Danıştay 13. Daire 2024/419 E. 2024/1340 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/419 Karar No:2024/1340 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Derneği 2- ... Derneği ... 17- ... Derneği 18- ... Odası VEKİLİ : Av. ... (Kendi adına asaleten) KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü (...) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nce 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 285 adet maden sahasına ait ihale ilanının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce, "davanın incelenmeksizin reddi" yolundaki kararın Dairemizin 17/05/2023 tarih ve E:2023/1358, K:2023/2458 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen kararda; devletin, hüküm ve tasarrufu altında bulunan madenlerin en verimli şekilde kullanılması ve kamu yararına uygun şekilde ekonomiye kazandırılmasında yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, herhangi bir sebeple hükümden düşmüş, terk edilmiş veya taksir edilmiş alanlar ile II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki yeni alanların ihale yolu ile ruhsatlandırılacağı, ihale ilanının Resmî Gazete'de yayımlanmasının zorunlu olduğu, açıklayıcı ihale bilgilerinin ise davalı idarenin internet sayfasında yayımlanacağı; Bu durumda, 09/09/2022 tarih ve 31948 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ilanın, 285 adet maden sahasının ihale edilmek üzere 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 30. maddesine göre ilan edilerek ihaleye çıkarılması ve ilanın Resmî Gazete'de yayımı tarihinden itibaren en az on beş gün süre ile http://www.mapeg.gov.tr adresinde ilan edilmek suretiyle ülke genelinde duyurulmasına yönelik olduğu, ilanda ihalesi yapılacak sahaların, ili, erişim numarası, ruhsat grubu, ihale şartnamesi, paftası, koordinatlı dökümleri, alanları ve ihale tarihleri gibi hususların yer alacağının, ihale ile ilgili usul ve esasların http://www.mapeg.gov.tr adresinde yayımlanacak ihale şartnamesinde belirleneceğinin belirtildiği, dolayısıyla 3213 sayılı Kanun'un 30. maddesi uyarınca yapılması zorunlu olan bu ilanda mevzuat gereği bulunması gereken hususlara yer verildiği anlaşıldığından, dava konusu ilanda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış; Öte yandan, hangi il sınırlarında bulunan hangi maden sahalarının ne kadar bedelle ihaleye çıkarılacağının söz konusu Resmî Gazete ilanının yayımı tarihinden itibaren on beş gün süreyle http://www.mapeg.gov.tr adresinde yapılacak ilanla belirleneceği, anılan ilan üzerine ihaleye çıkılan tüm maden sahalarına istekli çıkıp çıkmayacağı veya yapılacak ihalelerin idarece uygun görülüp görülmeyeceği hususlarının bu aşamada belirsiz olduğu, ... adresinde yapılacak ilan ile hangi maden sahalarının hangi bedelle ihale edileceği somut olarak belirlendikten, ihale şartnameleri yayımlandıktan sonra veya sonrasında gerçekleşecek ihale süreçlerine karşı hukuki menfaatleri ihlâl edilen ilgililer tarafından dava açılabileceğinin de açık olduğu belirtilmiştir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, Mahkeme kararının Anayasa'ya, uluslararası sözleşmelere, Danıştay içtihatlarına aykırı olduğu, gerekçesiz olduğu, kararda iddialarını karşılayabilecek somut hiçbir gerekçeye yer verilmediği, re'sen araştırma ilkesinin uygulanmadığı, hukuki dinlenilme hakkının, adil yargılanma hakkının, etkili başvuru hakkının, yaşama hakkının, özel hayatın ve aile hayatının korunması hakkının, mülkiyet hakkının ihlâl edildiği, toplu maden ihalesiyle kapsam dışı bırakılan maden gruplarının da ihaleye konu edildiği, kümülatif etki çalışması, bütüncül değerlendirme yapılmadığı, sağlık etki değerlendirme raporu alınmadığı, hâlihazırda yaşanan koronavirüs (COVID-19) salgınının etkileri de dikkate alındığında kümülatif etkileri olacak maden faaliyetlerinin bilimsel etki ve sonuçları dikkate alınmadan ilana çıkılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Anayasa'nın 168. maddesi uyarınca madenlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, idarelerinin maden kaynaklarının aranması, geliştirilmesi, verimli ve çevreye duyarlı bir şekilde işletilmesini sağlamakla görevli olduğu, bu görevlerini yerine getirirken sürdürülebilir kalkınmayı gerçekleştirmeyi hedeflediği, ihale edilen sahalarla ilgili mevzuat uyarınca ihale öncesi proje hazırlama, teklif dahi gelip gelmeyeceği belli olmayan sahalara ihale aşamasından önce kümülatif etki analizi ve planlama yapma yükümlülüğünün bulunmadığı, işletme izni verilip verilmeyeceği hatta ihale ilanına talep geleceği dahi belli olmayan maden sahalarının çevreye, insanlara zarar verebileceğinden söz edilemeyeceği, gerekli izinler alınmadan ihalesi yapılan sahada ruhsata hak kazanılsa dahi işletme izni alınamayacağından madencilik işletme faaliyetlerine başlanılamayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Davacıların Anayasa'ya aykırılık iddiası ciddi görülmemiştir. İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 19/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.