Danıştay 12. Daire 2022/1126 E. 2025/5734 K.

T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2022/1126 Karar No : 2025/5734

DAVACI : ...Sendikası VEKİLİ : Av. ...

DAVALI :...Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı Sendika tarafından, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesi kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan personele 2022 yılı ve daha sonraki yıllarda ödenecek teşvik ikramiyesine ilişkin 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan Onayının ve ekinde yer alan "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri" ile "Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetveli"nin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar’da teşvik ikramiyesi ödenebilmesi için tek koşul “emsallerine göre başarılı görev yapılması” şeklinde belirlendiğinden, bunun dışında başka koşul getirilemeyeceği, emsallerine göre başarılı görev yapıldığının tespitinde ise, kişinin görev alması ve bu görevi yaparken emsallerine göre daha başarılı olmasının önemli olduğu; ancak, görev almamaları gerekçesiyle teşvik ikramiyesi verilmeyenler, görev almalarına rağmen teşvik ikramiyesi verilmeyenler ve görev almamalarına rağmen teşvik ikramiyesi verilenler olmak üzere farklı uygulamaların söz konusu olduğu ve bu şekildeki yanlış uygulamaların ve kişiler arasındaki ayrımın, çalışma barışının bozulmasına ve kamu hizmetinin istenilen düzeyde yerine getirilmemesine neden olduğu, eserin oluşturulmasına ve kimlerin bu eserde görev alacağına ilişkin aşamaya sanatçıların dahil olmadığı, işin hazırlanışı aşamasında, sanatçıların görev talep etmeleri ya da bu yöndeki isteklerini idareye bildirmeleri söz konusu olmadığından, görev almamaları sebebiyle emsallerine göre başarılı görev yaptıklarını objektif ölçütlerle belirlemenin söz konusu olamayacağı, bu durumu sanatçıların kusuru olarak kabul edip teşvik ikramiyesi verilmemesinin de idarenin güvenirliğini sarsacağı ve devlet ciddiyeti ile bağdaşmayacağı; Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 1. maddesi yönünden; görevlendirme işleminin kişilerin iradesinden bağımsız olarak davalı idarece yapıldığı, dolayısıyla idarece görev verilmeyen durumlarda idarenin bu tasarrufu sebebiyle, kişileri görev almadığından bahisle teşvik ikramiyesi ödemesinden mahrum kılmasının mülkiyet hakkının ihlaline sebebiyet verdiği, anılan düzenlemenin, kendisine görev verilen sanatçının geçerli bir mazereti olmaksızın görevi reddettiği durumlarda uygulanabileceği, 2. maddesi yönünden; çalışanların hastalanması, rapor alması ya da mevzuatta tanınan izin haklarını kullanmasının makul ve olağan karşılanması gerektiği, hal böyle iken, katılma şartı bakımından %80 olarak belirlenen oranın, kişilerin bu haklarını kullanabilmeleri bakımından kısıtlama getirdiği, 3. maddesinin (a) bendi yönünden; 2. maddede ileri sürülen hususların bu düzenleme için de geçerli olduğu; aynı maddenin (b) bendi yönünden; son üç provaya herhangi bir şekilde katılmayanların teşvik ikramiyesi alamayacağı şeklindeki düzenlemenin, geçerli bir mazeret sebebiyle söz konusu provalara katılamayanların bir nevi cezalandırıldığı, 4. maddesinin (a) bendi yönünden; sanatçının uyumu bozan hal ve davranışlarının olmaması ve kurumca verilen görevleri yerine getirmesi gerektiğinin belirtildiği, sanatçıların bu fiillerinin, disiplin cezasını gerektiren fiiller olduğu ve bu durumda disiplin cezası verilecek iken bu durumun ayrıca ikramiye almasına da engel oluşturacağı, zira aynı maddenin (b) bendinde, disiplin cezası alınması durumunda sanatsal faaliyeti olumsuz etkileme şartının da beraberinde olmasının arandığı, anılan maddenin (a) bendinin uygulanması durumunda, (b) bendine göre disiplin cezasını gerektirmeyen bir fiil olsa dahi, teşvik ikramiyesinin verilmemesi şeklinde bir sonuç doğuracağı ve bu durumun da idarenin objektif olmadığı ve hukuka uygun davranmadığının kanıtı olacağı; öte yandan, söz konusu düzenlemede yer verilen “uyumu bozan hal ve davranışlar” ifadesinden tam olarak anlaşılması gerekenin ve davranışların objektif olarak nasıl değerlendirileceğinin belirtilmediği, 5. maddesi yönünden; teşvik ikramiyesi döneminde en az 4 ay süre ile görev yapılması yönünden getirilen koşulun, askerlikle ilişkisi olanları doğum iznine ve ücretsiz izne ayrılanları da kapsamasının hukuka aykırı olduğu, Kanun ile kadın çalışanlara tanınan bir hakkın, kişilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde başka bir düzenlemeye konu edilmesinin çelişkili uygulamalara sebebiyet vereceği, doğum izninin pozitif ayrımcılık ilkesi gereğince tanınan bir hak olduğu, 6. maddesi yönünden; her türlü etkinliğe katılmamak amacıyla sağlık raporu aldığı şüphesiyle hakkında araştırma, inceleme, soruşturma açılanlara, söz konusu işlemler sonuçlanıncaya kadar ilgili döneme ait teşvik ikramiyesi ödenmeyeceği şeklindeki düzenleme ile idareye sınırsız bir takdir hakkı tanındığı, sanatçıların alacağı tüm sağlık raporlarının “şüphe” kapsamında değerlendirilmek suretiyle soruşturulabileceği ve bu durumun idarenin keyfi uygulamalarına yol açabileceği, dava konusu düzenlemelerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak; davanın süresinde açılmadığı, esasa ilişkin olarak; Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların 9. maddesinin ikinci fıkrasında, 657 sayılı Kanun'un Ek geçici 16. maddesi kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan sanatçılara yılın on iki ayında aldıkları olağan maaşlar dışında ayrıca, Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında dört ay ikramiye ödendiği, bunun dışında olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıklarının tespit edilmesi halinde iki aylığa kadar da teşvik ikramiyesi ödenebileceğinin düzenlendiği, anılan düzenleme uyarınca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yapan ve bu suretle teşvik ikramiyesinden yararlandırılacak olan sanatçıların tespiti amacıyla, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin belirlendiği, söz konusu kriterlere göre sanatçıların teşvik ikramiyesi ödenmesi hususunda değerlendirmesinin yapılmasında kolaylık sağlaması amacıyla ise Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinin düzenlendiği, söz konusu Kriterler ve Cetvelin, 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe konulduğu ve ... tarih ve ... sayılı yazı ile Genel Müdürlüğe bağlı orkestra, koro ve topluluk müdürlüklerine gönderildiği, teşvik ikramiyesinin, maaş ve her koşulda yılda dört kez ödenen ikramiyeler gibi olağan bir ödeme niteliğinde olmayıp yalnız görev yaptığı süre içerisinde fiili çalışması ve üstün performansı ile emsallerine göre başarılı görev yaparak kuruma sanatsal katkısı bulunan sanatçılara, ilki Haziran, ikincisi Aralık ayında ödenen ödül niteliğinde bir ikramiye oluğu, dava konusu edilen Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin, fiili çalışma ve üstün performansı ölçmeye elverişli ve mümkün olduğunca objektif, kişisel yoruma yer vermeyen ölçütler gözetilerek belirlendiği, Bakanlığın teşvik ikramiyesi ödemesine esas kriterler belirleme yetkisinin bulunduğunun yargı kararlarıyla da açıkça kabul edildiği; Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 1. maddesi yönünden; anılan düzenlemenin gerekçesinin, yeterince çalışmama, özveri göstermeme ve motivasyon eksikliği gibi sebepler neticesinde icrası zayıflayarak sanatsal performanslarında düşüş yaşayan, yaşı veya sağlık durumunu bahane ederek kurumun etkinliklerinde yeterince görev almayan ya da mecburen görev verilemeyen sanatçıların sanatsal seviyelerini yükseltmelerini teşvik etmek olduğu, daha önceki yıllarda uygulanan teşvik ikramiyesi kriterlerinde, genellikle sanatçıların görevlendirildiği konser ve etkinliklere katılım oranlarına bakıldığı için, çok az konsere katılan veya hiç katılmayan sanatçılara dahi teşvik ikramiyesi ödendiğinden, bu sorunu çözmek adına teşvik ikramiyesi almak için kurumun tüm etkinliklerinin her koşulda en az %20'sine katılma şartı getirilerek, gerek sanatçının sanatsal performansını yükseltmesinin motive edilmesinin, gerek kurumun sanatçıyı etkinliklerde görevlendirmeye yönlendirilmesinin amaçlandığı, 2. ve 3. maddeleri yönünden; prova, çalışma, konser ve etkinliklere katılım oranı düşük olan sanatçıların, "olağanüstü gayret ve çalışma" şartını karşılamayacağı, bu yüzden, sanatçının kurumunca görevlendirildiği konser ve etkinliklere ait çalışma ve provalar ile bizzat bu konser ve etkinliklerin her halükarda en az %80'ine katılması şartının genel bir kural olarak getirildiği, 3. maddenin (b) bendindeki cümlenin, son üç provadan birine herhangi bir şekilde katılmayanların teşvik ikramiyesi alamayacağı anlamı taşıdığı yönündeki iddianın yanıltıcı olduğu, anılan düzenlemede, görevlendirildiği konser ve etkinlik öncesindeki son 3 provanın herhangi birine katılmayan sanatçının o konser ve etkinlikte sahne almayacağının belirtildiği, ancak, bu durumun tek başına sanatçının teşvik ikramiyesi almasına engel olmayacağı, diğer kriterler yerine getirildiği takdirde teşvik ikramiyesi alabileceği, 4. maddesi yönünden; sanatçının teşvik ikramiyesi alabilmesi için, bu disiplinsiz davranışının, çalışmayı, provayı, etkinliği ve sanatçının sanatsal performansını olumsuz etkilememiş olmasının gerekeceği ve buna ilişkin değerlendirmenin, kurumunun yetkili kurulu tarafından gerekçeli olarak yapılacağı, sanatçıların uyumunu, çalışma düzenini bozan ve sanatsal performanslarını olumsuz etkileyen her davranışının disiplin cezasını gerektirmediği ya da disiplin cezası gerektirdiği halde daha önce disiplin cezası almamış olmalarının ve geçmişteki başarılı hizmetlerinden dolayı, yalnızca disiplin cezası mahiyetinde olmamak üzere uyarma seçeneğinin tercih edildiği; ancak, bu fiillerin yol açtığı sonuçlar itibarıyla, sanatçının olağanüstü gayret çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yapma ölçütünü yerine getirmiş sayılamayacakları durumların söz konusu olabildiği, 5. maddesi yönünden; en az 4 ay süreyle fiilen görev yapma kriterinin, daha önceki yıllarda uygulanan bir kriter olduğu ve anılan maddenin iptali istemiyle açılan davalarda hukuka uygun bulunduğu, teşvik ikramiyesinin, fiilen belirli bir süre göreve devam etmeyen sanatçılara ödenebilmesinin mümkün olmadığı, aksi durumda, aylarca göreve devam etmeyen, hatta bir teşvik döneminin tamamını kapsayacak kadar süreyle görevden uzak kalan sanatçılara bile teşvik ikramiyesi ödenmek zorunda kalınacağı, bu durumun da teşvik ikramiyesi uygulamasının amacına tamamen aykırı olacağı, 6. maddesi yönünden; söz konusu düzenlemenin, yalnız etkinliğe katılmamak amacıyla sağlık raporu aldığı hususunda ciddi şüphe duyulması ve bu konuda sanatçı hakkında araştırma, inceleme veya soruşturma başlatılması halinde uygulanacağı, 657 sayılı Kanun’un 105. maddesinin altıncı fıkrasına istinaden hazırlanarak yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin yedinci fıkrasında da bu konuya ilişkin düzenlemenin yer aldığı, bu kapsamda sadece ciddi şüphe halinde inceleme ve araştırma yapılacağı ve araştırma sonucu olumlu olduğu takdirde sanatçıya teşvik ikramiyesi ödeneceği, dolayısıyla bu durumun herhangi bir hak kaybına yol açmadığı; ayrıca, hastalık raporunun gerçeğe uygun olup olmadığı hususu hakem hastanece düzenlenecek sağlık kurulu raporu ile belirleneceğinden, bu rapora göre işlem tesis edecek olan idarenin keyfi bir uygulama yapamayacağı, davaya konu düzenlemelerin, hukuka ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Dava dilekçesinde davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin iptali istenilmiş ise de, dilekçenin içeriğinden bu kriterlerin sadece 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. maddelerinin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, diğer maddelerde belirtilen kriterler konusunda hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri yönünden iptal isteminin sadece bu maddelere hasren incelenmesi gerektiği; buna göre, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinde yapılan düzenlemelerin, teşvik ikramiyesinin amacına uygun olarak anılan mevzuat ve takdir yetkisi çerçevesinde yapıldığı anlaşılmakla, söz konusu düzenlemelerde ve bu düzenlemelere ilişkin 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayında hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Kültür, Sanat ve Turizm Emekçileri Sendikası vekili tarafından açılan davada, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesi kapsamında sözleşmeli olarak görev yapan personele 2022 yılı ve daha sonraki yıllarda ödenecek teşvik ikramiyesine ilişkin 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayının ve ekinde yer alan "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri" ile "Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetveli"nin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. Dava dilekçesinde davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin iptali istenilmiş ise de, dilekçenin içeriğinden bu kriterlerin sadece 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. maddelerinin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, diğer maddelerde belirtilen kriterler konusunda hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri yönünden iptal isteminin sadece bu maddelere yönelik olduğu kabul edilerek işin esasına geçildi: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ek geçici 16. maddesinin 1. fıkrasında, teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanun'un Ek Geçici 12., 13. ve 14. maddeleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçılarının söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği, 2. fıkrasında, sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananların da, bu kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği, (378 sayılı KHK'nin 5. maddesi ile değişik) 3. fıkrasında ise, yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali hakların, ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağı hüküm altına alınmış, 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir. Belirtilen Yasa hükmüne göre 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla hazırlanarak 07/06/1987 tarih ve 19840 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esasların 27/07/1993 gün 1993/4664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değişik 9. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın teklifi ve Başbakanlık onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir.", 13. maddesinde; "Bu Esaslarda geçmeyen diğer hususlar hakkında, kurumların özel kanun ve mevzuat hükümleri; özel kanunu ve mevzuatı bulunmayan kurumlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve "Hizmet Sözleşmesi'' hükümleri uygulanır. kuralına yer verilmiştir. Anılan düzenlemelerle sözleşmeli personele mali yıl içinde dört aylık ikramiye verilmesi zorunlu kılınırken, hizmetin daha etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak ve personeli bu hususun gerçekleşmesi için teşvik etmek amacıyla olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenler için öngörülen teşvik ikramiyesinin verilmesi idarenin takdirine bırakılmıştır. Teşvik ikramiyesi, sözleşmeli görev yapan bütün personele verilmesi zorunlu bir maaş veya sözleşme ücreti gibi olağan ve mutlak bir ödeme veya sözleşme ücretinin bir unsuru olmayıp, sadece hizmetin daha iyi yürütülmesini sağlamak amacıyla emsallerine göre daha başarılı olduğu tespit edilen personele yapılacak bir ödeme olması nedeniyle personelin verimliliğinin ölçülmesinde dikkate alınacak kriterler belirlenmesi ve performansın bu kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği açıktır. Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslara dayanılarak hazırlanan 2022 yılı ve daha sonraki yıllarda ödenecek teşvik ikramiyesine ilişkin Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetveli 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayı ile yürürlüğe konulmuştur. Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinde, "1- Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), kurumunca gerçekleştirilen TÜM konser ve etkinliklere en az %20'sine katılması gerekmektedir. Solist Sanatçının konser sezonu/teşvik dönemi içerisinde kurumunca gerçekleştirilecek konser ve etkinliklerden en az birine katılması gerekmektedir. 2- Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), raporlu, izinli ve görevli olma durumu dahil, Kurumunca GÖREVLENDİRİLDİĞİ konser ve etkinliklere ait çalışma ve provaların herhalükârda en az%80'ine katılması gerekmektedir. 3- a) Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), raporlu, izinli ve görevli olma durumu dahil, Kurumunca GÖREVLENDİRİLDİĞİ konser ve etkinliklerin (provalar hariç) en az%80'ine katılması gerekmektedir. b) Koro ve Topluluklarda sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç) görevlendirildiği konser ve etkinlik öncesindeki son 3 provanın her koşulda tümüne katılması gerekmekte olup, bu provaların herhangi birine katılmayan sanatçı o konser veya etkinliğin görevli listesinden çıkarılacak ve o konser ve etkinlikte sahne almayacaktır. 4- a) Sanatçının çalışma ve provalarda uyumu bozan hal ve davranışlarının olmaması ve kurumunca verilen görevleri yerine getirmesi gerekmektedir. b) Sanatsal performansını veya kurumun sanatsal faaliyetini olumsuz etkileyen bir disiplin cezası almış olan sanatçıya teşvik ikramiyesi ödenmez. Sanatçının almış olduğu disiplin cezasının sanatsal performansını veya kurumun sanatsal faaliyetini olumsuz etkileyip etkilemediğine dair değerlendirme Sanat/Yönetim Kurulu tarafından gerekçeli olarak yapılacaktır. 5- Sanatçıların (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç) teşvik ikramiyesi kapsamında değerlendirmeye alınabilmesi için teşvik ikramiyesi döneminde en az 4 ay süreyle görev yapması şarttır. Teşvik ikramiyesi dönemi içerisinde askerlikle ilişkisi olanlar, doğum iznine ve ücretsiz izne ayrılanlar ile görevini bilfiil yapmayanlar da en az 4 ay süre ile görev yapmışlarsa değerlendirmeye alınırlar. 6- Sağlık Kurulu raporu ile belgelenmiş ağır hastalık, 1. derece yakınının ölümü, sanatsal sakatlanma nedenleri dışında, Genel Müdürlüğümüz ve ilgili birimlerince gerçekleştirilen her türlü etkinliğe katılmamak amacıyla rapor aldığı şüphesiyle hakkında araştırma, inceleme soruşturma vb açılanlara, söz konusu işlemler sonuçlanıncaya kadar ilgili döneme ait teşvik ikramiyesi ödenmez." kurallarına yer verilmiştir. Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinde de Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinde belirtilen hususlara paralel düzenlemeler yapılmıştır. Dava konusu Değerlendirme Kriterlerinin iptali istenilen 1. maddesinin ikinci cümlesinde, "Solist Sanatçının konser sezonu/teşvik dönemi içerisinde kurumunca gerçekleştirilecek konser ve etkinliklerden en az birine katılması gerekmektedir." koşuluna yer verilmiştir. 23/09/1971 tarih ve 13965 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Koroları ve Toplulukları Yönetmeliğinin 6. maddesinde, konserlere katılacak yerli ve yabancı solistleri belirlemek Sanat Kurulunun görevleri arasında sayılmış. 18. maddesinin 4. fıkrasında koronun yurt içinde veya yurt dışında turneleri ile çeşitli kurum ve kuruluşlara konser tahsisleri ve solist görevlendirmelerinin Bakanlıkça yapılacağı belirtilmiştir. Bu durumda Kültür ve Turizm Bakanlığı Devlet Koroları ve Toplulukları Yönetmeliğindeki anılan düzenlemelerden, personelin söz konusu konser veya etkinliklerde görevlendirilmesinin kendi iradesi ile değil bu konuda yetkili olan kurul veya Bakanlık tarafından yapıldığı, görevlendirme yapılırken her zaman objektif davranılmayabileceği de dikkate alındığında konser veya etkinliklerde görev verilmeyen personelin, kendi kusuru olmaksızın teşvik priminden yararlanmasında aranan bu kritere uymaması nedeniyle değerlendirme dışı kalmasına yol açacağından 1. maddenin ikinci cümlesindeki düzenlemede, hakkaniyete ve hukuka uyarlık görülmemiştir. Davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin iptali istenilen diğer maddeleri ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetveline gelince; değerlendirme kriterleri ile değerlendirme cetvelinde yapılan düzenlemelerin incelenmesinden, sahne sanatlarının getirdiği özellikler ve zorunluluklar değerlendirilmek suretiyle teşvik dönemini kapsayan sürelerde personelin verimliliğinin başka bir deyimle emsallerine göre daha başarılı olup olmadığının belirlenmesinde, teşvik dönemini kapsayan sürelerde fiilen görev yapma, sanatsal faaliyetlere katılım, çalışma süreleri, izin, raporlu olunan süreler, sanatsal faaliyetlerdeki disiplin ve çalışma uyumu ile birlikte hizmet sözleşmesindeki hükümlerin dikkate alındığı anlaşıldığından performans değerlendirilmesini sağlayan bu düzenlemelerin, teşvik ikramiyesinin amacına uygun olarak anılan mevzuat çerçevesinde ve takdir yetkisi dahilinde yapıldığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığından söz konusu düzenlemelerin bu kısımlarında ve bu düzenlemelere ilişkin 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayında hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle davaya konu Değerlendirme Kriterlerinin 1. maddesinin ikinci cümlesinin iptali, bu kriterlerin diğer maddelerindeki düzenlemeler ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetveli ve bunlara ilişkin Bakan onayının iptali isteminin ise, reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava dilekçesinde davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin iptali istenilmiş ise de, dilekçenin içeriğinden bu kriterlerin sadece 1, 2, 3, 4, 5 ve 6. maddelerinin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü, diğer maddelerde belirtilen kriterler konusunda hukuka aykırılık iddiasında bulunulmadığı anlaşıldığından, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri yönünden iptal isteminin sadece bu maddelere hasren incelenerek ve davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğüne bağlı sanat kurumlarında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek Geçici 16. maddesi uyarınca sözleşmeli olarak görev yapan personelden, 2022 yılı ve daha sonraki yıllarda Haziran ve Aralık aylarında ödenecek teşvik ikramiyesinden yararlandırılacak olanların belirlenmesine yönelik değerlendirmenin, "Sanatsal Performans Değerlendirme Cetveli" ve bu cetvel doldurulurken göz önüne alınacak hususların belirlendiği "Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri"nde yer alan bilgiler dahilinde yapılmasının Kültür ve Turizm Bakanının 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı oluru ile uygun bulunması üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun Ek geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında, teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanun'un Ek Geçici 12., 13. ve 14. maddeleri kapsamına dahil personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçılarının söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği; ikinci fıkrasında, sanatçı sıfatını kazananlardan yönetici kadrolara atananların da, bu kadrolar karşılık gösterilmek suretiyle sözleşmeli olarak çalıştırılabileceği; (378 sayılı KHK'nin 5. maddesi ile değişik) üçüncü fıkrasında ise, yukarıdaki fıkralara göre sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali hakların, Cumhurbaşkanınca kararlaştırılacağı kural altına alınmıştır. (2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.) Belirtilen Kanun hükmüne göre 07/05/1987 tarih ve 87/11782 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla hazırlanarak 07/06/1987 tarih ve 19840 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Devlet Sanatçıları ve Sanatçıların Sözleşmeli Olarak Çalıştırılmalarına Dair Esaslar'ın (216 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'nın 1. maddesi ile değişik) 9. maddesinin ikinci fıkrasında; "(Değişik: 27/07/1993 tarih ve 93/4664 sayılı B.K.K) Sözleşmeli olarak çalışanlara, çalıştıkları günlerle orantılı olarak (hastalık ve senelik izin süreleri dahil) Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında ödenmek üzere mali yıl içinde dört aylık ücret ikramiye olarak verilir. Ayrıca, olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yaptıkları tespit edilenlere ilgili Bakanın onayı ile iki aylığa kadar (iki aylık dahil) ücret teşvik ikramiyesi olarak verilebilir." düzenlemesine, 13. maddesinde; "Bu Esaslarda geçmeyen diğer hususlar hakkında, kurumların özel kanun ve mevzuat hükümleri; özel kanunu ve mevzuatı bulunmayan kurumlar için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve "Hizmet Sözleşmesi'' hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir. Dava konusu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinde; "1- Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), kurumunca gerçekleştirilen TÜM konser ve etkinliklere en az %20'sine katılması gerekmektedir. Solist Sanatçının konser sezonu/teşvik dönemi içerisinde kurumunca gerçekleştirilecek konser ve etkinliklerden en az birine katılması gerekmektedir. 2- Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), raporlu, izinli ve görevli olma durumu dahil, Kurumunca GÖREVLENDİRİLDİĞİ konser ve etkinliklere ait çalışma ve provaların herhalükârda en az%80'ine katılması gerekmektedir. 3- a) Sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç), raporlu, izinli ve görevli olma durumu dahil, Kurumunca GÖREVLENDİRİLDİĞİ konser ve etkinliklerin (provalar hariç) en az%80'ine katılması gerekmektedir. b) Koro ve Topluluklarda sanatçının (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç) görevlendirildiği konser ve etkinlik öncesindeki son 3 provanın her koşulda tümüne katılması gerekmekte olup, bu provaların herhangi birine katılmayan sanatçı o konser veya etkinliğin görevli listesinden çıkarılacak ve o konser ve etkinlikte sahne almayacaktır. 4- a) Sanatçının çalışma ve provalarda uyumu bozan hal ve davranışlarının olmaması ve kurumunca verilen görevleri yerine getirmesi gerekmektedir. b) Sanatsal performansını veya kurumun sanatsal faaliyetini olumsuz etkileyen bir disiplin cezası almış olan sanatçıya teşvik ikramiyesi ödenmez. Sanatçının almış olduğu disiplin cezasının sanatsal performansını veya kurumun sanatsal faaliyetini olumsuz etkileyip etkilemediğine dair değerlendirme Sanat/Yönetim Kurulu tarafından gerekçeli olarak yapılacaktır. 5- Sanatçıların (Şef, Şef Yardımcısı ve Müdür (Sanatçı) hariç) teşvik ikramiyesi kapsamında değerlendirmeye alınabilmesi için teşvik ikramiyesi döneminde en az 4 ay süreyle görev yapması şarttır. Teşvik ikramiyesi dönemi içerisinde askerlikle ilişkisi olanlar, doğum iznine ve ücretsiz izne ayrılanlar ile görevini bilfiil yapmayanlar da en az 4 ay süre ile görev yapmışlarsa değerlendirmeye alınırlar. 6- Sağlık Kurulu raporu ile belgelenmiş ağır hastalık, 1. derece yakınının ölümü, sanatsal sakatlanma nedenleri dışında, Genel Müdürlüğümüz ve ilgili birimlerince gerçekleştirilen her türlü etkinliğe katılmamak amacıyla rapor aldığı şüphesiyle hakkında araştırma, inceleme soruşturma vb açılanlara, söz konusu işlemler sonuçlanıncaya kadar ilgili döneme ait teşvik ikramiyesi ödenmez." kurallarına yer verilmiştir. Dava konusu Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinde de, Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinde belirtilen hususlara paralel düzenlemeler yapılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Devlet sanatçılarına ve sanatçılara, çalıştıkları günlerle orantılı olmak üzere, düzenli olarak ve herhangi bir ön şarta bağlı olmaksızın yılda dört defa bir aylık ücret tutarında ikramiye ödenmekte olduğu, olağanüstü gayret ve çalışmaları ile emsallerine göre başarılı bulunanlara da teşvik ikramiyesi ödendiği anlaşılmaktadır. Ancak teşvik ikramiyesinin, her yıl düzenli olarak ve herhangi bir ön şarta bağlı olmaksızın ödenen ikramiyeden farklı olarak, sanata katkıda bulunan ve emsallerine göre üstün gayret gösteren, başarılı görev yapan personeli teşvik etmek amacıyla öngörülen ve verilmesi idarenin takdirine bırakılan bir ödeme niteliğinde bulunduğu açıktır. Teşvik ikramiyesinin, sözleşmeli görev yapan bütün personele verilmesi zorunlu bir maaş veya sözleşme ücreti gibi olağan ve mutlak bir ödeme veya sözleşme ücretinin bir unsuru olmaması, sadece hizmetin daha iyi yürütülmesini sağlamak amacıyla emsallerine göre daha başarılı olduğu tespit edilen personele yapılacak bir ödeme olması nedeniyle personelin verimliliğinin ölçülmesinde dikkate alınacak kriterler belirlenmesi ve performansın bu kriterlere göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Davaya konu 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayının iptali istemi yönünden incelendiğinde; Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu Sanatsal Performans Değerlendirilme Kriterleri ve Cetvelinin; olağanüstü gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı görev yapan personelin tespitinin Sanat Kurulları ve yetkili organlarınca nasıl yapılacağına ilişkin olduğu anlaşılmış olup; teşvik ikramiyesi ödenecekleri onaylama yetkisi kendisine tanınmış olan Bakan tarafından, bu yetki dahilinde teşvik ikramiyesi verilecek kişilere uygulanacak kriterlerin genel bir düzenleme yapılarak belirlemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterlerinin 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. maddeleri ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Değerlendirme kriterleri ile değerlendirme cetvelinde yapılan düzenlemelerin incelenmesinden, sahne sanatlarının getirdiği özellikler ve zorunluluklar değerlendirilmek suretiyle teşvik dönemini kapsayan sürelerde personelin verimliliğinin, bir başka deyişle emsallerine göre daha başarılı olup olmadığının belirlenmesinde, teşvik dönemini kapsayan sürelerde fiilen görev yapma, sanatsal faaliyetlere katılım, çalışma süreleri, izin, raporlu olunan süreler, sanatsal faaliyetlerdeki disiplin ve çalışma uyumu ile birlikte hizmet sözleşmesindeki hükümlerin dikkate alındığı anlaşılmış olup; performans değerlendirilmesini sağlayan bu düzenlemelerin, teşvik ikramiyesinin amacına uygun olarak anılan mevzuat çerçevesinde ve takdir yetkisi dahilinde yapıldığı sonucuna ulaşıldığından, söz konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu durumda, davaya konu Sanatsal Performansı Değerlendirme Kriterleri ile Sanatsal Performansı Değerlendirme Cetvelinde ve bu düzenlemelere ilişkin 06/01/2022 tarih ve 2076840 sayılı Bakan onayında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 11/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.