Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/788 E. 2025/1059 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/ KARAR NO : 2025/ HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI :1- VEKİLİ :Av. DAVALI :2- VEKİLİ : Av. DAVALI :3- DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/08/2024 KARAR TARİHİ : 13/10/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 19/10/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Davacı müvekkili aleyhine 08/02/2023 tarihinde ... 11. İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası kapsamında kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, söz konusu icra takibi 31/01/2023 düzenlenme tarihli, ... çek nolu ... Bankası Aş'nin 500.000,00 (Beş Yüz Bin) TL'lik çek yaprağına istinaden olduğunu,söz konusu çek müvekkili tarafından davalı ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi verilmiş olup çekin arkasında da görüleceği üzere önce ... ... isimli şahsa o da davalı/alacaklı ... İplik Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. 'ye cirolandığını,akabinde karşılıksız çıkan çek üzerine belirtmiş oldukları icra takibi ile ... İplik Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. A.Ş., müvekkilime ve diğer davalılara karşı icra takibi başlattığını, davacı müvekkili giyim sektöründe çalışmakta olup, kot pantolon ve ... pantolon üzerine faaliyet gösterdiğini,müvekkili ile lehtar arasında yapılması planlanan ticaret ile davalı/lehdar, müvekkiline kot ve ... ürünleri temin edecek ve satacağını, iş bu anlaşma üzerine müvekkili lehdara söz konusu çeki teslim ettiğini, müvekkili defalarca talep etmesine rağmen herhangi bir şekilde ürün teslimi yapılmamış ve çek'de geri iade edilmediğini, müvekkili işbu ticaretin gerçekleşmemesinden ötürü ciddi anlamda borçlanmış ve mağdur olduğunu, müvekkili işbu sebepten ötürü maddi yetersizlikler içerisinde kaldığını ve söz konusu çekin karşlıksız çıkma sebebi de işbu durumdan kaynaklandığını, müvekkili tarafından takibe konu çek lehdara verildikten sonra müvekkiline vaat edilen ürünler teslim edilmediğini, söz konusu çek müvekkiline teslim edilmeden cirolanmasının akabinde icra takibine konulması ile müvekkili ciddi bir borç altına girdiğini, müvekkili, söz konusu durumu lehdar ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi sahibi ... () ile görüşmesinin akabinde ... iş bu durumda haksız olduğunu beyan ettiğini, söz konusu çekin lehdarı olan şirket işbu dava konusu çeki aldıktan sonra kendi ticari defterine neye istinaden ve hangi ticarete ilişkin olduğunu belirtmek zorunda olduğunu, lehdarın kendilerinden sebep gerçekleşemeyen ticareti, ticari defterlerine işlemediklerini bildiklerini aksi halde neye istinaden ticari defterlerine işlediklerine ilişkin bilgi, belge ve dökümanların işbu açmış oldukları davaya karşılık olarak ibraz etmeleri gerektiğini, müvekkili, davalı/lehdar tarafla defaten iletişime geçmiş olmasına rağmen, davalı taraf ve diğer borçlu yan çekleri iade etmemiş olup müvekkilini mağdur ettiklerini, söz konusu çekler için açılmış olan ceza davası neticesinde ... 1. İcra Ceza Mahkemesi 2023/... esas sayılı dosyası kapsamında müvekkili bir adli para cezası (Çek Bedeli Kadar) aldığını, söz konusu dava neticesinde haksız yere çeki iade edilmeyen müvekkili çıkan adli para cezasını ödemesi çok zor olduğu için cezaevine girme durumuyla karşı karşıya olduğunu, bahsedilen sebeplerden ötürü müvekkilinin herhangi bir borcu bulunmadığını,bu sebeple haksız ve kötü niyetli olarak çekin icraya konulduğunun mahkemece tespitine teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararlı menfi tespit davası açılması zorunlu hale geldiğini, müvekkilinin keşide ettiği takibe konu çekin lehdarı olan ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin temsilcisi ... isimli şahıs olup ... kaydında da işbu durum görüleceğini,müvekkili, ... isimli şahıs tarafından Tck'nın ilgili maddeleri uyarınca dolandırıldığını,...'a kendi şahıs şirketi üzerinden ...'ın şirketi ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne kot ve türevi ürünleri verdiğini, ...'da bu ürünleri piyasaya sürmüş ve müvekkiline gerekli ödemeleri yapmadığını, yöneticisi ... (...) olan ... ... Tekstil Pazarlama Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi (Vergi No: ... ) isimli şirket üzerinden yapılan bu dolandırıcılık faaliyeti sonucunda müvekkili tekrar dolandırılmış olup, işbu dava konusu açısından doğrudan karine oluşturacağını, ek'te adı geçen şahısların imzaladıkları sözleşmeler yer aldığını, müvekkili ile davalı/alacaklı arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkili çekin lehdarı olan davalı ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne herhangi bir borcu bulunmadığını, ... 10 Kumaşçılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile diğer davalılar arasında ki alacak işlemi haliyle taraflarınca bilinmediğini, Müvekkilinin, lehdara herhangi bir borcu bulunmadığını ancak davalı/alacaklının söz konusu lehdardan veya diğer davalı ... ... bir alacağı olması taraflarını ilgilendirme ve söz konusu alacak diğer taraflar arasında devam edeceğini ancak müvekkili tarafından keşide edilen çekler müvekkile yasal anlamda bir alacak doğurmadığını, arz ve izah olunan nedenlerle, fazlaya ilişkin tüm haklar saklı kalmakla;tedbir talebinin kabulüne, adli yardım talebinin kabulüne,davanın kabulü ile dava konusu 31/01/2023 düzenlenme tarihli, ... çek nolu ... Bankası Aş'nin 500.000,00 (Beş Yüz Bin) TL' olan çeklere istinaden açılmış olan ... 11. İcra Dairesinin 2023/... dosya nolu icra takibinin iptali amacıyla durmasına, müvekkil ile davalıların arasında bir hukuki ilişki olmadığının ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile belirtilen takibe konu çeklerin iptaline, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, bu dava sebebiyle uğranılan zararların yasa gereği alacağın yüzde yirmisinden az olmamak kaydıyla kötü niyetli davalılardan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: ..., ... 10 Kumaşçılık ve müvekkilinden olan alacağını tahsil etmek amacıyla davalı ... İplik Tekstil İnş. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ... 4. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/... E. sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, dava dilekçesi içeriğinde davacı tarafça, çekin lehtarı ve ilk cirantası olan davalı ... 10 Kumaşçılık ile aralarında kot/... kumaşı temini ve satımı hususunda bir ticarî ilişki olduğu, bu ilişkiye istinaden kot/... kumaşı temini için davacı tarafından davalı ... 10 Kumaşçılık'a takip müstenidatı çekin verildiği ancak mukabil mal alınamadığı, çekin de kendilerine iade edilmediği, davacının bu çekin cirolanarak başkalarına verilmesi sebebiyle ciddi miktarda borçlandığı ve icra takipleri, davalar ile karşı karşıya kaldığı, davalı ... 10 Kumaşçılık yetkilisi ...'ın haksız olduğunu ikrar eder beyanlarına ilişkin sözleşme ve sair evrakları dosyaya sundukları ileri sürüldüğünü, çek ve senedin aralarında bulunduğu kambiyo senetleri, “soyut borç ikrarını içeren senet” niteliğindedir. Hukuk düzenimizde soyut borç ikrarı kural olarak geçerli olup, soyut borç ikrarında bulunan borçlu karşısında alacaklının alacağın sebebini ispat etmesi kural olarak zorunluluk arz etmez. Bu aşamada çek alacaklısını, çekten ötürü alacaklı olduğunu ispat bakımından ayrıca bir ispat vasıtasına gerek duymayacağını, çek ve senet ile borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmek yükümlülüğü altına girdiğini, çek veya senedin bedelsiz olduğu iddia edilmesi sureti ile açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçluya düştüğünü, müvekkili ... ... ... Vergi Dairesine bağlı 3130170404 vergi numaralı toptan kumaş ve dış giyim eşyalarının toptan ticaretini yapan Muratpaşa -Antalya'da şahıs şirketi olarak faaliyet gösterdiğini, yıllardır ticari hayatın içerisinde tanınmış birisi olduğunu,... 10 Kumaşçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. Yetkilisi ile aralarında yapmış oldukları şifahi anlaşmaya istinaden kumaş siparişine ilişkin davaya konu çek sipariş avansı olarak müvekkiline geldiğini,(... ... çalışanı tarafından çekin teslim edildiğine dair teslim tutanağı ektedir.) Müvekkili ... ... tarafından da ciro edilerek diğer davalı ... İplik Tekstil İnş. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.ye davalının da açıkladığı ve tekrar etmemek adına yazmadıkları ticari alım satıma ilişkin olarak teslim edildiğini, müvekkilinin diğer davalı ... 10 Kumaşçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nden siparişlere ilişkin avans olarak alınan çek karşılıksız çıkınca müvekkili ile bu davalı şirketin ticari ilişkisi de askıya alındığını, davacının diğer davalı ... 10 Kumaşçılık San. ve Tic. Ltd. Şti.temsilcisi ... tarafından dolandırılmış olduğu ya da aralarındaki ticari ilişkiden müvekkilinin haberdar olması mümkün olmadığını,diğer davalı ile davacının arasında ticari ilişkinin var olup olmayacağını da bilemeyeceğini, davacının ilgili çeke istinaden kayıp ya da çalıntı gibi bir iddiası da hiç bir zaman söz konusu olmadığını, çeki vermiş ve siparişlerini teslim alamamışsa bu durum diğer cirantaların sorumlu tutulabileceği bir husus olmadığını, müvekkili yasal unsurları taşıyan çeki davalı ... 10 Kumaşçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. 'nden ciro edilmiş şekilde almış ve diğer davalıya verdiğini, ciro silsilesi tam ve muntazam kurulduğunu, davaya konu çekin karşılıksız çıkması neticesinde 2021 yılından beri ticari ilişkisi devam eden diğer davalı ... İplik Tekstil İnş. İth. İhr. San. ve Tic.A.ş ile de müvekkilin ticari ilişkisi sarsılmış ve müvekkili aleyhine ... 4. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/... E. sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından yasal unsurları oluşmayan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket, meşru hamili bulunduğu, keşidecisi davacı ... olan, ... Bankası A.Ş. .../... Şubesine ait, ... IBAN no'lu, ... seri no'lu, 31/01/2023 keşide tarihli, 500.000TL bedelli çeki muhatap bankaya 31/01/2023 tarihinde ibraz ettiğini, muhatap banka tarafından çek üzerine "İşbu çekin aşağıdaki ibraz tarihi itibariyle hesap bakiyesi 0TL'dir. Çekin 494000TL'lik kısmı karşılıksız olduğunu, takas sistemi kapsamında ödeme yapılmamıştır (imzalar)" şeklinde şerh düşülerek iade olunduğunu, müvekkili tarafından muhatap bankaya ibraz olunan ... seri no’lu çek üzerinde davacı keşideci olduğunu, davacı çeki keşide ederek lehtar ve ilk ciranta ... 10 Kumaşçılık San. Tic. Ltd. Şti.'ne teslim ettiğini, lehtar ilk cirantanın cirosundan sonra çek üzerinde sırasıyla davalı ... ...'nun ve müvekkili şirket ... İplik'in ciroları bulunduğunu, müvekkili şirket, çeki ... ...'ndan olan carî hesap alacağına karşılık ödeme olarak aldığını, müvekkili şirketin, kendisinden önceki ciranta ... ... ile 2021 yılından bu yana, yıllık ortalama 15 milyon TL'yi bulan hacimde ticarî ilişkisi sürdüğünü, dilekçe ekinde sunulan 2022 yılı carî hesap ekstresinde de görüleceği üzere, 04/07/2022 tarihinde ... ...'ndan ödeme olarak 18 adet çek alındığını, bu çeklerden birinin (04/07/2022 tarihli çek tevdi bordrosunun en üst kısmında görüleceği üzere) dava müstenidatı çek olduğu, hatta bu çek dışında dava konusu olmayan ve keşidecisi ... olan bir çekin daha ödeme olarak ... ...'ndan alındığı görüleceğini, müvekkili takip ve dava konusu çekte iyiniyetli meşru hamil olduğunu, takip ve dava konusu çek arkasındaki ciro silsilesi muntazam ve tam olduğunu, Resmî bir çekin sipariş avansı olarak verildiği ve mukabil mal alınamadığı iddiasını kanıtlamak mükellefiyeti davacı taraf üzerinde ve bu ispat yalnızca muhatabı için geçerli olduğunu,somut olayda son ciranta müvekkili ile davacı keşideci arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığından, müvekkilinin takip mesnedi çeki takibe koymakta kötü niyeti yahut ağır kusurundan söz edilemeyeceğini, davacı taraf, dava dilekçesi ve dayandığı deliller ile bu hususun aksini ispat edemediğini,davaya konu çekin karşılıksız çıkması akabinde, taraflarınca ... 1. İcra Ceza Mahkemesinin 2023/ Esas sayılı dosyası ile "çek karşılığını bulundurmamak" suçundan şikâyette bulunulmuş, bahse konu dosyadan ... hakkında 1500 gün karşılığı adli para cezasına hükmedildiğini, ilâm her ne kadar ... müdafiince istinaf edilmiş ise de, istinaf başvurusu reddolunarak karar kesinleştiğini,... tarafından 15/12/2023 tarihinde dosyaya asaleten sunulan dilekçe içeriğinde aynen; "... 1. İcra Ceza Mahkemesinin 2023/ Esas ve 2023/ Karar sayılı dosyası kapsamında tarafıma 494.000TL para cezası verilmiştir. İşte bu cezanın ilk taksidini yani 165.000TL'sini 09/11/2023 tarihinde ödedim. Ancak geri kalanını ödeyecek maddi gücüm yok. Durumumda bulunmamaktadır. Kamuya yararlı bir hizmet veya yahut alternatif yollara başvurmaktan vazgeçiyorum. Tarafıma ödemesini yapamadığım adli para cezasının infaz geçilmesini ve tarafıma ivedilikle hapis cezası yaptırımının uygulanmasını saygılarımla arz ederim.15/12/2023 ... şeklinde beyanı bulunduğunu, dosyaya dekont sunmamış ise de, ödediğini iddia ettiği meblağın ... tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığı veznesine, adli para cezasına karşılık yatırıldığını düşündüklerini, zira ne icra dosyasına, ne taraflarına ne de müvekkili şirkete ... tarafından yapılmış herhangi bir ödeme bulunmadığını, davacının bu davayı açmaktaki esas amacı ... 1. İcra Ceza Mahkemesinde görülen karşılıksız çekten çıkan kesinleşmiş cezasından, yargılamanın yenilenmesi yolu ile kurtulmak istemesi olduğunu, davacı tarafça gerçek dışı ve yasal mesnetten yoksun iddialarla açılmış bulunan iş bu davanın reddine, ihtiyatî tedbir kararının uygulanması halinde davacının dava değerinin %20’si oranında tazminat ödemeye mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri,... 4. Genel İcra Dairesi'ne, ... 1. İcra Ceza Mahkemesi'ne, ... , ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ: Dava, ilgili icra dosyasına dayalı olarak davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir. ... 4. Genel İcra Dairesi'nin 2023/... sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... İplik, borçluların ise ..., ... ..., ... 10 Kumaşçılık şirketi olduğu, takip dayanağı belgenin ise 31/03/2023 günlü ... seri nolu 500.000,00 TL bedelli çek olduğu tespit edilmiştir.İcra takibine konu çek incelendiğinde, keşidecisinin davacı ..., lehtarın davalı ... 10 şirketi, cirantaların ise sırasıyla davalı ... ve davalı ... İplik şirketi olduğu, keşide tarihinin 31/01/2023, keşide yerinin ..., 500.000,00 TL bedelli olduğu tespit edilmiştir.Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça davalı ... 10 şirketine verilen çekin avans çeki olduğundan bahisle davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesine ilişkindir. Her ne kadar davacı tarafça, davaya konu edilen çekin avans çeki olarak verildiği iddia edilmiş ise de çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verildiği kabul edilir.İşbu davada olduğu gibi, çekin avans olarak verildiği iddiasını ispat yükü bu hususu iddia eden davacı tarafa düşmektedir. TBK’nın 207. maddesi uyarınca davacının, davalı ... 10 şirketine, mal alımı için avans ödemesi yaptığının usulüne uygun delillerle ispatının gerektiği, aslolanın peşin satış olup satıcı ve alıcının borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olduğu, ödeme aracı olan çekin borcun tediyesi amacıyla verildiğinin kabulü gerektiği, aksini iddia eden ve çekin sipariş edilen mallara karşılık avans olarak verildiğini iddia eden davacının bu durumu yazılı delillerle ispatı gerekir. Davacı tarafça çekin avans çeki olarak verildiği hususu yazılı delillerle ispatlanamadığından ayrıca dava dilekçesi ekinde sunulan 10/06/2022 tarihli , davalı ... ... yetkilisi ... tarafından imzalana evrakta ve borç ödeme sözleşmesinde de davaya konu edilen çeke atıf yapılmadığı, çekin avans çeki olduğu yazılı delillerle ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın reddine, 2-İhtiyati tedbir ara kararı uygulanmadığından kötüniyet tazminat talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 269,85 TL den ve 9.483,74 TL tamamlama harcından mahsubu ile artan 9.138,19 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı ... İplik Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. Tarafından yapılan 2,00 TL lik yargılama giderinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine, 7-Davalı ... İplik Teks. İnş. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. Ve davalı ... ... davada kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 87.300,31 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalılara verilmesine, 8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair,davacı vekilinin, davalı ... vekilinin, davalı ... vekilinin yüzüne karşı,diğer tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.13/10/2025 Katip ¸E-imzalıdır. Hakim ¸E-imzalıdır.