Danıştay · 13. Daire
Danıştay 13. Daire 2022/3933 E. 2025/1192 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 13. Daire
- Esas No
- 2022/3933
- Karar No
- 2025/1192
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2022/3933 Karar No:2025/1192
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALILAR) ...Kurumu VEKİLİ : Av. ...
2- ... Elektrik Dağıtım A.Ş. VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Şanlıurfa ili, Viranşehir ilçesi, ... Köyü, ... ada,... nolu parsel üzerinde kurulması planlanan "Merkür C GES" isimli lisansız güneş enerjisine dayalı üretim tesisi ile ilgili yapılan süre uzatım talebine ilişkin olarak, şirkete ait hisselerde pay devri yapıldığı tespit edildiğinden bahisle 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesinin 6. fıkrası ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 9. fıkrası kapsamında işlem tesis edilmesi için Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye (Dicle EDAŞ) bildirimde bulunulmasına ilişkin ... tarih ve... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davacı şirketin kaçak elektrik kullanımı tespitine ilişkin itirazının davalı idare tarafından uzun bir süre sonuçlandırılmadığı, bu süre zarfında bağlantı anlaşmasının iptal edildiği ve tesisin geçici kabulünün yapılması gereken sürenin de dolduğu bir dönemde pay devrinin gerçekleştiği göz önünde bulundurulduğunda, pay devri yasağının şartlarının somut olayda oluşmadığı, ayrıca davacı şirketin devrettiği payları geri aldığı ve bu suretle pay devri yasağının amacının gerçekleşmesinin de sağlandığı anlaşıldığından, davacı şirketin ek süre talebinin reddedilerek 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesi ve ilgili Yönetmeliğin 37/9 maddesi uyarınca bağlantı anlaşmasının iptal edilmesi yönünde tesis edilen dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurularına konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, harçtan muaf olduklarından aleyhlerine harca hükmedilemeyeceği, davacıya ait tesisin 10/03/2019 tarihine kadar geçici kabulü yapılarak işletmeye geçmediği, süre uzatım talebi öncesinde şirkete ait payların devredildiğinin tespit edildiği, kaçak elektrik tüketim tespitine yapılan itirazın sonucu beklenmeden pay devri yapıldığı, geçici kabule kadar istisnalar dışında pay devri yapılmasının ilgili mevzuat düzenlemesinde açıkça yasaklandığı, payların eski hale getirilmiş olmasının bu aykırılığı ortadan kaldırmayacağı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu; Dicle EDAŞ tarafından, davada görevli yargı yerinin adli yargı olduğu, dava konusu işlem idarelerince tesis edilmediğinden idarelerine husumet yöneltilmesinin usule aykırı olduğu, esas yönünden ise davacının yasak olmasına rağmen pay devri yaptığı, dolayısıyla dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalıların temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun “Lisanssız yürütülebilecek faaliyetler” başlıklı 14. maddesinin 6. fıkrasın, “Birinci fıkranın (b) bendi kapsamında olan rüzgâr ve güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için başvuru tarihinden başvuruya konu üretim tesislerinin tamamının geçici kabulü yapılana kadar, Kurul tarafından yönetmelik ile belirlenen istisnalar dışında pay devri yapılamaz. Pay devri yapılması hâlinde ilgili tüzel kişiye ait bağlantı anlaşması çağrı mektubu iptal edilir.” hükmü yer almıştır. 12/05/2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nin “Üretim tesislerinin işletmeye girmesi ve sistem kullanımı” başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrası, “Bu Yönetmelik hükümlerine göre şebekeye bağlanacak üretim tesislerinin kabul işlemlerinin, bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren, sayacın tesis edildiği noktaya göre; a) OG seviyesinden bağlanacak hidrolik kaynağa dayalı üretim tesislerinde üç yıl, b) OG seviyesinden bağlanacak hidrolik kaynağa dayalı üretim tesisleri dışındaki üretim tesislerinde iki yıl, c) AG seviyesinden bağlanacak tüm üretim tesislerinde bir yıl, ç) İletim şebekesine bağlanacak üretim tesislerinde 2/11/2013 tarihli ve 28809 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği çerçevesinde aynı niteliklere sahip üretim tesisleri için öngörülen süre, içerisinde tamamlanması zorunludur. Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 35'inci maddesinde belirtilen mücbir sebepler ve Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında, bu sürelerin sonunda üretim tesisinin tamamlanmaması halinde bağlantı anlaşması, tahsis edilen kapasite, teknik etkileşim izni ile su kullanım haklarına ilişkin izin belgeleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.”; “Diğer hükümler” başlıklı 37. maddesinin dokuzuncu fıkrası, “) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olan rüzgar veya güneş enerjisine dayalı enerji üretim tesisleri için başvuru tarihinden, başvuruya konu üretim tesislerinin tamamının kabulü yapılana kadar, veraset dışında pay devri yapılamaz. Bu hüküm; a) Halka açık olan payları ile sınırlı olmak üzere, halka açık tüzel kişilere ve halka açık tüzel kişi ortağı bulunan tüzel kişinin, söz konusu ortağının halka açık olan paylarından kaynaklanan ortaklık yapısı değişikliklerine, b) Pay sahiplerinin rüçhan haklarının kullanımına bağlı olarak ilgili tüzel kişinin mevcut ortakları arasında oluşan pay değişiklikleri sebebiyle, söz konusu tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine, c) İlgili tüzel kişinin ortaklık yapısında, yurt dışında kurulmuş olan ortakların ortaklık yapılarında oluşan değişiklikler sebebiyle gerçekleşen dolaylı pay sahipliği değişikliklerine, ç) İlgili tüzel kişi ile bu tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı tüzel kişi ortaklarının paylarının halka arz edilmesi kapsamında, söz konusu tüzel kişinin ortaklık yapısında oluşacak doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine, d) Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı paya sahip mevcut ortakları arasında ilgili lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında kontrol değişikliği oluşturmayacak şekilde yapılan doğrudan veya dolaylı pay değişikliklerine, e) Lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında doğrudan veya dolaylı paya sahip olan ve eşler ile aralarında birinci derece kan hısımlığı bulunan gerçek kişiler arasında yapılan pay devirleri sonucunda söz konusu lisanssız üretim tesisi sahibi tüzel kişinin ortaklık yapısında gerçekleşen doğrudan veya dolaylı ortaklık yapısı değişikliklerine, uygulanmaz. İlgili şebeke işletmecileri, bağlantı anlaşması imzalanması ve kabule hazır tutanağının hazırlanması aşamasında pay devri yapılıp yapılmadığına ilişkin gerekli kontrolleri yapmakla yükümlüdür. Pay devri yapılması halinde ilgili tüzel kişiye ait ilgisine göre bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu ve bağlantı anlaşması iptal edilir." kuralına yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin dava konusu projeye yönelik başvurusu üzerine Dicle EDAŞ tarafından 12/02/2016 tarihinde Bağlantı Anlaşması Çağrı Mektubu'nun gönderildiği, çağrı mektubunun alınmasından sonra gerekli diğer tüm işlemlerin tamamlanması sonrasında 10/03/2017 tarihinde Bağlantı Anlaşması'nın imzalandığı, akabinde tesisin kurulumu ve devreye alınması için tanınan yasal sürenin sonu olan 10/03/2019 tarihinden önce tesiste yapılan genel kontrolde üretim tesisi ile ilişkilendirilen tüketim tesisi aboneliğinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi bulunduğu yolunda 12/08/2018 tarihli tutanağın tutulduğu, davacı firma tarafından 27/08/2018 tarihinde itirazda bulunulduğu, kaçak itiraz komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği, davacı tarafından anılan karara karşı yargı yoluna başvurulmadan kesinleştiği, bu arada davacı Şirket ortağı ...'ın pay devri suretiyle hisselerini...'a 07/07/2020 tarihinde devrettiği ve bu durumun 16/07/2020 tarihli Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edildiği, davacının itirazını yeniden değerlendiren Dicle EDAŞ tarafından itirazın kabulüne karar verilerek ...tarih ve ... sayılı yazıyla kaçak elektrik tespit tutanağına ilişkin itirazın ... sayılı kararla kabul edildiğinin davacı şirkete bildirildiği, davacının 05/08/2020 tarihinde Bağlantı Anlaşmasına ek 6 ay ilave süre verilmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, pay devri yapıldığından bahisle 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesinin 6. fıkrası ve Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 9. fıkrası kapsamında işlem tesis edilmesi için Dicle EDAŞ'a bildirimde bulunulmasına ilişkin dava konusu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Aktarılan mevzuat kurallarının değerlendirilmesinde, lisanssız elektrik üretim tesisinin bağlantı anlaşmasının imza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde tamamlanması gerektiği mücbir sebepler ve Kurul tarafından uygun bulunan haller dışında belirlenen sürede tamamlanmayan tesise ait bağlantı anlaşmasının kendiliğinden hükümsüz hale geleceği, aynı zamanda enerji üretim tesisleri için başvuru tarihinden tesisin tamamının geçici kabulü yapılana kadar, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37. maddesinin 9. fıkrasında belirlenen istisnalar dışında pay devri yapılaması gerektiği, pay devri yapılması halinde ilgiliye ait bağlantı anlaşmasının iptal edileceği anlaşılmaktadır. Somut olayda, davacı şirketin 10/03/2019 tarihine kadar üretim tesisini tamamlayarak geçici kabulün yapılması aşamasına getirmediği, tüketim tesisine yönelik 12/08/2018 tarihli kaçak elektrik tespit tutanağına 27/08/2019 tarihinde itiraz ettiği, bu itirazın 18/07/2019 tarihinde reddedildiği, davacı şirket ortağının 07/07/2020 paylarını üçüncü bir kişiye devrettiği, ilgili düzenlemelerde açıkça yasak olmasına rağmen pay devri yapıldığı tespit edildiğinden süre uzatım talebi üzerine bağlantı anlaşmasının son erdirilmesi için dağıtım şirketine bildirimde bulunulmasına yönelik dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının yasal düzenlemelere aykırı eylemi sübut bulduğundan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, daha sonra 06/09/2021 tarihinde devredilen payların davacı şirket tarafından geri alınmasının söz konusu aykırılığı ortadan kaldırmayacağı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.