Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/863 E. 2023/1264 K.

T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/863 Esas - 2023/1264 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/863 KARAR NO : 2023/1264 HAKİM :..... KATİP : ... DAVACI : ... MAKİNA TURİZM İNŞAAT OTOMOTİV GIDA İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ... Alaaddinbey Semt Pazar (380) No:9/C Nilüfer/BURSA VEKİLİ : Av. ..... - [16770-77873-....] UETS DAVALI : 1- ... FAKTORİNG ANONİM ŞİRKETİ - ..... VEKİLİ : Av..... - [16255-52889-..] UETS DAVALI : 2- ... MOBİLYA MİMARLIK İNŞAAT TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - . Millet Mh. Veli Sk. No:3 Yıldırım/BURSA DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/12/2020 KARAR TARİHİ : 26/10/2023 KARAR YAZIM TARİHİ : 20/11/2023 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE SAVUNMA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkili ... Makina Tur. İnşaat Oto. Gida ith. İhr. San. Ve Tic.A.Ş. Tapu kütüğünde ... A.Ş.'ye kayıtlı(EK-İ) Kurtköy Dibektaşı Mah. Köy içi mevki Sapanca/SAKARYA adresli gayrimenkule ilişkin; yapı, tadilat, dekorasyon vb. işlerini ifa amaçlı ticari münasebet nedeniyle davalılardan ... Mobilya Mimarlık Ltd. Şti. İle aralarında “eser sözleşmesi” akdettiğini, sözleşmede davalı ... Mobilya Ltd. Şti. tarafından hazırlanan projenin renderlara (önerilen bir mimari tasarımın özelliklerini gösteren, iki boyutlu görüntüler sunan oluşturma işlemine “render” denir) %90 oranında uygun şekilde anahtar teslimi olarak yapılacağı davacı ... A.Ş.'ye taahhüt edildiğini, taraflarca hazırlanan bu sözleşmede bir ödeme planı hazırlanmış; davacı ... A.Ş. temsilcisi ..., ... Mobilya Ltd. Şti. temsilcisi ... tarafından imzalandığını, sözleşme planında; keşidecisi davacı/müvekkil ... A.Ş., lehdarı davalı ... Ltd. Şti. olan her biri 50.000 TL bedelli dokuz (9) adet çek düzenlendiğini, sipariş avansı olarak ise keşidecisi davacı/müvekkil şirket ... A.Ş., lehdarı davalı ... Mobilya Mimarlık Ltd. Şti. olmak üzere; Türkiye İş Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 27/11/2020 keşide tarihli, 451214 hesap, 3308059 çek nolu, 50.000TL bedelli çek, Türkiye İş Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 25/12/2020 keşide tarihli 451214 hesap 3308060 çek nolu 50.000TL bedelli çek, Türkiye İş Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 22/01/2020 keşide tarihli 451214 hesap, 3308061 çek nolu 50.000TL bedelli çek olmak üzere 3 adet çek Davalı ... Mobilya Ltd. Ştiye ödeme olarak teslim edildiğini, tevdi edilen bu üç sipariş avansı çekler davalı şirket ... Mobilya Ltd. Şti. Tahsilat makbuzlarında mevcut olup (EK-4) Türkiye İş Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 27/11/2020 keşide tarihli, 451214 hesap, 3308059 çek nolu, 50.000TL bedelli çek davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... Mobilya Ltd. Şti'ye ödendiğini, 3 çekin sipariş avansı olarak verilmesi akabinde davalı ... Mobilya Ltd. Şti taşınmaz üzerinde tadilat işlerine başlamış ancak davalı ... Mobilya Ltd. Şti.'nın tek ortağı ve şirket müdürü olan ...'ın bu süreçte vefat etmesi ile davalı şirketin işleri durduğunu, davalı şirketin tek ortağı olan ...'ın ölümü sonrasında murisin yasal mirasçıları, murisin terekesini Teddi miras ettikleri iddiası ile davalı şirket ... Mobilya Ltd. Şti.'nin işlerini takibatından el çekmiş, davalı şirketin tarafı olduğu eser teslimatına ilişkin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmeye konu taşınmaz tadilatı işlemleri yarım bırakılmış, sözleşmece ifası kararlaştırılan tadilat-yapı işleri tamamlanmadığını, davalı ... Mobilya Ltd. Şti. hem davacı/müvekkil ... A.Ş.'yi mağdur etmekle kalmayıp hemde davacıdan sipariş avansı niteliğinde tevdi olunan çeklerin karşılığı olan tadilat-yapı işlerine ilişkin teslim edimini yerine getiremediğini, davalı, ... Mobilya Mimarlık Ltd. Şti. yukarıda açıkladığımız olaylar akabinde mali durumu kötüleşmiş, davacı ... A.Ş. - tarafından kendilerine sipariş avansı olarak tevdi olunan yukarıda yazılı; Türkiye İş Bankası A.Ş. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 27/11/2020 keşide tarihli. 451214 hesap, 3308059 çek nolu, 50.000TL bedelli çek ile Türkiye İş Bankası A.S. Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 25/ 12/2020 keşide tarihli 451214 hesap 3308060 çek nolu 50.000TL bedelli çek ve Türkiye İş Bankası A.Ş, Sanayi Sitesi/Bursa Şubesi'ne ait 22/01/2020 keşide tarihli 451214 hesap, 3308061 çek nolu 50.000TL bedelli çek olmak üzere üç (3) adet çeki bir diğer davalı ... A.Ş. firmasında nakde çevirdiğini, davalılar arasındaki ilişki temlik ilişkisi olduğundan, borçlu temlik edene karşı haiz olduğu tüm def'i ve itirazları temellük eden (halef) faktoring şirketine karşı ileri sürme hakkını haiz olduğunu, Finansman Kiralama, Factoring ve Finansman Şirketleri Kanunu M. 9 gerekçesinde «faktoring şirketlerince kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak alacakların satın alınabilmesi ve tahsilinin üstlenilmesi işleminin fiktif olmamasını teminen bahse konu işlemlerin fatura veya fatura yerine geçen belgelerle tevsik edilmesi gerekliliği hüküm altına alınmıştır...” hükmünü buyurur. Aksi takdirde, yapılan işlem kanuni faktoring işlemi olmayıp, tefecilik fiilini oluşturduğunu, bu uygulamada, faktoring şirketinin yetki belgesinin iptalini doğuracağını, Factoring kurumları, ancak fatura ibraz edilmek koşulu ile çekleri paraya çevirebilirler, yani kredi kullandıramazlar. İşbu dava mesnedi çeklere ilişkin düzenlenmiş herhangi bir fatura bulunmadığını, defaten arz ettiğimiz üzere; çeklerin sipariş avansı olarak tevdi olunduğu yönünde davacı/müvekkil ve davalı ... Mobilya Ltd. Şti. arasında ihtilaf bulunmamakla birlikte davalı ... Mobilya Ltd Şti. sipariş avansı olarak tevdi olunan çeklerin karşılığı sözleşmede davalı tarafça üstlenilen yapı-tadilat işlerini içeren proje teslim edimini yerine getirmediğini, bugüne kadar bu sözleşmeye dayalı hiçbir fatura kesilmediğini, davalılardan ... A.Ş., dava mesnedi çeklere ilişkin faturayı, fatura konusu tadilat işlerinin davacı/müvekkil ... A.Ş.'ye teslim edildiğini, usulüne uygun yasal delillerle kanıtlamak zorunda olduğunu, bu şartlar gerçekleşmeden, faktoring firmasının bu yönde araştırma yapmaksızın, mesnetsiz bir şekilde, müvekkilden çeklerin bedelini tahsile girişmesi hukuka aykırı olduğunu, Faktoring firmasının, mevzuatın amir hükümlerine ve yüksek mahkemenin bu husustaki görüşlerine aykırılık teşkil eder şekilde, davacı ... A.Ş. hakkında icrai takibata girişmesi muhtemel hale geldiğini, İİ.K.nın 72/2 maddesi gereğince, icra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebildiğini, davacı, mahkemenizin takdir edeceği teminatı sunmaya hazır olup, davacı şirketin, aleyhinde başlatılması muhtemel icra takibi neticesi, mevzuat hükümlerine apaçık aykırılık teşkil edecek olan bu takibat ile mağdur olacağından, icra takibinin durdurulmasına, hukuken haksız ve mesnetsiz olarak dava mesnedi çekleri devreden ve elinde bulunduran davalıların %20 den az olmamak üzere, kötüniyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının iddiaları haksız, mesnetsiz ve dayanaktan yoksun olup usul ve yasaya aykırı haksız davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından açılmış bulunan davada yetkiye itiraz etmekteyiz. 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesinin 1. Fıkrasında "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denildiğini, çekin hamili olan müvekkil ... Faktoring A.Ş.nin ikametgah yeri Şişli olup İstanbul Çağlayan Adliyesi'nin yetki sınırları içerisinde olduğunu, işbu sebeple yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirket ... Faktoring A.Ş. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında yetkili olarak faktoring hizmeti vermektedir. Bu hizmet kapsamında müşterilerin faturalı alacaklarını ve bu alacaklarına istinaden verilen kıymetli evrakları hizmet bedeli karşılığında temlik ve teslim alarak bedel ödemesi yaptığını, davacı vekili dilekçesinde çeklerin sipariş avansı olduğu sözleşmeye dayalı hiçbir fatura kesilmediği, yapılan işlemin kanuni faktoring işlemi olmayıp tefecilik fiilini oluşturduğunu belirtildiğini, davacı yanın iddiaları haksız, mesnetsiz, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır. DELİLLER: Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, davacı şirkete ait tapu fotokopisi, sözleşme fotokopisi, yetki belgeleri, dava konusu çeklerin fotokopileri, tahsilat makbuzu fotokopileri, tamamlanmamış tadilata ilişkin görseller, keşif, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı. KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME : Dava, hukuki niteliği itibariyle menfi tespit istemine ilişkindir. Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanmıştır. Tarafların ticari defterleri talep edilmiş davacı tarafça ibraz edilen ticari defteler bir mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mali müşavir bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Davacı ticari defterlerindeki kayıtlara göre davalı ... Mobilya ile aralarında ticari bir ilişkinin olduğu,davacının defter kayıtlarından tespit edildiği, davacı şirketin 2019-2020 yılları ticari defterlerinin açılış tasdiğinin 213 sayılı VUK'nun 220 maddedeki tasdik sürelerinde yapıldığı fakat ve TTK 6102 kapanış tasdik süreleri bakımından kanuni süre içinde yapılmadığı, Yasal defterlerin kapanış tasdiğinin olmadığı teşpit edildiği, VUK. 396 Sıra nolu Genel Tebliği gereği Ekim 2019, Aralık 2019 ve Eylül 2020 dönemine ait yılı için aylık 5.000,00-TL(KDV Hariç)i aşan Mal ve Hizmet satışlarına ilişkin Bs formları ve yasal süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına bildirildiği tespit edilmiştir.Fakat Mart 2020 dönemi BA formunda beyan edilmesi gereken GIB20200000005 nolu fatura gelir İdaresi Başkanlığına beyan edilmediği tespit edildiği, Yasal defterlerde kayıtları tespit etmekle beraber, kayıtlara esas teşkil eden çekler çeklerin görüntüleri, ( dava konusu olan 3 adet çek hariç) çek çıkış bordroları, çek numaraları, çeklerin teslim edildiğine dair teslim tutanakları, nakit olarak verilen ödemenin ödeme makbuzu, banka havalesi olarak gönderilen ödemenin banka dekontu yasal defterlere işlenen ödemelere ilişkin belgelerin tam olarak dava dosyasında sunulmadığı, bu sebeple davacı yasal defter kayıtlarında ödemelerin tam ve doğru olarak yasal defterlere aktarılıp aktarılmadığı mükerer kayıtlar olup olmadığının tespiti yapılamadığından dolayı verilen ödemenin avans mı yoksa cari hesap ödemesi mi olduğu tespit edilemediği mütalaa edilmiştir. Mahkememiz yargılaması sırasında dosya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, 1 inşaat mühendisi ile 1 iç mimar bilirkişiden oluşan bilirkişi heyeti eşliğinde keşif yapılarak, bilirkişilerden davaya konu ev tadilatında işlerin eksik ve gereği gibi yapılıp yapılmadığı, davacı tarafın eksik ve gereği gibi yapılmayan işlemler için harcamış olduğu meblağ, davalı ... Mobilya'nın evi hangi aşamada bıraktığı ve gelinen aşamadaki yapılan işlemlerin bedeli de irdelenerek rapor tanzimi talep edilmiştir. Bilirkişi heyetinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: Dava konusu taşınmazın 06/06/2022 keşif tarihindeki mevcut durumu itibariyle tamamlanma oranının yaklaşık %87,20 seviyesinde olduğu, dubleks mesken + iki havuz dahil toplam değerinin 997.720,37 TL olduğu davalı yüklenici ... Mobilya unvanlı şirketin söz konusu işi hangi aşamada aldığı ve hangi aşamada bıraktığı konusunda dosyasında herhangi bir tespit veya tutanak olmadığı, sözleşmede yeni ya da tadilat olarak yapılacak 30 adet imalatın miktar ve bedelleri belli olmadığı ayrıca keşif esnasında 3.başka bir firmanın söz konusu inşaatın %87,20'lik kısmını tamamladığı ve çalışmalarına devam ettiği görüldüğünden bedel hesaplanması ve herhangi bir değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağı mütalaa edilmiştir. Davacı vekilinin rapora karşı itirazları kapsamında dosya talimat yolu ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilerek, ek rapor tanzimi talep edilmiştir. Bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu bilirkişi ek raporunda özetle: Davalı yüklenici ... Mobilya unvanlı şirketin söz konusu işi hangi aşamada aldığı ve hangi aşamada bıraktığı konusunda dosyasında herhangi bir tespit veya tutanak olmadığı, sözleşmede yeni ya da tadilat olarak yapılacak 30 adet imalatın miktar ve bedelleri belli olmadığı ayrıca keşif esnasında 3.başka bir firmanın söz konusu inşaatın %87,20'lik kısmını tamamladığı ve çalışmalarına devam ettiği görüldüğünden bedel hesaplanması ve herhangi bir değerlendirme yapılmasının mümkün olamayacağı mütalaa edilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4). O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, dosya kapsamında alınan SMMM bilirkişisi raporu ile, Faktoring işlemlerinin usule uygun olduğu, yasal defterlerde kayıtlar tespit edilmesine rağmen kayıtlara esas teşkil eden çekler çeklerin görüntüleri, (dava konusu olan 3 adet çek hariç) çek çıkış bordroları, çek numaraları, çeklerin teslim edildiğine dair teslim tutanakları, nakit olarak verilen ödemenin ödeme makbuzu, banka havalesi olarak gönderilen ödemenin banka dekontu yasal defterlere işlenen ödemelere ilişkin belgelerin tam olarak dava dosyasında sunulmadığı, bu sebeple davacı yasal defter kayıtlarında ödemelerin tam ve doğru olarak yasal defterlere aktarılıp aktarılmadığı mükerer kayıtlar olup olmadığının tespiti yapılamadığından dolayı verilen ödemenin avans mı yoksa cari hesap ödemesi mi olduğu tespit edilemediği, İnşaat mühendisi ve mimar bilirkişisince hazırlanan bilirkişi raporu heyet ile de, hangi kısımların davalı ... Mobilya tarafından yapıldığının tespit edilemediği, dosyada daha önceye dayanan bir delil tespitinin bulunmadığı, davacının çekmiş olduğu fotoğrafların ne zaman çekildiği ve bu fotoğraflar çekildikten sonra davalı ... Mobilya tarafından herhangi bir yapım olup olmadığının belirli olmadığı, tek taraflı beyanın soyut nitelikte kaldığı ve itibar edilemeyeceği anlaşılmakla ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere, 1-Davanın REDDİNE, İİK'nun 72/4 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, 2-Dava konusu alacağın %20'si olan 20.000 TL tazminatın İİK 72/4 maddesi gereğince davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 1.707,75 TL'den mahsubu ile bakiye 1.437,90 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davalı ... A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/10/2023 Katip ..... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır. Güvenli elektronik imza ile onaylanmıştır. Aslının aynı olduğu tasdik olunur. Katip . ¸E-imzalıdır.