmazın kullanım izni ile işletilmesi durumunda ticari amaçla da kullanılabileceği ve kullanım alanının artırılarak daha geniş kapsamlı faaliyetlere konu olabileceği, mevcut iskele kullanımı ile ihale neticesinde alınan kullanım iznine bağlı olarak işletilecek iskele kullanımının aynı ölçek ve nitelikte olmayacağının anlaşıldığı; Bu durumda, ihaleye ilişkin ilanın usulüne uygun olarak yapıldığı ve davacı tarafa 05/04/2024 tarihli ihaleye davet yazısı gönderilmek suretiyle istekli olarak ihaleye katılmasına imkan tanındığı, ihaleye ilişkin kullanma izin şartnamesinde ihale konusu dışında başka bir hususun düzenlenmediği, şartnamede genel olarak istekliler arasında rekabeti engelleyici, eşit muamele ilkesine aykırı olarak getirilmiş bir kuralın öngörülmediği, davacı tarafın ihaleye davet yazısı ile birlikte tebellüğ ettiği kullanma izin şartnamesine yönelik ihale öncesinde herhangi bir itirazının bulunmadığı ve davacı adına ihaleye katılan Ş.T.'nin herhangi bir çekince koymaksızın kullanma izni şartnamesini imzaladığı, yapılan ihale sonucunda en yüksek teklifi veren istekliye ihalenin bırakıldığı hususları dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale konusu alanda halihazırda tekne bağlama iskelesi bulunduğundan tekrar bir kullanım izni verilmesinin hukuka uygun olmadığı, pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ihaleye ilişkin tercih edilen yöntemin hangi gerekçelere dayandığının hukuka uygun bir şekilde ortaya konulamadığından ihalenin pazarlık usulüyle yapılamayacağı, ihalede katılanlara neden ve sonuçları hakkında bilgi verilmeksizin ve kamuyu zarar uğratacak şekilde son kez yazılı teklif alınması ve alınan teklif üzerine de yeniden teklif verilmesine imkan tanınmamasının hukuka aykırı olduğu, ihale konusu alanın ecrimisil ödenmesi suretiyle uzun yıllar kullanıldığı, bu nedenle ihale kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin ivedi olmadığı, teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren konu hakkında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmadan davalı idare tarafından düzenlenen 21/09/2022 tarihli belge içeriğinde yer alan bilgilere göre karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan taşınmazın deniz cephesinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 767,67 m² yüzölçümlü iskele alanının tekne bağlama iskelesi olarak kullanılması amacıyla 30 yıl süreyle kullanma izni verilmesine ilişkin ihaleye çıkılmasındaki ilk başvurunun davacı site yönetimince yapıldığı, gerekli ön çalışmalar yapıldıktan sonra ihale hakkında Bodrum Milli Emlak Müdürlüğünce detaylı bilgilendirmenin yapıldığı, buna istinaden ihale şartları kabul edilerek ihaleye katılındığı, site yönetiminin ihale öncesinde herhangi bir itirazının olmadığı, ihalenin mevzuat gereğince pazarlık usulü ile yapıldığı ve dava konusu ihalede teklif alınma usulünün de mevzuata uygun yapıldığı, halihazırda mevcut iskelenin işgalen yapıldığı dikkate alındığında, ihale konusu alana ilişkin davacı tarafından ecrimisil ödenmesinin davacıya herhangi bir hak sağlamadığı gibi o alanda kullanma izni verilmesini önleyici bir husus olarak kabul edilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Bodrum Kaymakamlığı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. Kullanılmayan ...TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.