Bölge Adliye Mahkemesi 2025/930 E. 2026/979 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/930

KARAR NO: 2026/979

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/07/2019

NUMARASI: 2016/1109 Esas, 2019/840 Karar

DAVANIN KONUSU: Alacak

KARAR TARİHİ : 13/07/2026

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :

ASIL DAVA

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle,Taraflar arasında akdedilen 02.06.2014 tarihli Eser Sözleşmesi gereği, davacının, ... idaresi altındaki ... ... adet konut, .... adet ticaret merkezi, altyapı ve çevre düzenlemesi ikmal inşaatı işi kapsamında Mobilya- Ahşap İmalatı ve Montajı İşini yapmayı yüklendiğini, sözleşme gereği işini tam olarak ifa ettiğini ve davalı şirketlere (işortaklığı) toplam 4.375.667,20 TL (KDV Dahil) tutarındaki faturaları düzenlediğini, davalıların davacıyla arasındaki cari hesaba göre 84.797,17 TL borcu olduğunu, bunun yanı sıra davacının 26.284,50 TL'lik daha imalat ve montaj işi yaptığını, ancak davalı şirketlerin (iş ortaklığı) hak edişini kasıtlı olarak geciktirmesi nedeniyle bu imalatların faturalandırılamadığını, buna göre davacının davalı şirketlerden (iş ortaklığı) bakiye alacağı olarak 84 797,17 TL, 04.03.2016 tarihli ek imalattan ötürü de 26.284,50 TL olmak üzere toplam 111.081.67 TL alacaklı olduğunu, fazlaya dair tüm talep ve dava haklarının saklı katması kaydıyla şimdilik bu tutarın davalılardan dava tarihi itibariyle ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP VE KARŞI DAVA

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı müvekkili şirketler ile davacı arasında... ... Adet Konut, ... Adet Ticaret Merkezi, Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İkmali İnşaatı İşi için ''Mobilya-Ahşap imalatı ve Montajı, Nakliye ve İşçiliklerin yapılması (mutfak dolabı, vestiyer, amerikan panel kapılar, şaft kapağı, posta kutusu, kolektör dolabı) hususunda 02.06.2014 tarihli Sözleşmenin akdedildiğini, davacının sözleşme konusu işi sözleşmede kararlaştırıldığı gibi eksiksiz, tam ve kusursuz olarak teslim etmediğini, ifa yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediğini, sözleşme konusu işi baştan beri birçok eksiklik ve noksanlıklar bırakarak tamamlamaya çalıştığını, nihayetinde birçok eksiklik ve kusur bıraktığını, ... tarafından yapılan geçici kabule ilişkin 20.09.2015 tarihli incelemede, davacı tarafın işine ilişkin eksikliklerin tespit edildiğini, bu eksiklikler ayrıntılı şekilde dilekçede belirtmek suretiyle davalılar vekili devamla; daire sahiplerine yapılan daire teslimlerinde birçok eksiklik ve kusura rastlanıldığını, bunların davalı firma, daire sahibi ve ...'nin müşavir firması ... tarafından her daire için tespit edilerek ayrı ayrı tutanak altına alındığını, bu tutanakların ... konut için mevcut olduğunu, söz konusu eksikliklerin neler olduğu ve hangi dairelere ilişkin olduğunun kalem kalem belirtilerek liste oluşturulduğunu, bunun dışında belirtilen dairelere ilişkin teslim tutanaklarının da mevcut olduğunu, ... sayfa ve ... klasör olduğundan mahkemeye fiilen sunulmasının zor olduğunu, daire sahipleri tarafından projedeki eksiklik ve kusurlar nedeniyle ...' e birçok şikayet yapıldığını, bu şikayetlerin büyük kısmının davacının işine ilişkin olduğunu; davacının sözleşemeye aykırı olarak sözleşme konusu işi tam, kusursuz ve eksiksiz anahtar teslim olarak yapmadığını, davacının Sözleşmenin ....madddesini de yerine getirmediğini, bu nedenle ödemeye hak kazanmadığını; davacının gereği gibi ve/veya hiç tamamlamadığı, eksik, kusurlu işleri davalının tamamladığını, Sözleşmenin 19.2.maddesi gereğince davalının konusunda uzman çalışanlardan bir grup oluşturarak ve masrafları bizzat kendi karşılayarak davacının eksik ve kusurlu bıraktığı işleri kendisinin tamamladığını, sözleşmenin bu maddesi uyarınca yapmış olduğu masraf ve harcamaları %10 karla tahsil etme hakkına sahip olduğunu, bu ahvalde davalının da davacıdan alacaklı olduğunu, davacının işi gerektiği gibi tamamlayıp teslim ettiğine ilişkin herhangi bir teslim tutanağının mevcut olmadığını, davacının sözleşme dışında herhangi bir iş yapmadığını, Sözleşmenin 6. maddesine göre taşeronun hiçbir nedenle ek ödeme isteminde bulunmaya hakkı olmadığını, davacının da 26.284,50 TL daha imalat ve montaj bedeli talep etmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu, ayrıca davacının sözleşmenin hakkediş evraklarının gönderilmesini içerir 9.7.maddesi gereğini de yerine getirmediğini, davacının sözleşme konusu işte çalıştırdığı işçileri daha fazla çalıştıramayacağını, onların masraflarına katlanamadığını ifade ettiğini, bazı işçilerin davalı nezdinde sigortalı olarak çalıştırılmasını, prim ve maaşlarının davalı tarafça karşılanmasını ve daha sonra bu işçi masraflarının hakkedişten mahsup edilmesi gerektiğini beyan ettiğini, davacının bazı işçilerinin 8 aydır davalı firmada sigortalı gözüktüğünü, sigorta primlerinin ve maaşlarının davalı tarafça ödendiğini, bu nedenle işçilere yapılan söz konusu ödemelerin davacı firmadan talep etme zorunluluğunu doğduğunu, belirtilen sebeplerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı davada davalı/karşı davacı dilekçesinde özetle, davalı, müvekkili ...'nin davacıdan alacağının bulunduğunu, sözleşme konusu işin davacı tarafından eksiksiz ve kusursuz olarak teslim edilmediğini, ifa yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmediğini, bu kusurlu ve noksan işler davacı tarafça karşılanmaya çalışılmış ise de bir çok eksilik bırakıldığını, işlerin bir çoğunun da kusurlu olduğunu, bunların müvekkili tarafından tamamlandığını, taraflar arasındaki sözleşmenin ''Kesin Hakediş ve Geçici Kabul'' başlıklı 19.2 maddesinde "İşlerin zamanında tamamlanmasından sonra taşeronun yazılı isteği ile geçici kabul işlemine başlanacaktır. İşlerin sözleşme ve eklerinde hükümlere uygun olarak yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. İşveren tespit edeceği noksanlık ve kusurların giderilmesi için taşerona münasip bir süre verecektir. Verilen süre sonunda noksanlıklar ve kusurlar giderilmemiş olursa işveren taşeron nam ve hesabına işi tamamlayacak ve/veya üçüncü kişilere tamamlatacak ve masraflarını %10 karla taşerondan tahsil edecektir.

Hükmünün yer aldığını, bu hüküm gereğince eksiklik ve noksanlıkların tamamlanması hususunda davacı/karşı davalı firmadan olumlu sonuç elde edemeyen müvekkili şirketin anılan eksik ve kusurlu işleri bu konuda uzman çalışanlardan oluşan bir grup oluşturarak ve masrafları bizzat kendisi karşılayarak giderdiği, bu nedenle sözleşmenin 19.2 maddesi uyarınca yapmış olduğu masraf ve harcamaları davacı şirketten %10 karla tahsil etme hakkına haiz olduğu, davacının çalıştırmış olduğu işçileri artık çalıştıramayacağını, onların masraflarına katlanamadığını ifade ederek bir takım işçilerinin müvekkili firma bünyesinde sigortalı olarak çalıştırılmasını, sigorta primleri ve maaşlarının müvekkili firma tarafından ödenmesini, daha sonra iş bitiminden sonra bu işçilere yapılan masrafların kendi hakedişinden düşülmesi gerektiğini beyan ettiğini, davacı karşı davalı firmanın bir takım işçilerinin yaklaşık 8 aydır müvekkili şirkette sigortalı görünmekte olduğunu, sigorta primleri ve maaşları da müvekkili şirket tarafından ödendiğini, bu nedenle işçilere yapılan maaş ödemesi ve sigorta primlerinin ve davalı tarafından tamamlanan işlerin ve bedellerinin belirlenmesinden sonra çıkacak hesaba göre belirlenecek alacağa istinaden fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL alacağın ticari faizi ile birlikte davacı/ karşı davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı/karşı davalı tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

III. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında akdedilen 02.06.2014 tarihli Eser Sözleşmesi gereği davacının Mobilya Ahşap İmalatı ve Montajı işini üstlendiğini, bu sözleşmenin imzalanması sırasında tip ve ebatları belli olmadığı için sözleşmeye ve sözleşme eki fiyat ve metraj Listesinde yer almayan ancak sözleşmenin imzalanmasından sonra tip ve ebatları belirlenerek davalıların talebi üzerine imalat ve montajı gerçekleştirilen ancak davalılarca hak edişe bağlanmayan ve ödemesi yapılmayan ... Blok 1 + 1 dairelerde ... adet, ... Blok 2+1 dairlerde ... adet olmak üzere toplam ... adet vestiyer ile tüm blokların sığınaklarında yapılan ... adet mutfak dolabı ve yine tüm blokların sığınaklarında ve çatılarında yapılan ... adet şaft kapağının ölçü, miktar, birim fiyat ve tutar tespitinin Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi nin 2016/91 D iş sayılı dosyası üzerinden yapıldığını, bu tespit uyarınca vestiyerlerin toplam tutarının 19.200,00 TL+KDV olarak hesaplandığını, ... adet mutfak dolabının toplam tutarının 60.650,00 TL + KDV olarak hesaplandığını, 190 adet şaft kapağı ile birlikte toplam tutarın 94.100,00 TL + KDV olarak hesaplandığını, dolayısıyla davacı müvekkilinin bu ek imalat ve montaj işinden ötürü toplamda KDV dahil 111.000,00 TL alacaklı olduğunu, ayrıca bahsi geçen tespit dosyasından harçlar hariç olmak üzere 2.690,00 TL gider de yapıldığını, bu tutarların tahsilini talep ettiklerini, davacının huzurdaki dosyadaki talepleri ile birleşme talep ettiği dosyadaki taleplerinin toplamına göre 224.771,67 TL alacaklı olduğunu, bahsi geçen ek imalat ve montaj işi sebebiyle bakiye 111.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini, Küçükçekmece 4.Sulh Hukuk Mahkemesi' nin 2016/91 D.İş sayılı dosyası üzerinden yapılan 2.690,00 TL giderin dava tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir

IV. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, sözleşme gereği sözleşme konusu işin haricinde yapılan işlerin olması halinde fiyat olurunun ya da tutanağının olması gerektiğini ancak taşeron tarafından gönderilen böyle bir olur ya da tutanak bulunmadığını, yine sözleşme bedelinin 3.750.000 TL + KDV olarak anlaşıldığını, idare tarafından işverene ödenmeyen bedellerin taşerona ödenmeyeceğini, taşeronun sözleşmenin imzalanmasından sonra taşeronun fiyat ve birim fiyatlarda değişiklik yapılmasını isteyemeyeceğini, fiyat farkı talep edemeyeceğini, ek ödeme talep edemeyeceğini, Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi nin 2016/91 D.İş sayılı dosyasından yapılan tespitteki fiyatların neye göre yapıldığının belli olmadığını, dolayısıyla huzurdaki dava bakımından delil olamayacağını, davacının yüklendiği işi gerektiği gibi tamamlayıp teslim ettiğine dair bir teslim tutanağının olmadığını, işini eksiksiz ve kusursuz teslim etmediğini, gerektiği gibi yerine getirmediğini, ... tarafından yapılan geçici kabule ilişkin 20.09.2015 tarihli incelemede davacının işine ilişkin birçok eksiklik tespit edildiğini, bununla birlikte davalı, daire sahipleri ve ... tarafından her daire için eksiklik ve kusur tutanağı tutulduğunu, ... konut için tutanak mevcut olduğunu, daire sahiplerinin projedeki eksiklik ve kusurlarla ilgili ...'e şikayette bulunduğunu, davacının eksik ve kusurlu işlerinin davalılar tarafından tamamlandığını, davalıların bu tamamlanan işlerin bedelini %10 karla tahsil hakkına sahip olduğunu, davacının sözleşmenin "Hakediş ve Ödemeler" başlıklı 9. maddesindeki şartları yerine getirmediğini belirtmiş, davanın reddi ile vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

V. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle, asıl dava bakımından, tarafların incelenen ticari defterlerine göre, davacının davalılardan 84.797,17.-TL tutarında bakiye cari hesap alacağının bulunduğu, alacağın talep gibi dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları da dikkate alınmak suretiyle, davacı tarafça 04.03.2016 tarihli ek imalat onayına istinaden asıl davada talep edilen 26.284,50-TL alacak talebi bakımından, bu kapsamdaki ek imalatların sözleşmeye dahil olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre çıkacak ilave işlerin fiyat olurunun alınması, tutanağının hazırlanması ve hakedişe dâhil edilmesi gerektiği, ancak söz konusu ek imalatlar için bunun yapılmadığı, dosyada bu konuda geçerli nitelikte tespit veya davalılara gönderilmiş ihtar, müracaat olmadığı, ayrıca söz konusu ek işlerin taraflar arasındaki sözleşmenin ''Kesin hakediş ve Geçici Kabul'' başlıklı 19.2 maddesindeki, İşlerin zamanında tamamlanmasından sonra taşeronun yazılı isteği ile geçici kabul işlemine başlanacaktır. İşlerin sözleşme ve eklerinde hükümlere uygun olarak yapılıp yapılmadığı kontrol edilecektir. İşveren tespit edeceği noksanlık ve kusurların giderilmesi için taşerona münasip bir süre verecektir. Verilen süre sonunda noksanlıklar ve kusurlar giderilmemiş olursa işveren taşeron nam ve hesabına işi tamamlayacak ve/veya üçüncü kişilere tamamlatacak ve masraflarını %10 karla taşerondan tahsil edecektir, hükmü kapsamında olduğu, anılan düzenleme gereğince, sözleşme ile kararlaştırılan işlerin yerine getirilmesinde bir eksiklik veya kusur bulunması halinde davacı tarafça bu eksikliğin giderilmesi gerekmekte olduğundan bunun için davacının ayrıca ücret talep edemeyeceği kanaatine varıldığı, birleşen dava bakımından; birleşen dosyada talep konusu yapılan ve Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/91 D. İş dosyasındaki tespit raporunda belirtilen imalat ve montajı .... Şti'nce gerçekleştirilmiş ... Blok (1+1) daireler ile ... Blok (2+1) dairelerde bulunan ... adet vestiyerin (19.200.-TL+KDV), ... ile Davalılar arasında düzenlenen Ana Sözleşme'nin eki olan Mahal Listesi ile Özel İdari ve Teknik Şartname ile taraflar arasındaki Sözleşme'nin incelenmesinden, yine aynı şekilde taraflar arasındaki sözleşmeye dahil olduğu, yukarıda zikredilen sözleşme hükmü uyarınca davacı tarafça davalıdan bir talepte bulunulamayacağı, bu işin sözleşme kapsamında görülmesi gerektiği, davacının bu kısma ilişkin alacak talebinin yerinde olmadığının değerlendirildiği, birleşen davada dava dilekçesi ile talep edilen ve Küçükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/91 D. İş dosyasındaki tespit raporunda belirtilen, bütün blokların sığınaklarındaki ... adet mutfak dolabının ve bodrum, sığınak, çatı katındaki 190 adet şaft kapağının; imalat ve montajının davacı tarafça gerçekleştirildiği, bütün blokların sığınaklarındaki ... adet mutfak dolabının (60.650.-TL+KDV) ve bodrum, sığınak, çatı katındaki 190 adet şaft kapağının (14.250.-TL+KDV) toplam bedelinin 74.900.-TL+KDV olduğu bilirkişi raporu ile belirlendiği, söz konusu talebin, taraflar arasındaki Sözleşme kapsamında olmadığı, sözleşmenin akdedildiği sırada, tip ebat, adedi ve birim fiyatının belli olmadığı, sonrasında davalılarca tip ve ebatlarını belirlemesi üzerine davacı tarafça yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşme kapsamında görülmesi gereken işe dahil olmadığı, sözleşme ile bağlantılı olarak taraf iradeleri doğrultusunda sonradan gerçekleştirildiği değerlendirilmekle, ilave iş niteliğinde olduğu, bu çerçevede eksik ve kusurlu işler kapsamında değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığı ve davacı alacağının 74.900-TL+KDV'si ile davalılardan tahsiline karar verildiği, ayrıca davalılarca bu alacak talebinin kabul görmediği, davacı tarafça bu çerçevede delil tespiti yapılmak zorunda kalındığı değerlendirilerek davacı tarafça Küçükçekmece 4.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/91 D. İş dosyasından yapılan masraflar yargılama kalemine dahil edilerek davalılardan tahsiline karar verildiği, karşı dava bakımından, davalılar vekilinin sözleşme konusu işin davacı firma tarafından sözleşmede kararlaştırılan şekilde eksiksiz ve tam kusursuz olarak teslim edilmediğini, davacının ifa yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediğini, eksik ve kusurlu işlerin kendileri tarafından tamamlanmak zorunda kalındığını beyan etmiş ise de davalıların söz konusu beyanlarını belgeleyecek nitelikte herhangi bir ihtar, uyarı, tutanak, tespit, ve sair delil sunulmadığı, bir kısım eksikliklerin davacı/karşı davalı taşeron tarafından giderildiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı, davacının sözleşmeyle üstlendiği işleri eksik ve ayıplı yaptığının ispatı, bunu iddia eden davalı taraflara düştüğü, ancak davalılarca sözleşme konusu işlerin eksik ve kusurlu yapıldığını ispata yarar bir delil sunmadığı, sözleşmenin 19.2 maddesi hükmüne geregince; işlerin sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı davalı/işveren tarafından kontrol edileceği ve davalı/işverenin tespit edeceği noksanlık ve kusurların giderilmesi için davacı/taşerona ek süre verileceği, verilen süre sonunda bunlar giderilmemiş olursa, davalı/işveren davacı/taşeron nam ve hesabına işi tamamlayacak ve/veya üçüncü kişiye tamamlattıracak ve masraflarını %10 karla davacı/taşerondan tahsil edeceği, davalıların anılan sözleşme hükmü uyarınca, davacı/taşeronun yaptığı işteki eksiklik ve ayıpların davacı/taşerona bildirildiği ve bunların giderilmesi için ek süre verildiği hususunda dosya kapsamında iddiadan öte bir bilgi ve belge sunmadıkları, belirtilen sebeplerle, davalı/karşı davacı ....Şti.nin davacı/karşı davalıdan eksik ve ayıplı işlerden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmadığı kanaatine varıldığı, ayrıca davacının bazı işçilerinin sigorta primi ve maaş ödemelerinin tarafların anlaşması ile, davalı tarafından yapıldığı yönündeki davalılar iddiası hakkında da tarafların ticari defter ve kayıtlarının, taraflar arasındaki sözleşme ve eklerinin incelenmesinde bir kayda rastlanmadığı, davalı/ karşı davacı tarafça da bu hususu ispata yarar bir delil sunulmadığı, belirtilen sebeplerle ispatlanamayan karşı davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

VI. İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davada davalılar-karşı davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, sözleşme konusu işin davacı firma tarafından sözleşmede kararlaştırıldığı şekli ile eksiksiz tam ve kusursuz olarak teslim edilmemiş, davacı ifa yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediği, davacı firmanın zaman zaman talep üzerine eksiklikleri gidermek ve kusurlu imalatları düzeltmek için çalışmalar yaptığı ancak sözleşme konusu işi sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde teslim etmediği, sözleşme konusu işi yarım bıraktığı, ... tarafından yapılan geçici kabule ilişkin 20.09.2015 tarihli incelemede davacı tarafın üstlenmiş olduğu işe ilişkin eksikliklerin belirtildiği, daire sahiplerine yapılan daire teslimlerinde de bir çok eksiklik ve kusurlara rastlandığı, bu noksanlıkları müvekkili davalı firma, daire sahibi ve ...'nin müşavir firması ... tarafından her daire için tespit edilerek ayrı ayrı tutanak altına aldığı, bu tutanaklar ... konut için mevcut olduğu, bu eksikliklerin neler olduğu ve hangi dairelere ilişkin olduğu kalem kalem belirtilmek suretiyle bir liste oluşturulduğu, müvekkili şirket tarafından yapımı üstlenilen ... ... konut projesinde daire sahiplerinin büyük bir kısmı tarafından ... kuruluşuna eksiklik ve noksanlıklarla ilgili şikayetler yapıldığı, bu şikayetlerin büyük bir kısmının davacı şirketin yapmış olduğu işe ilişkin eksiklik ve kusurlar olduğu, tüm bunların davacı firmanın sözleşme ile üstlenmiş olduğu işleri gereği gibi yapmadığının açık bir göstergesi olduğu, her ne kadar davacı taraf alacağı olduğundan bahisle iş bu davayı ikame etmişse de taraflar arasındaki sözleşmenin "Hakediş Ve Ödemeler" başlıklı 9. Maddesinde; Taşeronun hakedişini işverenden alabilmesi için işçi SSK primlerinin tahsiline dair belgeyi işverene ibraz etmesi zorunlu olduğu, taşeronun iş bu belgeyi işverene sunmaması halinde işveren, taşerona hakediş ödemeyeceği gibi işveren tarafından yatırılmak zorunda kalınan sigorta primleri varsa işveren bunların bedeli %10 fazlasıyla taşeronun hakedişinden kesme veya taşerondan tahsil etme yetkisine haiz olduğu gibi ayrıca bu belgenin işverene sunulmakta gecikilen her gün için cezai şart ödeyeceğini ve bunun hakedişinden kesileceğini hakedişi yoksa ayrıca tahsil edilebileceğini kabul beyan ve taahhüt ettiği, hakedişin tanzim edildiği tarihe kadar taşeron tarafından meydana getirilen imalata ait bedeller yazılacak varsa ceza ve işveren alacakları (iş avansı,malzeme borcu gibi) kanuni ve nizami kesintiler tevkif edileceği, sözleşmenin iş bu maddesi gereğince davacı firma ilgili şartları yerine getirmediği için ödemeye de hak kazanmadığı, davacı tarafından gereği gibi ve/veya hiç tamamlanmayan eksik, kusurlu ve noksan işlerin müvekkili şirket tarafından tamamlandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin Kesin Hakediş ve Geçici Kabul başlıklı 19.2 maddesi kapsamında, eksiklik ve noksanlıkların tamamlanması hususunda davacı firmadan olumlu sonuç elde edemeyen müvekkil şirket anılan eksik ve kusurlu işleri bu konuda uzman çalışanlardan oluşan bir grup oluşturarak ve masrafları bizzat kendisi karşılayarak giderdiği, bu nedenle sözleşmenin 19.2 maddesi uyarınca yapmış olduğu masraf ve harcamaları davacı şirketten %10 karla tahsil etme hakkına haiz olduğu, bu ahvalde davalı müvekkili şirketin de davacı firmadan alacaklı konumda olduğu, davacı taraf sözleşme gereği yükleniminde bulunan işi eksiksiz ifa ederek teslim ettiğini iddia etmişse de, işin gerektiği gibi tamamlanıp teslim alındığına ilişkin herhangi bir teslim tutanağı mevcut olmadığı, sözleşmenin "Ekipman Ve Personel Bulundurma başlıklı 15. Maddesinin 2. Fıkrasında; "Taşeron tarafından yapılıp işverence onaylanacak iş programına uygun olarak işlerin yürütülmesi ve bir gecikmeye meydan verilmemesi için TAŞERON gerekli miktardaki kalifiye personel ve ekipmanı işyerinde bulundurmak ve muhafaza etmekle mükelleftir" hükmü yer almışsa da davacı taraf sözleşmenin iş bu maddesine de riayet etmediği, davacı tarafın sözleşme ile üstlenmiş olduğu işi tamamlayamadığı, işte birçok eksiklik ve noksanlık husule geldiği gibi iş henüz anahtar teslim olarak tamamlanıp teslim edilmeden davacı taraf sözleşme konusu işte çalıştırmış olduğu işçileri artık çalıştıramayacağını, onların masraflarına katlanamadığını ifade ederek bir takım işçilerinin davalı müvekkil firma bünyesinde sigortalı olarak çalıştırılmasını, sigorta primleri ve maaşlarının davalı müvekkil firma tarafından ödenmesini, daha sonra iş bitiminden sonra bu işçilere yapılan masrafların kendi hakedişinden düşülmesi gerektiğini beyan ettiği, davacı firmanın bir takım işçileri yaklaşık 8 ay davalı müvekkil şirkette sigortalı göründüğü, sigorta primleri ve maaşlarının da müvekkili şirket tarafından ödendiği, iddialarıyla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine karşı dava yönünden davanın kabulüne karar verilmesini,

Asıl ve birleşen davada davacı-karşı davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, asıl davada, sözleşme dışı ilave işlerin hak ediş ve ödemelerinin yapılmamış olması nedeniyle bu alacaklar için fatura düzenlenmediği, ilk derece mahkemesinin, asıl davaya ilişkin dosya kapsamındaki 04.03.2016 tarihli ek imalat onayına istinaden talep ettikleri 26.284,50-TL alacak talebine yönünden vermiş olduğu kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, toplam tutarı olan 19.200,00 TL+KDV olan B1 Blok 1+1 daireler ile ... Blok 2+1 daireler için imalat ve montajı yapılan toplam 48 adet vestiyerin imalat ve montajlarının müvekkili şirket tarafından yapıldığı hususunda tereddüt olmadığı, vestiyer imalatlarının bedellerinin, sözleşmeye dahil olduğu gerekçesiyle müvekkili şirket tarafından talep edilemeyeceği yönündeki mahkeme kararı hukuka uygun olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin imzalanması sırasında ... Blok 1+1 daireler ve ... Blok 2+1 dairelere yapılacak vestiyerlerin tip ve ebatları henüz belirlenmediği için, bu bloklar için imalat ve montajı yapılan vestiyerlerin birim fiyatları sözleşme eki fiyat ve metraj listesine yazılamadığı, şu halde sözleşmenin imzalanması sırasında tip ve ebatları belirli olmadığı için sözleşme eki fiyat ve metraj listesine yazılmayan, dolayısıyla sözleşme ile belirlenen bedele dahil olmayan ... Blok 1+1 daireler ve ... Blok 2+1 daireler için sözleşme kapsamı dışında ek olarak imalat ve montajı yapılan 48 adet vestiyerin toplam tutarı olan 19.200,00 TL+KDV'nin de diğer ek imalatların bedelleriyle birlikte davalı şirketlerden tahsil edilerek müvekkil şirkete ödenmesi gerektiğinin tartışmasız olduğu iddialarıyla ilk derece mahkemesinin asıl ve birleşen davalar yönünden davanın kısmen reddine dair kısımlarının kararının kaldırılmasına ve asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

VII. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl ve birleşen davada davacı yüklenici, davalı iş sahibi, karşı davda ise davacı iş sahibi davalı yüklenicidir.

Asıl ve birleşen davada davacı tarafın, davalıyla olan anlaşmaya istinaden sözleşme kapsamında ve sözleşme kapsamı dışında yaptığını iddia ettiği işlerin bedelinin davalıdan tahsilini talep ettiği, davalı tarafın davanın reddini talep ettiği, karşı davada ise davacı/karşı davalı tarafından yapılan eksik ve ayıplı işlerin bedeli ile davacı/karşı davalının işçileri için ödenen maaş ve primlerin karşı davalıdan tahsilinin talep edildiği, karşı davalının davanın reddini talep ettiği, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar verildiği, karara karşı taraflarca istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin götürü bedel olarak imzalandığı anlaşılmaktadır. Götürü bedel eser sözleşmelerinde iş sahibinin fazla ödeme yapıp yapmadığının veya yüklenicinin talep edebileceği iş bedelinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinde öncelikle işin fiziki tamamlanma oranının belirlenmesi gerekir.

Fiziki tamamlanma oranı, bir inşaat projesinde yer alan tüm imalat kalemlerinin (kazı, temel, betonarme karkas, duvar, sıva, mekanik, elektrik, çatı, dış cephe, ince işler vb.) her birinin proje kapsamındaki toplam iş miktarına oranla ne kadarının yerinde fiilen tamamlandığını gösteren ve genellikle yüzde (%) cinsinden ifade edilen bir ilerleme göstergesidir. Bu oran; projenin ilerleme seviyesini teknik olarak ortaya koymak, hakedişlerin düzenlenmesi ve ödemelerin yapılmasını sağlamak, eksik işler ile sözleşmenin feshi hâlinde yükleniciye ödenecek bedeli hesaplamak, inşaatın kabaca veya tamamen tamamlanıp tamamlanmadığını belirlemek gibi amaçlarla kullanılır.

Bu tanımlama sonrasında, bu türden sözleşmelerde, yüklenicinin sözleşme kapsamında yaptığı işin bedelinin hesaplanmasında "Fiziki Oran Yöntemi" uygulanır. Götürü bedelli eser sözleşmelerinde fiziki oran yöntemi gereğince, konunun uzman bilirkişi ile mahallinde inceleme yapılarak, tespitteki bulgular ve teknik değerlendirmeler de irdelenerek, gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hakedilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 15. HD. 2016/1472 E - 2016/3158K.)

Dosya kapsamı, ilk derece mahkemesi kararı ve karara karşı ileri sürülen istinaf nedenleri birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafın asıl davada, hem sözleşme kapsamındaki bakiye iş bedelini hem de yaptığını iddia ettiği ilave işlerin bedelini talep ettiği, birleşen davada sözleşme dışı yaptığını iddia ettiği işlerin bedelini talep ettiği, karşı davada ise davacının eksik ve ayıplı işlerin bedeli ile davacı/karşı davalının işçileri için ödediğini iddia ettiği maaş ve primlerin tahsilini talep ettiği anlaşılmış olup, ilk derece mahkemesince, konusunda uzman bilirkişilerden oluşturulacak heyet eşliğinde mahallinde keşif yapılmak suretiyle, sözleşme götürü bedel olduğu için yüklenicinin talep edebileceği bakiye iş bedelinin fiziki oran yöntemine göre belirlenmesi, sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen ilave işlerin belirlenmesi, eksik ve ayıplar ayrılması, davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalının işçileri için yapıldığı iddia edilen maaş ve SGK primi ödemesi bulunup bulunmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenmesi, ayıplar yönünden açık ve gizli ayıp ayrımına göre, ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususu değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, belirtilen hususlar araştırılmadan ve ayrıntılı inceleme yapılmadan, asıl dava, karşı dava ve birleşen davanın esası hakkında hüküm kurulmasına isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının, asıl dava, karşı dava ve birleşen dava yönünden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,

2-İSTANBUL ANADOLU .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin .../07/2019 tarih, 2016/.... Esas, 2019/... Karar sayılı kararının asıl dava, karşı dava ve birleşen dava yönünden KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Taraflarca yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,

5-Davacı ve davalı yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,

6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/07/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.