Bölge Adliye Mahkemesi 2024/386 E. 2026/672 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/386

KARAR NO: 2026/672

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 21/09/2023

NUMARASI: 2022/149 E. - 2023/211 K.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/04/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın kırk beş yılı aşkın iş deneyimi ve binin üzerinde çalışanıyla dünyanın birçok ülkesine gerçekleştirdiği ihracatlarla gelişimini sürdürdüğünü, müvekkilinin TPMK nezdinde tescilli birçok tasarımının yanı sıra tescil aşamasında olan patent, faydalı modellerinin olduğunu, müvekkilinin maddi ve manevi yatırımları bulunan basiretli bir tacir olduğunu, ancak hal böyle iken davalının TPMK nezdinde tescil ettirmiş olduğu 2019/... ve ... sayı ile tescilli tasarımın başvuru tarihi itibarı ile yenilik ve ayırt edicilik vasfının bulunmadığını, bu hususların tespit edilebilmesi amacıyla mahkemenin 2021/52 değişik iş ve Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/22 d.i sayılı dosyalarında delil tespiti ikame edildiğini, davalının bu tescillerinin kötü niyetli olarak tekel hakkını elinde bulundurmasını sağladığını, aynı zamanda sektörde faaliyet gösteren sair firmaların da üretim planlarında haksız bir kısıtlamaya yol açtığını, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmayan davalı tasarım tescillerinin hükümsüzlüğünün gerektiğini iddia ederek, davalı adına 2019/... ve ... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yılı aşkın bir süredir dünyanın farklı mutfak kültürlerine uygun özellikte ve yüksek kalitede ürünler sunduğunu ve “...” markası altında pazarlamasını gerçekleştirdiğini, davacı tarafça dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığına yönelik iddia ve bu iddiasını desteklediği iddia edilen tüm görsellerin müvekkili firmaya ait tasarımlar olduğunu, ancak müvekkilinin tüm tasarımlarının yeni ve ayırt edici olması nedeniyle TPMK nezdinde tescil edildiğini, hükümsüzlüğü talep edilen müvekkili adına tescilli dava konusu tasarımların tamamı ar-ge çalışması sonucunda ortaya çıkartıldığını, yeni ve ayırt edici tasarımlar olduğunu, davacının iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "....Dosya kapsamı deliller, bilirkişi raporu ve ek raporu ile yukarıda değinilen ilkeler birlikte değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli tasarımların tescil başvuru tarihi itibariyle yeni ve ayırt edici nitelikte olmadıkları anlaşılmakla, davanın kabulü ile, dava konusu tasarımların hükümsüzlüğüne" karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

-Bakırköy 1. FSHH Mahkemesince her ne kadar 10.07.2023 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmiş olsa da, bilirkişi raporunun hatalı ve eksik olduğunu, Bilirkişi heyetince düzenlenen raporda kıyaslanan tasarımların kamuya arz tarihleri 2021/52 D.İş ve 2021/22 D.İş sayılı tespit dosyalarında yapılan tespite dayandığını, değişik iş dosyalarına müvekkili tarafından ayrıca itiraz edilmesine rağmen, delil tespitindeki bilirkişi tarafından dosyalara konulan katalogların tarihleri ile görsellerin yayın tarihleri belirli olmadığını, aynı şekilde bilirkişi tarafından tespit dosyalarındaki internet sitesi görsellerinden de anlaşılacağı üzere gerek kataloglar gerekse diğer internet sitesi görüntüleri bilirkişi tarafından açıldığı tarih itibariyle tespit yapıldığını, internet sitelerindeki görseller ile katalogların tamamı için 28.02.2021 tarihindeki görsellerin tespiti yapıldığını, bu tarihten önce hatta ve hatta dava konusu tasarımların tescil tarihinden önce bu görsellerin belirtilen internet sitelerinden yayınlandığı hususunda her hangi bir tespit bulunmadığını, internet sitelerindeki görseller üzerinde her zaman değişiklikler eklemeler, çıkartmalar yapılabildiğini, Sınai Mülkiyet Kanunu 57/2 . Maddesini dikkate almadan rapor tanzim edildiğini, hoşgörü süresi olarak nitelendirilen ve tasarımın kamuya arzından itibaren 12 ay içerisinde yapılan tescil başvurularında yenilik etkilenmediğini, Dava konusu ... numaralı tasarımlar 11.02.2019 tarihinde tescil amacıyla TPMK’ya başvuru yapıldığını, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu madde 57/2 uyarınca geriye dönük 12 ay alındığında 11.02.2018 tarihinden önceki bir tasarım ancak işbu tasarımın yeniliğini etkileyebileceğini, 2021/52 D.İş ve 2021/22 D.İş sayılı dosyalarından yapılan bilirkişi incelemesinde yukarıda da izah ettiğimiz üzere hiç bir ürün görseli 11.02.2018 tarihinden önceye ait olmadığını,

-Bilirkişi heyetinin tasarımcının seçenek özgürlüğünü değerlendirmediği gibi üründe bulunması zorunlu unsurları da benzerlik olarak aldığını, fırının öz yüzünde bulunan cam kısım içerisinde bulunan yemeğin pişmesini göstermesi açısından zorunlu olduğunu, her iki fırının ayağının bulunmasını da aynı şekilde benzer olarak nitelendirdiğini, fırınların ortak formları arasında yer alan ayak evlerde fırının yerleştirildiği mutfak tezgahına denk gelmesi amacıyla ve ayarlanabilir şekilde yapıldığını, kıyaslanan tasarımın elektronik göstergesinin bulunmasına rağmen, dava konusu tasarımda gösterge bulunmaması, her iki fırın kapağının tutacak yerlerinin farklı formda ve yapıda olması, düğmelerinin ve seriokrafilerinin farklı olması bilirkişi heyetince dikkate alınmadığını ve piyasada ki tüm fırınların dikdörtgen prizma yapısı, ön yüzeyinin cam olması benzerlik olarak değerlendirildiğini, bilgilenmiş kullanıcı ev işleri yapan, özellikle mutfakta çokça zaman geçiren ev hanımları olup, onların farklı olarak algılayacaklarını, bilirkişi heyetinin tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olup olmadığının değerlendirilmesinde, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde bırakılan genel izlenimi ve tasarımcının seçenek özgürlüğünün derecesinin neye göre kıstas alınarak belirlendiği hususunda herhangi bir gerekçe öne sürmeksizin üründe bulunması zorunlu olan unsurları benzerlik olarak nitelendirdiğini, Dava konusu olan fırın ürününde ocak, ön tarafta bulunan cam, kulp, kontrol düğmeleri ve ayaklar olmak üzere beş ana unsur bulunmakta olup bu ögelerin fırın tasarımında bulunması harcı alem olsa da bu unsurların ve bunlara eklenecek çeşitli alt ögelerle birlikte (elektronik gösterge paneli, şerit vs.) ürün üzerindeki yerleşim yeri, ebatı, birbirine göre konumlandırılması ve şekillerinin birbirlerine göre farklılaştırarak ayırt edicilik kazandırılmak kazandırılmak suretiyle farklılaştırılarak özgün fırın tasarımları yapıldığını, dava konusu tasarımlarla kıyaslanan tasarımlar dikkate alındığında kıyaslanan tasarımın elektronik göstergesinin bulunmasına rağmen, dava konusu tasarımda gösterge bulunmaması, her iki fırın kapağının tutacak yerlerinin farklı formda ve yapıda olması, düğmelerinin ve seriokrafilerinin farklı olması bilirkişi heyetince dikkate alınmadığını,

-Bilirkişi heyetinin ...numaralı tasarım ile müvekkilinin 2016 tarihli ürün kataloğunda yer verilen başka bir fırın ile kıyaslama yaptığını ve yapılan kıyaslama sonucunda ...numaralı tasarımın benzer olarak algılandıkları sonucuna vardığını ancak bilirkişi heyeti tasarımcının seçenek özgürlüğü ve üründe mevzuat gereği bulunması gerekli hususlara dikkat etmediğini, fırının kulp yapısı, ön yüzeyde yer alan cam, düğmelerin yerleştirilme şekli ve ayaklara odaklanarak kıyaslama yaptığını ancak dava konusu tasarımın kontrol düğmesinin altında başlayıp, fırının altında yer alan çekmecenin üzerinde biten kısımlarda ki boşluk nedeniyle dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğu izlemini verdiğini ancak kıyaslanan tüm tasarımlarda fırın bir bütün olarak görüldüğünü, dava konusu tasarım tamamen siyah renkte tasarlanmış, öz yüzeyinde bulunan cam kısmı kıyaslanan tasarımlara göre dar şekilde tasarlanmış olduğunu, aynı şekilde dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeylerinin desenli olduğunu, Dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını, bu farklılıkların dava konusu ...numaralı tasarıma ayırt edicilik kazandırdığını,

-Bilirkişi heyeti ...numaralı tasarım ile müvekkilinin 2016 tarihli ürün kataloğunda yer verilen başka bir fırının farklı olduğunu, dava konusu tasarımın kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olup, kulp çerçeve ile aynı renkte siyah olarak tasarlandığını, aynı şekilde fırının altında yer alan çekmece yapısı ayakların en yüzeyine doğru çıkıntı yaparak tasarlandığını, dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu, dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım ile kıyaslanan 2016 tarihli ürün kataloğunda yer verilen başka bir fırında, dava konusu tasarımın kontrol düğmesinin altında başlayıp, fırının altında yer alan çekmecenin üzerinde biten kısımlarda ki boşluk nedeniyle dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğu izlemini verdiğini, kıyaslanan tüm tasarımlarda fırın bir bütün olarak görüldüğünü, dava konusu tasarım tamamen beyaz renkte tasarlanmış, ön yüzeyinde bulunan cam kısmı kıyaslanan tasarımlara göre dar şekilde tasarlanmış olduğunu, dava konusu tasarımın cam yüzeyi de fırın ile orantılı olarak beyaz olarak tasarlandığını, fırına bir bütünlük kazandırıldığını, fırının kulp yapısı ve bağlantı şekli de kıyaslanan tasarımlardan farklı olduğunu, dava konusu tasarımda kulp cama değil çerçeveye bağlantılı olup, bu bağlantı belirgin bir şekilde yapıldığını, dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ...numaralı tasarımda da, dava konusu tasarımın kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olup, fırının altında yer alan çekmece yapısı ayakların en yüzeyine doğru çıkıntı yaparak tasarlandığını, dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu, Dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarımın kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olduğunu, dava konusu tasarımda fırının altında yer alan çekmece ile fırın aynı renkte tasarlanması nedeniyle bir bütünlük oluşturduğunu, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu,

-Bilirkişi heyeti .../6 numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın kontrol düğmesinin altında başlayıp, fırının altında yer alan çekmecenin üzerinde biten kısımlarda ki boşluk nedeniyle dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğu izlemini verdiğini, tamamen siyah renkte tasarlandığını, öz yüzeyinde bulunan cam kısmı kıyaslanan tasarımlara göre dar şekilde tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için. gövde, çekmece ve ocak kısmı aynı renkte tasarlandığını, dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu, dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarım gövde ve çekmece ahşap renkte tasarlanmış olup, fırına ahşap görüntüsü verildiğini, cam yüzeylerin desenli olduğunu, dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın altında yer alan çekmecenin sahip olduğu çerçeve sayesinde fırından ayrı görünüme sahip olduğu, kulp yapıları da bir birinden farklı olduğu, tüm tasarımlarda yer alan elektronik gösterge dava konusu tasarımda enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olduğunu, dava konusu tasarımda fırının altında yer alan çekmece ile fırın aynı renkte tasarlanması nedeniyle bir bütünlük oluşturduğunu, kıyaslanan tasarımlarda ise farklı renkte olmaları nedeniyle çekmeceler bütünlük oluşturmadığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım çin, kıyaslanan tüm tasarımlarda fırın bir bütün olarak görüldüğünü, dava konusu tasarım tamamen beyaz renkte tasarlandığını, ön yüzeyinde bulunan cam kısmı kıyaslanan tasarımlara göre dar şekilde tasarlandığını, dava konusu tasarımın cam yüzeyi de fırın ile orantılı olarak beyaz olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, tasarımın kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olup, dava konusu tasarımda fırının altında yer alan çekmece yapısı ayakların en yüzeyine doğru çıkıntı yaparak tasarlandığını, dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu, dava konusu tasarımda yer alan elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımda fırının altında yer alan çekmece ile cam kısmı aynı renkte tasarlanması nedeniyle bir bütünlük oluşturduğunu, dava konusu tasarımda ayak bulunmamakta bunun yerine hava kanalları bulunduğunu,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, tasarımın kulp yapısı ve rengi diğer tasarımlardan farklı olup, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için. kıyaslanan tüm tasarımlarda fırın bir bütün olarak görüldüğünü,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğu izlemini verdiğini, elektronik kontrol paneli kıyaslanan tasarımlardakinden farklı olarak enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın kontrol düğmesinin altında başlayıp, fırının altında yer alan çekmecenin üzerinde biten kısımlarda ki boşluk nedeniyle dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğunu, dava konusu tasarım gövde ve çekmece ahşap renkte tasarlanmış olup, fırına ahşap görüntüsü verildiğini,.

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın çekmece ve kontrol panelinin bulunduğu bölüm öne çıkıntılı şekilde tasarlanmış, bu tasarım sayesinde ise camın bulunduğu kısım içeride kalacak şekilde bir görünüm elde edildiğini, cam yüzeyleri desenli olup, enine ve boyuna geniş olarak tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti ... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın çekmece ve kontrol panelinin bulunduğu bölüm öne çıkıntılı şekilde tasarlanmış, bu tasarım sayesinde ise camın bulunduğu kısım içeride kalacak şekilde bir görünüm elde edilmiş olduğunu, Dava konusu tasarımda fırının içeride kalır şekilde tasarımını kuvvetlendirmek amacıyla yanlarda yer alan çerçeve kalınlaştırılarak içeride kalır görünüm arttırıldığını, ancak diğer tasarımlarda düz bir yüzey şekilde tasarlandığını,

-Bilirkişi heyeti .../... numaralı tasarım için, dava konusu tasarımın kontrol düğmesinin altında başlayıp, fırının altında yer alan çekmecenin üzerinde biten kısımlarda ki boşluk nedeniyle dava konusu tasarım 3 farklı yapıda oluştuğu izlemini verdiğini, kıyaslanan tüm tasarımlarda fırın bir bütün olarak görüldüğünü, aynı şekilde dava konusu tasarımın cam yüzeyinde her hangi bir desen bulunmazken, kıyaslanan tüm tasarımların cam yüzeyleri desenli olduğunu, bilirkişi heyetinin, dava konusu ürünleri kıyaslama yaparken fırının kulp yapısı, ön yüzeyde yer alan cam, düğmelerin yerleştirilme şekli ve ayaklara odaklanarak kıyaslama yaptığını, yukarıda her bir değerlendirmeye yönelik spesifik itiraz sebeplerimizde de teferruatı ile belirttikleri üzere dava konusu ürünlerin gerek kulp yapısında gerekse ayak kısmında tasarımsal anlamda belirgin farklılıklar olmasına rağmen benzer oldukları kanaatine ulaşıldığını, kıyaslama kriterlerine aykırı olacak şekilde çelişkiye düştüğünü ve hatalı kanaat belirttiğini kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalının bilirkişi raporuna ilgili itirazları neticesinde bu itirazları karşılar nitelikte ek rapor alınmasına karar verildiğini, Sınai Mülkiyet Kanunu 57/2. Maddesinin dikkate alınmadığı iddiasının yerinde olmadığını, davalı taraf bu madde kapsamında hoş görü süresi olarak tabir edilen süreyi “tasarımın kamuya arzından itibaren 12 ay içerisinde yapılan tescil başvurularında yenilik etkilenmemektedir.” şeklinde açıkladığını, oysaki hoş görü süresinde tasarımın kim tarafından kamuya sunulduğu ve sunuluş şekli önemli olup, 12 aylık hoş görü süresi tasarımın “tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde” geçerli olduğunu, kanunda sayılan kişiler haricinde kamuya sunulan tasarımlar, kamuya sunuldukları andan itibaren sonra gelen tasarımların yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkileyeceğini, davalı firmanın Müvekkili firma ile aynı sektörde faaliyet göstermek ile uzun senelerdir “...” markası altında ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, ... "http://www...com.tr"www...com.tr isimli alan adı ile buna bağlı ... "http://www...."www.... gibi çeşitli alan adları da yine davalı yana ait olduğunu, davalı yanın dava konusu tasarımı kendisi tarafından internet üzerinde yapılan eski tarihli yayınlar karşısında dahi yeni ve ayırt edici olmadığını, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/52 D. İş dosyası kapsamında tanzim edilen rapor ve dosya arasında yer alan CD/ DVD incelendiğinde dava konusu tasarımların davacı tarafından uzun yıllardır çeşitli kataloglarda tüketiciye sunulduğu ve bunların davalı tarafa ait ... "http://www...com.tr"www...com.tr ve sair internet sitelerinden yayınlandığını, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/52 D. İş ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/22 D. İş sayılı dosyalar kapsamında bilişim uzmanı bilirkişi tarafından gerek ... "http://www...."www.... internet sitesi üzerinden gerek sair internet sitelerinde yer alan davalı katalog, ürün ve video paylaşımlarının tarihleri tespit edildiğini, ... "http://www...."www.... sitesi üzerinden yapılan sorgulamada tespit edilen katalogların yayın tarihleri tespit edilebilir durumda olduğunu, davalı yan tarafından bu davalara delil olarak hem davalı şirkete ait hem de dava dışı firmalara ait kataloglar da sunulduğunu Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/52 D. İş ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/21 D. İş ve 2021/22 D. İş sayılı dosyaları kapsamında yapılan delil tespiti ve tanzim edilen raporlar ile sabit olduğu üzere davalı tarafından dava konusu tasarımların ayniyet derecesinde benzerleri tasarım tescil başvurularından seneler evvel yayınlanan kataloglarda yer aldığını, bu tespit dosyaları kapsamında yer alan 3. kişilere ait ürün, katalog ve paylaşımlarda yer alan ankastre fırın tasarımları karşısında dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığını, davalı yanın tasarım tescil müracaatı tescil müracaatından seneler önce davalı yan ve dava dışı 3. kişiler tarafından kamuya sunulduğunu, bu bakımdan tescil müracaatının gerçekleştirildiği dönemde dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olmadığını, yeni ve ayırt edici olmayan tasarımın ise tescil ile korunamayacağını, ilk derece mahkemesince de bu durum tespit edilerek dava konusu tasarımların hükümsüzlüğüne karar verildiğini, davalı yan tarafından sektörde faaliyet gösteren şirketlerin hemen tamamının kullanageldiği harcı alem nitelikte tasarım görselleri bakımından çok sayıda Endüstriyel Tasarım tescil müracaatı yapıldığını, dava konusu tasarımların tescil tarihleri dikkate alındığında davalı yanın türk patent ve marka kurumu nezdinde “incelemesiz sistem” döneminden faydalanılması sureti ile tescil edildiğini, tasarımların ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığını, Davalının tüm tasarımı birebir aynı olmasına karşın sadece düğme renklerini değiştirerek dahi ayrıca görsellerle tasarım tescil başvurusu gerçekleştirdiğini, sektörün özellikleri gereği hali hazırda bir fırının tasarımının; ağırlıklı olarak Siyah – Beyaz – Gri renklerden oluştuğunu, Davalı tarafından aynı fırınların her rengine ve/veya sadece kulp vb. küçük değişiklikler gerçekleştirilerek her formuna ayrıca tescil alındığını, davalının istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE:

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, davalı adına 2019/... ve ... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğü taleplidir.

Dosya arasına alınan mahkemenin 2021/52 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, "Dosyaya sunulan tespite konu bahsi geçen internet sitelerine ait toplamda 26 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, Tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayıda “Katalog” bulunduğundan rapora eklenmiş ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor ekinde CD ortamında sunulduğu" belirtilmiştir.

Dosya arasına alınan Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/22 D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, "Dosyaya sunulan tespite konu bahsi geçen internet sitelerine ait toplamda 36 adet farklı linklerin bulunduğu, tüm linklerin güncel olarak yayında olduğu tespit edilmiş olup, linklerin yayında olduğu durumlarının ekran görüntüleri rapora yukarıda detaylıca sunulduğu, tespite konu linklerin içeriklerinde çok sayıda “Katalog” ve çok sayıda “Video” bulunduğundan rapora eklenmiş olan ve diğer kalan bütün linklerin ekran görüntüleri ve içeriklerin görülmesi için çekilen video detaylıca rapor

ekinde CD ortamında sunulduğu" belirtilmiştir. Bilirkişi heyetinin Mahkemeye sunduğu 02/03/2023 havale tarihli raporda sonuç olarak, dava dosyasına sunulan deliller, resen yapılan araştırmalar ve tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan teknik değerlendirmeler doğrultusunda,

2019/... ve ... tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11.02.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özeliklerine sahip olmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 10/07/2023 tarihli raporda sonuç olarak, dava konusu ürünlerin tasarım yönünden değerlendirilmesi; şekil, biçim, hacim vb. tasarım bileşenlerinin ürün üzerindeki konumu, yapısı, oranı, rengi gibi tüketicinin ürünü algılamasını ve onu diğerlerinden ayırt edecek “seçici algıyı” bütünsel olarak oluşturup oluşturmadığı yönünde olduğunu, bunun en önemli nedeni insanların nesneleri ve biçimleri dağınık ve düzensiz olarak değil, bir sistem içinde algılaması olduğunu, temelde algılama, sistemli bir anlamlandırma süreci olup, insanlar daha önceden hafızalarında kodlanmış olan imge ve kavramları kullanarak ürün ve nesnelerin algılamasında öncelik oluşturduğunu bu durum “seçici algı” oluşturma olarak adlandırılabileceğini, seçici algının oluşmasının kısaca, daha önce belirli görsel kodların o kodlara denk düşen kavram ve tanımlar

ile eşleştirilmesi ile oluştuğunu, tanımlanmaya çalışılan bu süreç aslında görsel algılamanın temel yöntemi olarak kabul gördüğünü, bu bağlamda davalı tarafın kök rapora itirazlarının incelenmesi neticesinde daha önce bildirilen “2019/... ve ... tescil numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 11.02.2019 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özeliklerine sahip olmadığı” yönündeki sonuç ve kanaatten dönülmesini gerektiren bir durum tespit edilmemiş olup, kök rapordaki kanaatin devam ettiği belirtilmiştir.

Davalının Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Tasarım Sicili'nde kayıtlı Dava konusu tasarımının tescili için 11.02.2019 tarihinde başvuru yaptığı, tescil edilerek ... numara ile sicile kaydedildiği, davanın tasarım hükümsüzlüğü davası olup, görseller üzerinde ve kamuya sunum tarihi üzerinde inceleme yapılması gerektiği,davalı tarafça bilirkişi raporunda incelenen tasarımların tarihlerinin tespitinin yapılmadığı ve 12 aylık sürenin dolmadığı ileri sürülmüş olup, düzenlemeye göre SMK m.57 uyarınca tasarımcının veya onun halefinin başvuru tarihinden önceki 12 ay içinde yaptığı açıklamalar yenilik vasfını ortadan kaldırmaz. Somut olayda davalının kamuya sunulma tarihi ile ilgili herhangi bir öncelik delili sunmadığı gibi incelenen link, CD, katalog ve içeriklerin 2016 tarihli olduğu, dava konusu tasarımın başvuru tarihi olan 11.02.2019 tarihi itibariyle yeni olmadığı, deliller tarihlerine göre 12 ay süre geçirildikten sonra tescil başvurusu yapıldığı dikkate alındığında SMK 57. maddesindeki hoşgörü süresinin somut olayda uygulama yerinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/52 D. İş ve Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/22 D. İş sayılı dosyalarında, bilişim uzmanı bilirkişi tarafından ... "http://www...."www.... internet sitesi üzerinde katalog, ürün ve video paylaşımlarının tarihlerinin tespit edildiği, tespit tarihi olarak en eski 2016 tarihli katalog tarihi bulunduğu, yapılan sorgulamada tespit edilen katalogların yayın tarihleri tespit edilebilir durumda olduğu, bu konudaki istinaf isteminin yerinde görülmediği, tasarım belgesine konu hususlar hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgiyle çözümlenmesi mümkün olmayan teknik hususlardan olduğundan, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarının tasarım uzmanı ve bilişim uzmanı bilirkişinin yer aldığı heyet tarafından sunulu tüm belgeler incelenerek araştırma da yapılarak , gerekçeli ve denetime elverişli şekilde usul ve yasaya uygun düzenlendiği,davalı tarafından dava konusu tasarımların ayniyet derecesinde benzerleri tasarım tescil başvurularından önce yayınlanan kataloglarda yer aldığı, tespit dosyaları kapsamında yer alan ürünler, katalog ve paylaşımlarda yer alan fırın tasarımları karşısında dava konusu tasarımların yeni ve ayırt edici olmadığının tespitinin yapıldığı, davalı tarafça her tasarım için farklılıklar belirtilmiş ise de, raporda, “seçici algı” üzerinden inceleme yapıldığı, bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmadığı, davacı tasarımının SMK m.56 anlamında koruma şartı olan başvuru tarihi itibariyle mutlak yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığı, SMK m.77 maddesi uyarınca tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi yerinde görülmüştür.

Sonuç olarak dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere ilişkin kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye göre kurulan hükümlerde bir isabetsizlik bulunmadığı, Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun ... Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../09/2023 tarih ve 2022/.... E., 2023/... K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40-TL harcın davalı tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, .../07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 16/04/2026