Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/327 E. 2024/1345 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/03/2023 KARAR TARİHİ : 17/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/01/2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket muhtelif faturalar ve cari hesap gereği ödenmeyen 3.846,16 USD alacağını tahsil edebilmek için Bursa 6. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, Mahkeme kararı ile borçlunun itirazı süresinde kabul edilerek takip durduğunu, davacının alacağı dava tarihinde ödenmediğini, bu sebeple itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde de belirtmiş olduğu üzere taraflar arasında gerçekleşen ticaretten kaynaklı olarak müvekkil şirket tarafından tüm ödemeler gerçekleştiğini, davalı şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, davalının ticari defterleri bilirkişi marifetiyle incelendiğinde de açıkça ortaya çıkacağını, dövizle sözleşme yasağı gereği davacının dava dilekçesindeki iddialarının dinlenemeyeceği de çok açık olduğu, davacı taraf dövizle sözleşme yasağını ekarte etmek adına bir takım mesnetsiz iddia ve gerekçelerle, dolar kurundaki artıştan bir şekilde istifade etmek amacıyla huzurdaki kötü niyetli davayı ikame ettiğini, davacı tarafından, davalı şirket tarafından gerçekleştirilen ödemelerin kur farkı faturası adı altında mahsubunun gerçekleştirilerek bakiye tutar çıkarılması açıkça kanuna, usul ve yasaya aykırı olup kötü niyetin izharı olduğunu, kur farkının talep edilebileceğine ilişkin karşılıklı bir anlaşma dahi bulunmadığını, bu nedenlerden dolayı davanın reddinin gerektiği beyan edilmiştir. HUKUKİ DELİLLER: Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü. Davacının ticari defterini inceleyen Mali müşavir bilirkişinin 09/01/2024 tarihli raporunda özetle: "1-Davacıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2020 yılı ilgili aylara ait defter beratlarının, T.T.K’nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmuş olduğu, tutulması zorunlu diğer defterlerin birbirlerini doğruladığı, 2.Cari muavin hareketlerine göre 2020 yılsonu kapanışının 28.232,74 TL. ( TCMB alış kuru 7,3405 ) 3.846,16 USD (B) bakiyesi ile yapıldığı, 2021 yılsonu kapanışının 49.913,54 TL. ( TCMB alış kuru 12,9775 ) 3.846,16 USD (B) bakiyesi ile yapıldığı, 3.Davacıya ait muavin defter incelemesinde; takip tarihi olan ( 15.12.2021 ) tarihi itibariyle bakiyenin 3.846,16 USD olduğu ve bu döviz bakiyesinin TCMB döviz alış kuru ile değerlemesi hesaplandığında ( TCMB alış kuru 14,1745 ) 54.517,39 TL. (B) olabileceği," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. Davalının ticari defterlerini inceleyen Mali müşavir bilirkişinin 30/03/2024 tarihli raporunda özetle: "1.Davalıya ait defterlerin tasdiki zorunlu defterlerden olduğu, 2020 yılı ilgili aylara ait defterlerin T.T.K’nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak defter tasdik onayının ve kapanış onayının yaptırılmış olduğu, 2.Resmi defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmadığı , tutulması zorunlu olan defter, bilanço ve kurumlar vergisi beyannamesinin birbirlerini doğrulamadığı, yevmiye defteri kayıtları ile bilanço tablosunun, bilanço tablosu ile kurumlar vergisi beyannamesi rakkamlarının, birbirleri ile hiç alakası olmayacak şekilde net olarak, açıkca farklı ve yanlış olduğu, 3. ... Ltd. Şti.'nin Cari Hesap kayıtları oluşturulurken, ... A.Ş'nin kestiği faturalar ile Yevmiye defteri kayıtları karşılaştırıldığında fatura bedellerinin yanlış girildiği yanlış kayıt yapıldığı ve kayıtların düzeltilmediği 4.... A.Ş.'nin düzenlemiş olduğu bütün faturalar incelendiğinde fatura mal bedelinin döviz ile (usd) ile hesaplandığı, Birim Fiyatının USD ile ifade edildiği, Ürün miktarı ile çarpılarak toplam bedel döviz miktarı cinsinden belirtildiği tespit edilmiştir. Toplam Tutar Fatura üzerine Yazı İle ifade edilirken TL cinsiden değil, USD cinsinden yazıldığı, 5. Düzenlenen İki Firmanın Resmi kayıtlarının karşılaştırıldığı 2 Nolu tabloda da görüleceği üzere ... A.Ş.'nin kestiği tüm faturalar'ın ve ... Ltdi Şti'nin yaptığı tüm ödemeler'in ( Resmi banka hesaplarından ve Şahıs banka hesaplarından ) dövize çevrilerek ... A.Ş.'nin mutabakat için gönderdiği Cari Hesap Çizelgesinde ... Ltd. Şti.'nin 3.846,16 USD borçlu olduğu" tespit edildiği belirtilmiştir. Tarafların itirazları doğrultusunda dosya ek rapora giderek mali müşavir bilirkişinin 01/07/2024 tarihli raporunda özetle: 1.Bursa 10. Noterliğinden 010120 yevmiye numarası ile 17.03.2021 tarihinde yapılan ihtarnamenin 24.03.2021 tarihinde tebliğ edildiği, asıl alacağın ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 gün içerinde ödenmesi gerektiği belirtildiği, 2.3.846,16 USD Asıl alacağın ihtar vade tarihinden takip tarihine kadar olan süreç için 51,27 USD faiz hesaplamasının yapıldığı, 3.İhtarname için 255,32 TL. masrafa katlanıldığı, ihtar vade tarihinden takip tarihine kadar olan süreç için 16,56 TL. faiz hesaplamasının yapıldığı, " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafından davalı aleyhinde cari hesap ve fatura alacağına dayalı olarak Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasında başlatılan icra takibine borçlu tarafından yapılan itirazın İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca iptali istemine ilişkindir. Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtlarının, sahibi aleyhine delil olacağı da hüküm altına alınmıştır. (HMK 222/4). Yukarıdaki açıklamalar ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,davacı alacaklı davalı borçlu aleyhine mal satımından kaynaklanan cari hesap ve muhtelif faturalara dayalı alacağın tahsili için 3.846,16 USD asıl alacak, 51.78 USD işlemiş faiz, 255,32 TL ihtarname masrafı, 16,72 TL ihtarname masrafı işlemiş faiz olmak üzere Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas (eski Bursa 6. İcra Dairesini ... esas) sayılı icra dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalı ise, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde yetki itirazının yanında borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davalı tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde ise, yetki itirazında bulunduğu ve davacıya herhangi bir borcunun olmadığı belirterek davanın reddini istemiştir. İtirazın iptali davalarında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmesi halinde ilk olarak icra dairesinin yetkili olup olmadığı belirlenmelidir. Zira, yetkili bir icra dairesinde takip başlatılmamış ve usulüne uygun yetki itiraz var ise itirazın iptali davasının görülme koşulu gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine karar vermek gerekecektir. Somut olayda, her ne kadar davalı tarafça icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz etmişse de, uyuşmazlık para alacağından kaynaklanmakta olup TBK m.89. maddesi gereğince davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olduğundan icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazlar yerinde görülmemiştir. Mahkememizce yargılama sırasında taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, taraflar arasındaki ticari ilişkinin başlangıcından sonuna kadar olan dönemi kapsayan dönem için tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 09/01/2024 tarihli rapora uyarınca, davacının ticari defterlerinin; kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı, davacının davalıdan 3.846,16 USD alacaklı olduğu belirtildiği, davalının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 30/03/2024 tarihli rapora ise, davalının ticari defterlerinin tasdik onayının ve kapanış onayının yaptırılmış olduğu, ancak tek düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulmadığı, tutulması zorunlu olan Defter, Bilanço ve Kurumlar Vergisi Beyannamesinin birbirlerini doğrulamadığı, ... A.Ş'nin kestiği faturalar ile Yevmiye defteri kayıtları karşılaştırıldığında fatura bedellerinin yanlış girildiği Yanlış kayıt yapıldığı ve kayıtların düzeltilmediği, ticari alışverişin döviz cinsinden yapıldığı, ... A.Ş.'nin kestiği tüm faturalar'ın ve ... Ltdi Şti'nin yaptığı tüm ödemeler'in ( Resmi banka hesaplarından ve Şahıs banka hesaplarından ) dövize çevrilerek ... A.Ş.'nin mutabakat için gönderdiği Cari Hesap Çizelgesinde ... Ltd. Şti.'nin 3.846,16 USD borçlu olduğu tespit edildiği belirtildiği görülmüştür. Her ne kadar davalının ticari defterinin içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamasa da bu durumun davalı aleyhine delil olacağı HMK 222. Maddesi uyarınca belirtildiği, bu itibarla tarafların ticari defterlerine göre davalının davacıya 3.846,16 USD borçlu olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça icra takibinde takip öncesi 51,78 USD işlemiş faiz istendiği, davacı tarafından davalıya takipten önce Bursa 10. Noterliğinin 17/03/2021 tarih ve 010120 yevmiye numaralı ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin davalıya 24/03/2021 tarihinde tebliği edildiği ve ihtarnamede 3 günlük süre verildiği, 01/07/2024 tarihli ek raporda ihtarnamenin tebliği süresi ile verilen süre dikkate alındığında 51,27 USD işlemiş faiz talep edilebileceği belirtildiği görülmüştür. Bununla birlikte, davacı taraf icra takibinde ihtarname masrafını da alacak kalemi olarak talep etmişse de ihtarname masrafının yargılama giderleri olarak istenebileceği anlaşılmakla yargılama giderleri kısmında belirtilmekle, davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafın başlattığı Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyasında borçlu davalı tarafından 3.846,16 USD asıl alacak ve 51,27 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.897,43 USD alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, asıl alacak likit olduğundan hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20 oranında hesaplanan 10.939,48-TL icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; davalının Bursa 3. Genel İcra Dairesinin ... esas (eski Bursa 6. İcra Dairesinin ... esas ) sayılı icra takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE, takibin 3.846,16 USD asıl alacak ve 51,27 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.897,43 USD üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen DEVAMINA, 2-İhtarname masrafının yargılama giderleri içinde DEĞERLENDİRİLMESİ, 3-16,72 TL ihtarname masrafı işlemiş faiz talebinin REDDİNE, 4-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin KABULÜ ile; takip konusu 54.697,40-TL ( 3.846,16- USD alacağını takip tarihindeki(14/12/2021) TC Merkez Bankası'nın 1 Amerikan Doları'nın efektif satış kuru olan 14,2213-TL kur üzerindeki TL karşılığı) asıl alacağın % 20'sine tekabül eden 10.939,48-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 7.085,75 TL harçtan başlangıçta alınan 998,21-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.087,54-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, (değerler dava tarihindeki (28/03/2023) TC Merkez Bankası'nın 1 Amerikan Doları'nın efektif satış kuru olan 26.6148-TL'ye belirlenmiştir) 6-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 998,21 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 3.950‬,00-TL bilirkişi ücreti, 1.358,00-TL tebligat posta masrafı, 255,32-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam ‭5.743,22‬-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,97) 5.741,49-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, (değerler dava tarihindeki (28/03/2023) TC Merkez Bankası'nın 1 Amerikan Doları'nın efektif satış kuru olan 26.6148-TL'ye belirlenmiştir.) 10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 30,29 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 11-İnegöl Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden ödendiği anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul oranına göre hesaplanan (%99,97) 3.119,06-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, red oranına göre (%0,03) 0,94-TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, 12-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/12/2024 Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır