Danıştay 13. Daire 2019/1164 E. 2024/4393 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2019/1164 Karar No:2024/4393

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Akaryakıt Ticaret A.Ş. (Eski ünvanı: ... Enerji Lpg Akaryakıt Dağıtım ve Nakliye Ticaret A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 22/04/2013 tarihinde yapılan denetimde, otomasyon sisteminin fiilen faaliyete geçirilmediği, otomasyon sistemindeki arızanın süresi içerisinde ortadan kaldırılmadığı, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını engelleyecek müdahalelere karşı gerekli tedbirleri almadığı ve Kuruma bildirilmesi gereken elektronik tabloların Kurum’a bildirilmediğinin tespit edildiğinden bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 850.000,00-TL; bayisinin istasyonunda gizli tank ve düzenek bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle de aynı Kanun’un 19. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca 250.000,00-TL olmak üzere toplam 1.100.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ...-... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurul (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesine eklenen 6. fıkrasında, dağıtıcı lisansı sahiplerinin Kurum tarafından belirlenen esaslara uygun olarak bayilerinde kaçak akaryakıt satışının yapılmasını önleyen teknolojik yöntemleri de içeren bir denetim sistemi kurmak ve uygulamakla yükümlü olduklarının açıkça düzenlenmiş olduğu, davalı idarece Kanun'un verdiği yetkiye istinaden alınmış olan ... sayılı Kurul kararında bu hususlarda ayrıntılı düzenlemeler yapıldığı, yapılan denetimde, akaryakıt istasyonunda arıza nedeniyle satışın durdurulduğu iddia edilmişse de istasyonun otomasyon sistemi üzerinden davalı idarece bir günlüğüne de olsa akaryakıt alış-satış ve stok hareketlerinin izlenemediği, davacı şirketin de aksine yönelik bir iddiasının bulunmadığı, akaryakıt satışı olmaması durumunda bile stok hareketlerine ilişkin veri akışının kesilmemesi gerektiği, istasyonda satışın durdurulduğu tarih olarak beyan edilen 14/03/2013 tarihinden denetim tarihi olan 22/04/2013 tarihine kadar istasyonun tadilata alındığına ilişkin davalı idareye ve diğer ilgili kurumlara herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, yapılan denetimin davacı şirketin bildirimi üzerine değil bir ihbar üzerine kolluk kuvvetlerince gerçekleştirildiği, akaryakıt istasyonunda 14/03/2013 tarihinde arıza nedeniyle satışın durdurulduğu iddia edilmekteyse de 18/04/2013 tarihinde bayiye 5500 litre motorin satışının gerçekleştirilmiş olduğunun davacı şirket tarafından da kabul edildiği; Öte yandan, yapılan denetimde, 5015 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak kaçak akaryakıt satmaya yarayacak şekilde gizli tank ve düzenek bulunduğunun tespit edildiği, bu durumun ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturma dosyasında da açıkça yer aldığı, her ne kadar gizli tank ve düzeneğin istasyonun önceki sahipleri tarafından kurulmuş olduğu iddia edilse de kanuni düzenlemenin söz konusu düzeneği bulundurmayı yaptırıma bağladığı, istasyonu devralan yeni sahiplerinden basiretli bir tüccar hassasiyeti ile devralmayı düşündüğü istasyonda gerekli araştırma ve tespitleri yaptıktan sonra devralmasının bekleneceği, devralmayla birlikte mevcut hukuka aykırılıklardan sorumlu tutulmalarının tabi olduğu, adli yargıda delil yetersizliği nedeniyle ilgililer hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş olmasının mevzuatın verdiği yetkiye istinaden davalı idarece yapılacak idari soruşturmalara ve tesis edilecek olası cezalara engel oluşturmayacağı, önceki mahkeme kararlarının usuli bir eksikliğe ilişkin olduğu ve kararlar doğrultusunda soruşturma sürecini takiben yeniden işlem tesisine engel oluşturmayacağı ve soruşturma sürecinin usulünce yürütüldüğü hususları dikkate alındığında, sübuta erdiği anlaşılan her iki eylem nedeniyle toplamda 1.100.000,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ... Petrol Ürünleri Sanayi İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.’nin (... Petrol) işlettiği akaryakıt istasyonuna 14/03/2013 tarihi itibarıyla ilk akaryakıt aktarımı yapılarak satışa başlandığı, aynı gün istasyonda akaryakıt sızıntısı meydana gelmesi üzerine, sızıntının kaynağını tespit amacıyla dağıtıcı şirketin ve otomasyon firmasının bilgisi dahilinde akaryakıt tesisatına müdahale edildiği, sızıntının meydana geldiği tankın söküldüğü, bu arıza nedeniyle otomasyon sisteminin devre dışı kaldığı, bundan sonra davalı idareye bildirilmemekle birlikte istasyonun tadilata alındığı, denetimin yapıldığı tarihte mahallinde düzenlenen 22/04/2013 tarihli tutanakta, "..bağlantı borularının işletme yetkililerince kazılmak suretiyle üzerlerinin açılmış olduğu, 1 no’lu ada üzerindeki ... pompaya bağlı her iki tabancadan yakıt gelmediği, 2 no’lu adadaki pompanın bağlantı borusunun boşta olduğu ve satış tabancasına bağlı olmadığı, 3 no’lu ada üzerindeki pompanın bağlantı borusu boşta ve motorunun olmadığı, tabancalarda bağlantı olmadığı, ... otomasyon sisteminin, istasyon tesisatının işletme yetkililerince yenilenmek amacıyla yapmış oldukları çalışma nedeniyle faal olarak çalışmadığının tespit edildiğinin" belirtildiği, yine aynı tutanağın en sonuna, "iş yeri sahibinin talebi üzerine, halihazırda işletmenin faal olmadığı, tadilat halinde olduğu, herhangi bir satış olmadığı, gizli tankın bağlı bulunduğu yasal tankın dalgıç motorunun bulunmadığı ve işletmenin bu haliyle satış yapmasının mümkün olmadığının tespit edildiği" hususlarının yazılarak müştereken imzalandığı, yine aynı tarihli denetimde istasyonda yer altında gizli bölme bulunan akaryakıt tankı ve düzeneği ile bunların içinde menşei belirsiz ürün tespit edilmiş ise de, ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan E:... sayılı soruşturmada tanık olarak ifadesine başvurulan, idari para cezasına konu akaryakıt istasyonunu ... Grup ismiyle davacı şirketten önce işleten...isimli şahsın ifadesinde, akaryakıt istasyonunda kaçak akaryakıt satmak üzere yer altına gizli tank yerleştirdiğini ve kaçak akaryakıt doldurup sattığını, bu konuyla ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... sayılı dosyasında hakkında soruşturma yürütüldüğünü, bu soruşturma sebebiyle akaryakıt istasyonunu kapatarak davacı şirkete devrettiğini beyan etmesi üzerine, yer altında gizli akaryakıt tankı bulundurma suçu için yeterli delil olmadığı, tankta ele geçirilen ürünün ise TÜBİTAK'tan alınan rapora göre akaryakıt olmadığı, bu nedenle kaçakçılık suçunun oluşmadığı gerekçesiyle istasyonu işleten ... Petrol yetkilileri hakkında 10/06/2013 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği; Bu durumda, dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren ... Petrole ilk defa 14/03/2013 tarihi itibarıyla akaryakıt aktarımında bulunulduğu ve akaryakıt sızıntısı olduğunun anlaşılması sonucu tadilata başlanması nedeniyle istasyonun faal olmadığı ve bayisinin istasyonunda gizli tank ve düzenek bulundurulması eyleminin de, istasyonun önceki sahibi tarafından yeni sahiplerine devir öncesinde gerçekleştirildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu durumdan dağıtıcı olan davacının sorumlu tutulmasına hukuken olanak bulunmadığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, harçtan muaf oldukları, idari para cezasına konu fiillerin denetim tutanağı ve soruşturma raporunda yer alan tespitlerle sübuta erdiği, Mahkeme kararının eksik incelemeye dayalı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 3.Davalı idare harçtan muaf olduğundan temyiz aşamasında yatırılan toplam...TL harcın istemi halinde davalıya iadesine, 4. Temyiz posta giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 01/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.