Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/258 E. 2024/1138 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/ KARAR NO : 2024/ HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : Av. DAVALI : VEKİLİ : Av. DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 09/03/2023 KARAR TARİHİ : 05/11/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı müvekkili arasında sac alım satımı ile ilgili olarak cari hesap ilişkisi mevcut olup bu kapsamda davalının davacı müvekkile 13.374, 73 USD (... Doları) borcu olduğunu, davacı alacağını tahsil amacı ile davalıya ... 21.Noterliği'nin 07.11.2022 Tarih ve yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 günlük süre içerisinde borcun ödenmesini talep ettiğini, anılan ihtarname davalıya 08.11.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tebliğe rağmen verilen 7 günlük sürede - en geç 15.11.2022 tarihinde- ödeme yapmadığını, bu nedenle davalı aleyhine ... 20.İcra Müdürlüğü 2022/... Esas sayılı dosyası ile 28.12.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz etmiş ve takibi durdurduğunu bu nedenle takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf davalı ile aralarında bulunan cari hesaba dayanarak kur farkından dolayı alacaklı olduğu iddiası ile 13.374,73 ABD doları talep ettiğini, ihtarname gönderdiğini ve icra takibi başlattığıını, davacının kur farkından dolayı alacaklı olduğunu iddia etmesi , ihtarname göndermesi ve icra takibi başlatması tamamen haksız , usulsüz , iyiniyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu, davalının borçlu olmadığından ödeme yapmadığı gibi, haksız başlatılan icra takibine itiraz ettiğini bu sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ DELİLLER: ... 20. İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasının ... üzerinden celp edildiği, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü. Mali müşavir bilirkişinin 27/09/2024 tarihli raporunda özetle: "Dava dosyası ile davalı defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davalı ve davacı tarafın 2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yılı defterlerinin genel kabul görmüş muhasebe usul ve esasları ile kanun ve mevzuata uygun tutulduğu, 2017-2022 yılları arasında Davacı ... Metal A.ş firması ile Davalı ... Otom. Dış Tic. Ltd. şti. firması arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı ve davalı tarafın ticari defter ve cari hesap ekstresi incelendiğinde,2017-2022 takvim yıllarındaki düzenlediği faturalar ve tahsilatlarının yasal defterlerine usulüne uygun olarak kayıt edildiği, ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davacı ... Metal A.ş firması 2021 yılı itibari ile cari hesaplarını usd birimi üzerinden tutmaya başladığı, davacı ... Metal A.ş firmasının USD cari hesaplarında davalı ... Otom. Dış Tic. Ltd. şti. firmasının 13.374,73 USD borcu olduğu, ... Otom. Dış Tic. Ltd. Şti. firmasının kayıtlarında herhangi bir alacak kaydının olmadığı hesabın kapatıldığı, davalı ... Otom. Dış Tic. Ltd. şti. firmasının ödemelerini TL cinsinden yaptığı, davacı ... Metal A.Ş firması ile Davalı ... Otom. Dış Tic. Ltd. şti. firması arasında faturaların ve ödemelerin usd cinsinden yapılacağına dair herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı, mail sipariş formlarında ki yazışmalarda bilgi verildiği, davacı ... Metal A.ş firması tarafından Davalı ... Otom. Dış Tic. Ltd. Şti. firmasına kesilen kur farkı faturasının bulunmadığı," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.Mali müşavir bilirkişinin 25/05/2024 tarihli raporunda özetle: "- Davacı taraf Bilirkişi incelemesine 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerini sunmuştur. Davacı tarafın, 2021 ve 2022 yıllarında E-Defter mükellefi olduğu, ilgili yıllarda aylar itibari ile beratlarının yasal süresinde onaylanmış olduğu, Yevmiye ve Kebir defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2021 yılı ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda; Davacı tarafın TL ve Döviz bakiyeli hesapları farklı alt hesap kodlarıyla kayıtlarına aktardığı görülmüştür. Bilirkişiliğimizce, hesap bakiyeleri birlikte incelenmiştir. 2020 yılından devir eden davalıdan alacak bakiyesinin 12,94 TL tutar kayıtlı olduğu, 2021 yılında davalı tarafa toplam 502.618,96 TL tutarında toplam 3 adet satış faturası kaydı olduğu ve davalıdan 2022 yılına devir eden alacak bakiyesi kaydının 502.631,90 TL tutar olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 23.12.2021 tarihinden itibaren düzenlediği satış faturalarında USD döviz cinsinden de tutar belirttiği ve ön muhasebe kayıtlarında döviz tutarını ayrıca takip ettiği görülmüştür. Satış faturalarında USD tutarların, ... Döviz Satış Kuru ile hesaplandığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2021 yılı sonunda davalıdan alacak bakiyesini döviz cinsinden değerlemeye tabi tutmadığı, kur farkı faturası düzenlemediği, TL tutar ile alacak bakiyesini kapanış fişinde kayıtlara aldığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2022 yılı ticari defter kayıtlarının incelenmesi sonucunda; 2021 yılından devir eden davalıdan alacak bakiyesinin 502.631,90 TL tutarla kayıtlı olduğu, 2022 yılında davalı tarafa toplam 774.333,79 TL tutarında toplam 3 adet satış faturası, davalıdan toplam 1.276.893,75 TL tutarında 3 Adet havale tahsilatı kaydı olduğu ve 2023 yılına devir eden davalıdan alacak bakiyesi kaydının 71,94 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın 23.12.2021 tarihinden itibaren düzenlediği satış faturalarında USD döviz cinsinden de tutar belirttiği ve ön muhasebe kayıtlarında döviz tutarını ayrıca takip ettiği görülmüştür. Satış faturalarında USD tutarların, ... Döviz Satış Kuru ile hesaplandığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın 2022 yılı sonunda davalıdan alacak bakiyesini döviz cinsinden değerlemeye tabi tutmadığı, kur farkı faturası düzenlenmediği, TL tutar ile alacak bakiyesini kapanış fişinde kayıtlara aldığı tespit edilmiştir. Davalı taraf Bilirkişi incelemesine 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerini sunmuştur. Davalı tarafın 2021 ve 2022 yıllarında E-Defter mükellefi olduğu, ilgili yıllarda aylar itibari ile beratlarının yasal süresinde onaylanmış olduğu, Yevmiye ve Kebir defterlerinin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafın 2021 yılına ait ticari defter kayıtları incelendiğinde; 2020 yılından devir eden davacıya borç veya alacak bakiyesi kaydının olmadığı, 2021 yılında davacıdan toplam 502.618,96 TL tutarında 3 adet alış faturası kaydının olduğu tespit edilmiştir. 2021 yılından 2022 yılına devir eden davalı borç bakiyesi kaydının 502.618,96 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafın 2022 yılına ait ticari defter kayıtları incelendiğinde; 2021 yılından 2022 yılına devir eden borç bakiyesi tutarının 502.618,96 TL olduğu, 2022 yılında davacıdan toplam 774.333,76 TL tutarında 3 adet alış faturası kaydı ve davacıya toplam 1.276.893,75 TL tutarında 3 adet havale ödemesi kaydının olduğu tespit edilmiştir. 28/09/2022 tarihinde davalının davacıya borç kaydının 58,97 TL olduğu tespit edilmiştir. 2022 yılından 2023 yılına devir eden davacıya borç bakiyesi kaydının 58,97 TL olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın ticari defter kayıtlarında 2020 yılından 2021 yılına devir eden davalıdan alacak bakiyesi tutarı 12,94 TL kayıtlıdır. Davalı tarafın ticari defter kayıtlarında 2020 yılından 2021 yılına devir eden davacıya borç veya alacak bakiyesi yoktur. 12,94 TL tutar haricinde tarafların ticari defter kayıtları uyumludur. Davacı tarafın 23.12.2021 tarihinden itibaren düzenlediği satış faturalarında USD döviz cinsinden de tutar belirttiği görülmüştür. TL ve Döviz tutarlı satış faturalarını farklı alt hesap kodlarıyla kayıt ettiği tespit edilmiştir. Fakat ticari defter kayıtlarını dövizli bakiyelere göre değerlemediği, kur farkı içeren fatura düzenlemediği tespit edilmiştir. Tarafların arasında dövizli işlem yapılacağına dair bir sözleşme Bilirkişiliğimize sunulmamıştır. Davalı tarafından döviz tutarı içeren alış faturalarına itiraz belgesi veya fiyat farkı içeren fatura sunulmamıştır, fiyat farkı içeren faturaya kayıtlarda da rastlanmamıştır. Davacı Vekili tarafından dosyaya sunulan mail yazışmalarında davalı firmanın bilgilerini içeren mailde “Usd bakiyemizde mutabıkız. TL bakiyemizde 736,62 TL bakiye gözükmektedir. 12,92 gözüken bakiyenin detayını paylaşır mısınız” yazdığı görülmüştür. İhtarname tarihinde ve İcra takip tarihinde davacı tarafın ticari defter kayıtlarına göre davalıdan 71,94 TL alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre davacıya 58,97 TL borçlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın döviz bakiyesinden alacağının 13.374,14 Usd hesaplandığı fakat davacının ticari defter kayıtlarında bu tutarda alacak bakiyesi kaydının olmadığı" hususlarının tespit edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, cari hesapta kur farkından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı cari hesaba dayanarak kur farkından dolayı alacaklı olduğu iddiasıyla 13.374,73 USD için ... 20. İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı icra dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde yetki itirazının yanında borca itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davalı tarafından süresinde sunulan cevap dilekçesinde ise, yetki itirazında davacı ile aralarında kur farkı sözleşmesi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Somut olayda, her ne kadar davalı tarafça icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz etmişse de, uyuşmazlık para alacağından kaynaklanmakta olup TBK m.89. maddesi gereğince davacı alacaklının ikametgahı mahkemesi de yetkili olduğundan icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine yönelik itirazlar yerinde görülmemiştir.İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (.... 2017/19- Esas - 2018/ Karar sayılı ilamı).Kur farkı alacağının istenebilmesi için, taraflar arasında kur farkının ödeneceğine ilişkin bir sözleşmenin veya dövize endeksli bir ticari ilişkinin bulunması gerekir. Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide, fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki fark varsa bu fark kur farkı alacağıdır. Bu nitelikteki bir alacağın istenebilmesi için uygulama ya da teamül aranmaz. Kur farkı alacağı fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki farktan kaynaklanan alacak olduğundan ancak TL olarak istenebilir. Kur farkı alacağı yabancı para alacağı (döviz) üzerinden düzenlenen faturanın düzenlediği tarihin kuru ile faturanın tahsil edildiği tarihin kuru arasındaki farktan kaynaklanan ve TL olarak doğan bir alacaktır. Kur farkı düzenlenen temel ilişkide asıl alacak miktarı döviz olarak aynı kalmaktadır.Kur farkı alacağının döviz olarak istenmesi mümkün olmayıp, Türk Lirası olarak talep edilebilecek bir alacaktır. Türk Kanunları’na göre döviz alacağının Türk Lirası olarak istenmesi mümkün ise de, Türk Lirası alacağının dövize çevrilerek istenmesinin mümkün değildir. (... 11 Hukuk Dairesinin 26/05/2022 tarih ve E: 2020/-K: 2022/ sayılı ilamı).Davacının kur farkı için yabancı para olan "USD" üzerinden icra takibi başlatıp alacak talebinde bulunması mümkün olmadığından, takibe sıkı sıkıya bağlı itirazın iptaline ilişkin davada usulüne uygun yapılmış bir icra takibi bulunmadığının kabulü gerektiğinden davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ; 1-Davanın İİK.m.67 ve HMK.m.114-2 hükmü uyarınca usulüne uygun yapılmış icra takibinin bulunması dava şartı olması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın HMK.m.115 hükmü uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 harcın 4.046,71-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan ‭3.619,11‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 3.120,00-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/11/2024 Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır