Danıştay 13. Daire 2022/1310 E. 2023/4914 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2022/1310 Karar No:2023/4914 TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVACI): ... Elektrik Dağıtım A.Ş. VEKİLİ : Av. ... 2. (DAVALI): ... A.Ş. (...) Genel Müdürlüğü VEKİLİ: Av. ... DİĞER DAVALI: ... Kurumu VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davalı TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen 2010-2013 dönemine ilişkin sistem kullanım ceza faturalarının, bu faturalara yapılan itirazın reddine ilişkin TEİAŞ Genel Müdürlüğü Erişim ve Uygulamalar Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ilgili kısmının, söz konusu faturaların dayanağı olduğu ileri sürülen İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesi ile Nisan 2012 tarihinden sonra tahakkuk ettirilen faturaların dayanağı olduğu ileri sürülen İletim Sistemi Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesinin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 1- Davacı şirketin, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesi ile Nisan 2012 tarihinden sonraki ceza faturalarının dayanağı olan Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesinin iptali isteminin incelenmesinden; Elektrik iletim hizmetinin tekel niteliğinde bir kamu hizmeti olduğu, bu hizmetin bir yasal tekel olan TEİAŞ tarafından gerçekleştirildiği, elektrik dağıtım hizmetinin ise bölgesel tekel niteliğinde bir kamu hizmeti olduğu ve davacı şirket gibi lisanslı dağıtım şirketleri tarafından yerine getirildiği, iletim hizmetinin elektrik dağıtım şirketleri açısından zorunlu unsur niteliğinde olduğu ve bu hizmetin bir kamu tüzel kişisi ve doğal tekel olan TEİAŞ ile dağıtım şirketleri arasında akdedilen sistem kullanım ve bağlantı anlaşmaları ile gerçekleştirildiği, bu bağlamda bu sözleşmelerin bir kamu hizmetinin ifası amacıyla akdedildiği, anlaşmanın TEİAŞ tarafından hazırlandığı ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından onaylandığı, taraflarla imzalanmadan önce ilgili şirketlere gönderilerek uygun olup olmadığı değerlendirmelerinin alındığı, sözleşme hükümlerinin aynı zamanda Kurul tarafından çıkarılan ikincil düzenlemelerde de yer aldığı, dağıtım şirketinin, lisansa konu faaliyeti yürütebilmesi açısından bu anlaşmaların imzalanmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede sözleşme serbestisinden söz edilemeyeceği, Kurul'un sözleşmenin genel hükümlerinde tek taraflı olarak değişiklik yapma yetkisine sahip olduğu, sözleşmede ödenmesi öngörülen bedellerin Kurul tarafından belirlendiği, söz konusu bedellerin ödenmesinde gecikmeye düşülmesi halinde 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca faiz uygulanacağı, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde tarafların Kurul'a başvurabilecekleri, bu durumda uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin Kurul kararlarının bağlayıcı olduğu anlaşılmakta olup, sistem kullanım anlaşmalarının özel hukuku aşan bir rejime tabi olduğu ve tüm değerlendirme kıstasları açısından idari sözleşme özelliklerini taşıdığı, idari sözleşmelere, özel hukuk sözleşmelerinde olduğu gibi, tarafların sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi ifa etmeleri amacıyla cezai hükümler konulmasına engel olan bir yasal düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu istemin bu kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 2- Davacı şirketin, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesi uyarınca Nisan 2012 döneminden önce tahakkuk ettirilen ceza faturaları ile bu faturalara yapılan itirazın reddine ilişkin TEİAŞ Genel Müdürlüğü Erişim ve Uygulamalar Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ilgili kısmının iptali istemi yönünden; Kullanıcının anlaşma hükümlerini ihlal etmesi ve bu ihlâli TEİAŞ’ın uyarısına rağmen uyarıda belirtilen süre içinde sonra erdirmemesi durumunda ceza faturası düzenlenebileceği, ancak davalı TEİAŞ tarafından anlaşma hükümlerini ihlali tespiti üzerine herhangi bir uyarı yapılmaksızın doğrudan ceza faturası düzenlendiği anlaşıldığın dava konusu istemin bu kısmı yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 3- Davacı şirketin, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 9. maddesi uyarınca Nisan 2012 tarihinden sonra tahakkuk ettirilen ceza faturaları ile bu faturalara yapılan itirazın reddine ilişkin TEİAŞ Genel Müdürlüğü Erişim ve Uygulamalar Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin ilgili kısmının iptali istemi yönünden; Taraflar arasında imzalanan anlaşma hükümlerinin herhangi birini ihlal etmesi durumunda, ihlalin tanımı da yapılmak suretiyle hangi cezanın uygulanacağı ve TEİAŞ’ın uğradığı zararların ayrıca tazmin edileceği kuralının getirildiği, bu düzenlemeler doğrultusunda uyuşmazlık konusu ihlâllerin sabit olduğu anlaşıldığından dava konusu istemlerin bu kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu istemlerin 1. ve 3. kısımları hukuka uygun bulunarak davanın kısmen reddine; dava konusu istemlerin 2. kısmı hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, TEİAŞ ile imzalanan Bağlantı Anlaşması'nın 16. maddesinde cezaî şartın uygulanabilmesi için ihtar şartı öngörüldüğü, genel düzenleyici işlem niteliğinde olan Sistem Kullanım Anlaşması ile para cezası düzenlenmesinin kanunilik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir. Davalı TEİAŞ tarafından, Kurul tarafından onaylanan Sistem Kullanım Anlaşmalarının dağıtım şirketleri ile imzalanarak anlaşmada yer alan cezaî şartların uygulanması gerektiği, sözleşmede yer alan düzenlemelerin mevzuatta da yer aldığı, Sistem Kullanım Anlaşması'nın 10. maddesininde yer alan uyarı şartının işin doğası gereği uyarının mümkün olduğu durumlar açısından geçerli olduğu, tespit edilen ihlâller üzerine sözleşmeye uygun olarak ceza faturalarının düzenlendiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından, Sistem Kullanım Anlaşması'nda 10. maddesinin münhasıran cezaî şartı düzenleyen bir hüküm olduğu ve birinci fıkrasında tüm ihlâller için geçerli olan ihtar şartının düzenlendiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı TEİAŞ tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Ara Kararı ile gerekli bilgi ve belgelerin istenilerek temyiz istemi hakkında karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Tarafların temyiz isteminin reddine, 2. Kısmen dava konusu işlemin iptali kısmen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 20/11/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.