Danıştay 13. Daire 2024/3492 E. 2025/1655 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/3492 Karar No:2025/1655

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. 2- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından 06/03/2012 tarihinde gerçekleştirilen "300.000 Ton Kapasiteli Hububat Depoları (3. Grup)" yapım işi ihalesi kapsamında eksik, hatalı ve kusurlu imalat yapıldığı mahkemece tespit edildiğinden bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesinin (b) bendi uyarınca ihale konusu işe ilişkin sözleşmenin 10/10/2023 tarihinde feshedilmesi üzerine anılan Kanun'un 26. maddesi uyarınca davacılar hakkında tesis edilen 1 (bir) yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 30/11/2023 tarih ve 32385 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; anılan ihale sonucunda, davacı ... İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. ile dava dışı ... Yapı ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin oluşturduğu iş ortaklığınca üstlenilen yapım işine ilişkin projenin, dava dışı ... Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti. tarafından davalı idareyle imzalanan sözleşme karşılığında yapıldığı, sonrasında ise projeye uygun olarak imalat sürecine geçildiği, imal edilen hububat depolarından bu davaya konu olan Çankırı/Kızılırmak deposunun geçici kabulü sırasındaki ilk kullanımında, zeminde çökme/oturma oluşması nedeniyle deponun kullanılamaz hale geldiği, bunun üzerine idarece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı Değişik İş sayılı dosyası kapsamında imal edilen depo tesisindeki çökme, oturma ve diğer hasarlarının tespitinin yaptırıldığı, meydana gelen hasarın onarımı ve oluşan maddi zararın karşılanmasının projeyi gerçekleştiren ve imalatı yapan yüklenicilerden istenildiği, ancak söz konusu şirketlerce sorumluluğun kabul edilmemesi üzerine, ihaleyi yapan idarece oluşan maddi zararın tazmini istemiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesinde tazminat davası açıldığı, yapılan yargılama sırasında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporları düzenlettirildiği ve bu raporlarda ortaya konulan tespitlere göre yapılan değerlendirme sonucunda, "Davalı ... Mühendislik Müşavirlik Ltd. Şti.'nin hazırladığı projelerin hatalı olması nedeniyle diğer davalı yüklenicinin inşaat alanını ve projeleri sözleşme ve eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili maddeleri gereği yeterince incelememesi, davacı idareyi uyarmaması, eksik ve yetersiz drenaj yaptığı ve teknik şartnamesine uygun olmayan ayıplı temel altı dolgu imalatı yapması nedeniyle kusurlu oldukları ..." belirlenerek, ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile Toprak Mahsulleri Ofisi'ne 2.089.092,00-TL tazminat ödenmesine karar verildiğinin anlaşıldığı; Bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri ile olayın birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ihale kapsamında imal edilen Çankırı/Kızılırmak hububat deposunda meydana gelen hasarın ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında tespit edildiği, ... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında düzenlenen bilirkişi raporları ile de, oluşan hasara ilişkin sorumluluğun projeyi gerçekleştiren ve imalatı yapan şirketlerde olduğunun belirlendiği, söz konusu hububat deposunda oluşan hasar ve zarardan kaynaklı sorumluluğun davacı şirket tarafından kabul edilmemesi üzerine açılan davanın karara bağlanması sonrasında Mahkemece ihaleyi yapan idare lehine karar verilmesi üzerine sözleşmenin feshedildiği görülmekte olup, anılan Mahkemede yapılan yargılama kapsamında düzenlenen bilirkişi raporlarında, projeyi hazırlayan şirket yanında imalat işini yüklenen şirketlerinde kusurlu bulunduğuna ilişkin tespitler göz önüne alındığında, taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak getirmediği sabit olan yüklenici davacı şirket ile bu şirketin yönetim kurulu başkanı ve hisselerinin tek sahibi olan diğer davacı hakkında tesis edilen 1 (bir) yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklamaya yönelik davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, yasaklama kararının sözleşmeye aykırılığın tespitinden itibaren 45 günlük yasal sürede verilmediği, herhangi bir imalat hatasının olmadığı, ihaleden önce yapılan temel projede mevcut zeminin uygun olmaması nedeniyle depoda çökme meydana geldiği, tek kusurun Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 14/3 maddesine göre gerekli denetim ve inceleme yapılmaması olduğu, bu itibarla fen ve sanat kurallarına aykırı eksik ve hatalı imalat yapma fiilinin somut olayda gerçekleşmediği, bu gerekçe ile tesis olunan işlemin suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırı olduğu, imalata başlamadan önce zemin projeleri hakkında idarece uyarı yapılmayarak ihmali davranışta bulunulduğu, alacak davası kesinleşmediği için o davadaki tespitlerden hareketle dava konusu işlemin sebep unsuru sabit kabul edilerek herhangi bir araştırma yapılmadan karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından 06/03/2012 tarihinde gerçekleştirilen "300.000 Ton Kapasiteli Hububat Depoları (3. Grup)" yapım işi ihalesi üzerinde kalan "... İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş. ve ... Yapı ve Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. (... Yapı ve Enerji Sanayi Ticaret Anonim Şirketi) İş Ortaklığı"nın tür değişikliği ile oluşturduğu ... Çevre Yapıları Mühendislik İnşaat A.Ş. (...) ile bu şirketin sermayesinin yarısından fazlasının sahibi olan ... İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi A.Ş.'nin 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin davalı idare işleminin 30/11/2023 tarih ve 32385 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı görülmüş olup, UYAP üzerinden yapılan incelemede, aynı ihale kapsamında davalı idarece tesis edilen anılan işleme karşı davacı ve ... şirketi tarafından açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu kararın süresinde temyiz edilmeyerek kesinleştiği; bu itibarla, davacı şirket hakkında yargılama safhası sona ermiş kesinleşmiş bir yasaklama kararının bulunduğu anlaşılmaktadır. Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/04/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.