Bölge Adliye Mahkemesi 2024/452 E. 2026/749 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO : 2024/452

KARAR NO : 2026/749

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 03/01/2024

NUMARASI: 2022/208 E. - 2024/4 K.

DAVANIN KONUSU: Marka (Marka Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili davacı şirketin; dilekçe ekinde ibraz edilen marka tescil ve tasarım tescil belgelerinden de görüleceği üzere, Türk Patent ve Marka Kurumunda ... tescil nosu ile “...” markası ile üreticisi olduğu ...marka adı olarak “...” ve özel tasarlattığı kutu tasarımı ile de ürüne ait kutusunu tescil ettirdiğini, marka tescil numarasının; ..., markaya özgülenen ambalaj ve kutunun davacı adına tescil numarasının ..... olduğu, dilekçe ekinde ibraz edilen ve Türk Marka Ve Patent Kurumunda yayınlanan görselde de görüldüğü üzere davacıya ait markaya ilişkin özel bir tasarım yapıldığı, bu tasarımda, markaya özgülenen renk seçimi, amblem ve yazı karakterleri, ürünü tanıtan içerikler bir düzen ve yaratıcılık içerdiği, kutunun üzerinde yer alan içerik bilgilerinin üretim formülüne uygun şekilde markaya özgü şekilde düzenlendiği, bu sebeple gerek davacının markasına verdiği ad gerekse kutu tasarımının ticaretinin ayrılmaz özgün bir parçası olduğu, davacının markasına ilişkin satış politikasını ürettiği ambalajın da özel ve farklı olmasını sağlayarak rekabet piyasasında ayırt edilebilen bir noktaya taşımak istediği, bu sebeple bir tasarımcı ile anlaşarak markasına ait ambalaj ve kutu sitilini koruma altına aldığını, bir ürününün bilinirliğinin ilk etapta içeriğinden çok ambalaj ve akılda kalan ambalajı ile muadillerinden ayrıldığını, son zamanlarda rekabet piyasasında ... kullanımı ve üretimi artmış olduğundan davacı markası adına yatırım yaparak üreticisi olduğu ... için içerik ve faydalarını anlattığı adeta ... formatında ürünlerin içinde saklanabileceği göze de hitap eden bir kutu tasarladığı, ürünün içeriği kadar ambalajının da tüketici nezdinde şık olmasını hedeflediği,Fakat malesef davalı şirket ilgili fuarlardan ya da internet satışlarından olsa gerek davacıya ait kutu tasarımı ile renk, dizayn içerik açıklaması, amblem ve aynı kutu şekli ile müvekkilin tescilli haklarına tecavüz ettiği, davalı şirketin Mayıs 2022 de yapılan ... fuarına ekte sunulan kutu ile katılmış yine aynı şekilde davalıya ait olan www.....tr internet sitesinde ve binlerce takipçisi olan ...'s pharma instagram adresinde satışa arz ettiği, yapılan harici araştırmalarda şirket merkezinde ve internet aracılığı ile çeşitli güzellik merkezlerinde ve kliniklerde ...' s adı altında davacıya özgülenen kutunun ayırt edilemeyecek nitelikte benzer kutu ile satışının yapıldığının tespit edildiğini, ürünlerin satışa arzının engellenmesi için tüm görsel ilan ve reklamların davalıya ait internet sitelerinden kaldırılmasını, erişimin engellenmesini ve devamında tüm maddi ve manevi tazminat hakları ve cezai şikâyet hakkı baki kalmak kaydı ile bu ürünleri bayilik ile satan aracılardan ve tespit edilecek satış noktalarından toplatılarak satışlarının durdurulmasını talep etmek zorunda kaldıklarını, müvekkili adına ...tescil nosu ile özgülenen ambalaj ve tasarımının ayırt edilemeyecek düzeyde benzerini yaparak haksız kazanç elde eden davalıya ait ...' ...adı altında piyasaya sürülen kolojenlerin üretiminin ve satışının durdurulması / engellenmesi, satış noktalarından toplatılması ve imha edilmesini, buna ilişkin olarak haksızlığın ivedilikle tespiti için yerinde keşif yapılmasını, bu ürünlerin satıldığı yerlerden toplatılmasını, üretiminin durdurulmasını, ithalinin engellenmesini, talep etmiştir.

CEVAP: Davalı tarafın sunmuş olduğu cevap dilekçesinin süresi olmadığı tespit edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "Davanın KABULÜ İLE;

Davalının davacıya ait 2021 012534 numaralı tescilli tasarıma konu ürünleri üretip satışa sunmak suretiyle davacının tasarım haklarına TECAVÜZ ETTİĞİNİN TESPİTİNE,

Tasarım haklarına tecavüz teşkil eden eylemlerinin DURDURULMASINA, ÖNLENMESİNE,

Tasarım tecavüzüne konu olan ürünlerin satış yapılan yerlerden TOPLANMASINA ve karar kesinleştiğinde masrafı davalıdan alınmak suretiyle ÜRÜNLERİN İMHASINA,

05.12.2023 Tarihli bilirkişi raporunun KARARIN EKİ SAYILMASINA, karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hatalı değerlendir me ve eksik inceleme ile davayı kabul ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ettiğini, mahkemenin sundukları dilekçeyi süresinde olmadığı gerekçesiyle göz ardı ettiğini, bilirkişi incelemesine "davalı vekili" sıfatıyla katılmasına rağmen tebligatın usulsüz yapıldığını ve bu duruma yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, davacı yanın tasarım tecavüzü iddialarının gerçek dışı olduğunu, müvekkili firmanın sektörde köklü bir geçmişe sahip olup ürünlerini tescilli "..." markası ve ... amblemi ile sunduğunu, iki marka arasında benzerlik bulunmadığını, kullanılan kutu tasarımının "..." nitelikte olup dünya çapında uzun yıllardır kullanıldığını, ürünlerin gramaj ve nitelik bakımından farklılık gösterdiğini, bilirkişi raporunun "yenilik" unsuru açısından eksik inceleme içerdiğini, hitap edilen bilinçli tüketici kitlesi nezdinde benzerlik algısı oluşmasının mümkün olmadığını, yerel mahkeme hükmüne esas alınan raporun itirazlar karşılanmadan hazırlandığını ve neticede hukuka aykırı kararın istinaf incelemesiyle ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava tasarıma tecavüzün tespiti , önlenmesi, refi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... başvuru numaralı “...” markasının sahibi olduğunu ve ürüne ait ... tescil numaralı ambalaj kartonu tasarımını tescil ettirdiğini davalının “...” adıyla piyasaya sunduğu ...ürünlerinin ambalajında davacıya ait kutu tasarımına ayırt edilemeyecek derecede benzer bir ambalaj kullandığını beyanla tasarıma tecavüzün tespiti ,önlenmesi, durdurulmasını talep etmiştir.

Uyuşmazlık, davalının “...” adı altında satışa sunduğu ...ürünlerinin kutu ambalaj tasarımının davacı adına tescilli ... tescil numaralı ambalaj kartonu tasarımı ile benzer olup olmadığı ve bu kullanımın davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

01.12.2021 başvuru tarihli ... tescil numaralı ambalaj tasarımının davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

15.11.2022 tarihli yerinde inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda , www.....tr alan adının davalı adına kayıtlı olduğu, davacıya ait ... numaralı tasarım ile davalı tarafından kullanılan karton ambalaj tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşan genel izlenim bakımından belirgin farklılık bulunmadığı, bu nedenle benzer olarak algılanabilecekleri yönünde görüş bildirilmiştir.

05/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davaya konu ürünün davalıya ait ....tr internet sitesi, site içerisindeki katalog ve ....tr Instagram hesabında “...” adıyla tanıtıldığı ve satışa sunulduğu, davalı işyerinde ve internet ortamında kullanılan ambalaj tasarımının davacıya ait ... tescil numaralı tasarımın koruma kapsamına girdiği belirtilmiştir.

Mahkemece, davalı tarafından kullanılan ambalaj tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim itibarıyla davacı tasarımına benzer olduğunu ve tasarımın davacı tescilinden önce kamuya sunulduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Tebligata ilişkin itirazlar bakımından; 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesi uyarınca, tüm özel hukuk tüzel kişilerine elektronik tebligat yapılması zorunludur. Somut olayda davalı bir limited şirket olduğundan, şirkete elektronik yolla tebligat yapılması kanuni zorunluluktur. Bu nedenle, davalı şirket adına dava dilekçesinin kayıtlı elektronik tebligat adresine yapılmış olması usule uygundur. Vekile tebligat usulüne uygun şekilde dosyaya vekâletname sunulduktan sonra gereklidir. Davalı vekilinin vekaletnamesini davalı asile tebligat yapıldıktan sonra 20.12.2022 tarihinde sunduğu, bu tarihten sonraki tebligatların vekile yapıldığı görülmektedir. Davalı vekilinin vekaletname sunulmadan önce 17.10.2022 tarihinde bilirkişilerce gerçekleştirilen yerinde incelemeye katılmış olması şirket tüzel kişiliğine yapılmış elektronik tebligatı geçersiz hale getirmez. Tebligatın vekalet sunulmadan önce UETS’de kayıtlı yasal elektronik adrese yapıldığı anlaşıldığından bu hususa ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamına göre, bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; davacı adına ... tescil numarası ile ambalaj kartonu tasarımının tescilli olduğu ve koruma altında bulunduğu davacıya ait tescilli tasarım ile davalı tarafından kullanılan ürün ambalajları karşılaştırılmış ve kutu ambalajının formu, kutu üzerindeki öğelerin yerleşimi, form, ebat ve oran bakımından tasarımlar arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenim itibarıyla belirgin farklılık bulunmadığı, bu nedenle tasarımların benzer olarak algılanacağı teknik olarak tespit edilmiştir. 6769 sayılı SMK 'nun 55 maddesi uyarınca tasarım bir ürünün tümünün veya bir parçasının görünümünden kaynaklanan özellikler olup, tecavüz iddiasında ürünlerin teknik özellikleri veya ticari niteliklerinin değil, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimin dikkate alınması gerektiği bu nedenle ürünlerin hacim, fiyat veya nitelik bakımından farklı olduğu yönündeki iddiaların tecavüz değerlendirmesinde belirleyici olmadığı, yine istinaf dilekçesinde ileri sürülen, davacı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurunu taşımadığı, tasarımın ... olduğu yönündeki savunmaların ise hükümsüzlük davasının konusu olduğu, ancak davacıya ait tasarım hakkında davalı yanca açılmış bir hükümsüzlük davası bulunmadığı, tescilli tasarım hükümsüz kılınmadıkça koruma kapsamında olduğu SMK 'nun 81. maddesinde tasarım sahibinin izni olmaksızın, koruma kapsamındaki bir tasarımın aynısının veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek derecede benzerinin üretilmesi, piyasaya sunulması veya ticari amaçla kullanılması tasarım hakkına tecavüz oluşturacağından bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere davalı tarafından kullanılan ambalaj tasarımının davacıya ait tescilli tasarımın koruma kapsamı içinde kaldığı ve davacının tasarım hakkını ihlal ettiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesi kabulünün dosya kapsamına ve hukuka uygun olduğu, istinaf talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul ... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ../01/2024 tarih ve 2022/. E. 2024/.... K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2026