Danıştay 13. Daire 2025/103 E. 2025/632 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/103 Karar No:2025/632

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Telekomünikasyon A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediyesi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından kazı, ruhsat vs. işlemlerin bedellerine yönelik olarak yatırılan nakit avanstan, davalı idarece "geçiş hakkı ücreti" adı altında re'sen yapılan tahakkuk işlemleri ile bu işlemlerin geri alınması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile mevzuatın birlikte değerlendirilmesi neticesinde, mülkiyetin kullandırılması karşılığında bir anlaşmaya dayalı olarak istenebilecek bir ücret olan geçiş hakkı ücretinin, geciş hakkı sözleşmesine bağlı olarak tahakkuk eden ve takip ve tahsilinin özel hukuk hükümlerine göre yapılması gereken bir alacak olduğundan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre takip yoluna başvurulmadan önce geçirilmesi gereken bir aşama olarak alacağın rızaen ödenmesinin istenmesi ve rızaen ödenmemesi halinde genel hükümlere göre tahsili sağlanacak nitelikte olmasına ve tapuda adlarına kayıtlı olmayıp tasarrufları ve/veya sorumlulukları altında bulunan yerler için büyükşehir olan yerlerde geçiş hakkı sağlayıcısının ve dolayısıyla bu yerler üzerinde geçiş hakkı ücreti talep etme yetkisinin ilgili Büyükşehir Meclisince alınacak karara göre belirlenmesi gerekmesine karşın, davalı idarece geçiş hakkına yönelik sözleşme ve/veya bu kapsamda rızaen ödeme yoluna gidildiğine yönelik herhangi bir belgenin ve ayrıca geçiş hakkı ücreti talep etme yetkisinin davalı idareye verildiğine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisince alınan herhangi bir kararın sunulamaması hususları göz önünde bulundurulduğunda, davalı idarece "geçiş hakkı" ücretinin re'sen tahsil edilmesinde ve dolayısıyla söz konusu tahsil işleminin geri alınması istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun benzer bir uyuşmazlıkla ilgili verdiği 16/05/2024 tarih ve E:2024/130, K:2024/1104 sayılı kararı da dikkate alındığında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kalan Belediyenin kendi yetki ve sorumluluk alanında bulunan yerlere ilişkin olarak geçiş hakkı sağlayıcısı olduğu, bu kapsamda kendi yetki ve sorumluluğunda bulunan yerlere ilişkin olarak geçiş hakkı ücretlerini tahsil etme yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından dava konusu işlemlerde yetki unsuru yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından, ayrıca İdare Mahkemesince verilen kararda dava konusu işlemlerin yalnızca yetki konusunda hukuka aykırı olduğundan bahisle iptal edildiğinden ve dava konusu uyuşmazlıkta dava konusu edilen hususlar kapsamında tek tek ayrıntıları ile irdeleme ve değerlendirme yapılmadığından, bu nedenle dava konusu uyuşmazlığın esasına yönelik değerlendirme yapılarak gerekçeli bir karar verilmek üzere dava dosyasının İdare Mahkemesine gönderilmesinin gerektiği; öte yandan dava konusu işlemlerden Beykoz Belediye Başkanlığının mücavir alan sınırları içinde, yetki ve sorumluluk alanlarında bulunan yerlerden alınacak "geçiş hakkı ücretlerinin" hesaplanmasına ilişkin Meclis kararının hukuka uygun olup olmadığı ile uyuşmazlığa konu tahakkuk işlemine konu olan geçiş hakkı ücretinin, Beykoz Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanlarında bulunan yerlerdeki elektronik haberleşme alt yapıları dikkate alınarak hesaplanıp hesaplanmadığının da araştırılarak İdare Mahkemesince bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. Bu kararın temyizi üzerine ... tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı karar ile; bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştaya temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu; bu itibarla, işbu davanın konusu 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer verilen dava konuları arasında yer almadığından istinaf aşamasında verilen kararın temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlardan olması nedeniyle, 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yapılan kesinti ve tahakkukun gerek büyükşehir belediye mevzuatı, gerek geçiş hakkı mevzuatı ve gerekse 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında yasal olmadığı, ilk derece mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ile şirketleri arasında geçiş hakkına dair bir sözleşme bulunmadığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile şirketleri arasında geçiş hakları sözleşmesi imzalandığı ve bu kapsamda 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu kapsamında tesis edilen ve 5809 sayılı Kanun’un Geçici 1. maddesi ile korunan altyapı güzergahları dışında kalan elektronik haberleşme altyapı ve/veya şebekesi için ödenmesi gereken geçiş hakkı bedellerinin ilgili ilçe belediyelerine aktarılmak üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesine ödendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak olan davalar arasında sayılmayan ve 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca istinaf incelemesi üzerine kesinleşen karar hakkında temyiz isteminde bulunulmasının hukuken mümkün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemeye gönderilmesi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince kesin olarak verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yolundaki ...tarih ve E:..., K:..., Temyiz No:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ...İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/02/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.