Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1853 E. 2026/1018 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2023/1853

KARAR NO : 2026/1018

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 01/06/2023

NUMARASI : 2022/123 Esas 2023/235 Karar

DAVA: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 21/03/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/06/2026

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile teminat verdiği... AŞ tarafından ... firmasına hidrolik profil kıvırma makinesi satıldığını, makinenin 28.12.2019 tarihinde Mısır'a götürülmek üzere ... numaralı konşimento tahtında ... gemisine yüklendiğini, Mısır'da varış limanında emtiaların hasar gördüğünün tespit edildiğini, davacının sigortalısı tarafından hasar ile ilgili davalılara ihtarname gönderildiğini, ekspertiz incelemesi yapıldığını, konşimentonun fiili taşıyan ... tarafından düzenlendiğini, ...AŞ tarafından navlun faturası düzenlendiğini, bu nedenle akdi taşıyan olduğunu, müvekkili tarafından sigortalının zararının ödendiğini ve haklarına halef olduğunu, hasar tutarının davalılardan tahsili için başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazları ile durdurulduğunu belirterek Beykoz İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında davalıların itirazının itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalılar vekili; ...AŞ'nin diğer davalı ...'nin acentesi olmadığından pasif husumeti bulunmadığını, eşyanın tesliminden sonra 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı için işbu davanın zamanaşıma uğradığını, ihbar sürelerine uyulmadığını, davacının sigortalısına ait 6 konteyner içindeki emtiaların Gemlik Limanı'ndan ... Limanına taşınmasının kendilerince organize edildiğini, ancak hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belirsiz olduğunu, 6 konteynerden sadece 1 tanesinin içindeki emtiaların devrilerek hasar gördüğü dikkate alındığında hasarın yükleme/istifleme hatası nedeniyle oluştuğunu ve müvekkillerinin sorumlu olmadığını, fiili taşımanın Turkon Konteyner tarafından yapıldığını belirterek davanın reddine ve %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; emtianın 21/01/2020 tarihinde hasarlı olarak teslim edildiği, icra takibinin 14/01/2021 tarihinde başlatıldığı, davanın hak düşürücü sürede açıldığı, sigortalı tarafından 3 adet makinenin CIF teslim şartıyla satıldığı, sigortalının alıcıya hasar sebebiyle 03.04.2020 tarihinde bedelsiz makine gönderdiği, bu şekilde satıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının sigortalıya 16.11.2020 tarihinde 46.725-TL ödediğinden davacının halefiyete hak kazandığı, taşıma konusu 54.300 kg 69 kap 3 adet makinenin içine istiflendiği konteynerin Gemlik Limanı'nda "..."gemisine 28.12.2019 tarihinde yüklenerek İskenderiye'ye sevk edildiği, ... tarafından düzenlenen 28.12.2019 tarihli konşimentoya göre yükletenin sigortalı, alıcının Mısırda mukim ... ... olduğu, navlun faturasının davalı ... tarafından düzenlendiği, buna göre davalıların pasif husumeti bulunduğu, mezkur konteynerin İskenderiye limanına hangi tarihte tahliye edildiğinin belli olmadığı, hasara ilişkin dosya içerisinde liman idaresince tutulmuş bir tutanak bulunmadığı, hasarın ilk defa 21.01.2022 tarihinde alıcının deposunda tespit edildiği, ilk yazılı ihbarın 27.01.2022 tarihinde yapıldığı, süresinde hasar ihbarı yapılmaması nedeniyle eşyanın deniz aşamasında hasara uğradığını ispat etme külfetinin davacıya ait olduğu, konişmentoda "..." ve "..." kaydı bulunduğu, bu kayda göre, 69 palet emtianın konteynere yüklenme, istiflenme, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleyici/gönderen tarafından yapıldığı, bilirkişi raporuna göre hasarın makinanın düzgün bir şekilde bağlanıp ve sabitlenmemiş olması sebebiyle konteyner içinde devrilmesi sonucunda darbe almak suretiyle gerçekleştiği, konteynerde dıştan çarpma sonucu hasarlanma olmadığı, davalı taşıyanların kusuru ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLER: Davacı vekili; mahkemece konşimentoda ... ve ... kayıtları bulunması nedeniyle taşıyanın sorumlu olmadığına karar verilmiş ise de yüklemenin taşıtan tarafından yapılmış olması halinde dahi TTK'nın 1091. maddesi gereğince kaptanın nezaret yükümlülüğünün bulunduğunu, davalı taşıyanın kendi sorumluluğu altındayken hasarsız ve eksiksiz teslim aldığı emtia üzerinde meydana gelen her türlü zarardan sorumlu olduğunu, hasar tespitinin bağımsız eksper tarafından yapılması nedeniyle ayrıca hasar ihbarına gerek bulunmadığını, hasar ihbarının süresinde yapılmaması halinde dahi diğer delil göz önünde bulundurulması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, davacı tarafından emtia nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı tarafından Mısır'da yerleşik ... şirketine 23/12/2019 tarihli 260.000-Euro tutarlı CİF teslim şekli ile satılan 3 adet makinenin davacı tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, ara konşimentonun davalı ... tarafından düzenlendiği, ana konşimentonun ise dava dışı ... tarafından düzenlendiği, emtianın alıcıya tesliminden sonra hasarın tespit edildiği, davacı tarafından sigortalısına 16.11.2020 tarihinde 46.725-TL ödendiği, CIF kaydına göre yükün geminin küpeştesini geçmesi anından itibaren hasar alıcıya geçmekle birlikte sigortalının yapılan ticari defter incelemesinde hasardan sonra sigortalının alıcıya hasar sebebiyle 03.04.2020 tarihli ihracat faturası ile bedelsiz makine gönderdiği, böylelikle sigortalı satıcının hasar sebebiyle zarara uğradığı anlaşılmakla sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu, davacının sigortalıya yapılan ödemeye istinaden halefiyeti ve aktif husumeti kazandığı, ... tarafından 28.12.2019 tarihli ve ... no.lu konşimentonun, navlun faturasının ise davalı ... tarafından düzenlendiği, davalıların akdi taşıyan sıfatıyla pasif husumetleri bulunduğu, davalı ... nin aynı zamanda diğer davalı adına acente sıfatıyla hareket ettiği, davanın TTK m.1188 maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması,gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından, geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.

TTK'nın 1185. maddesi uyarınca; ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şart olup, ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

Sigortalıya ait makine emtiasının taşınmasına dair ... tarafından düzenlenen 28.12.2019 tarihli konşimentoda "...", "..." ve "..." kayıtları bulunmaktadır. "..." kaydı ile “...” kaydından taşıması yapılan emtianın konteyner içerisinde yüklenmesi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından yapıldığı, ...klozundan, söz konusu taşımanın Gemlik Liman sahasından Mısır'ın İskenderiye Liman sahasına kadar olduğu anlaşılmaktadır. Bu taşıma şeklinde, taşıyanın mallara ilişkin sorumluluğu malların yükleme limanında gemi küpeştesine kabul edilmesiyle başlamakta ve tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edilmesiyle sona ermektedir. Taşıyan yükleme limanında geminin küpeştesine kabul edilmeden önce veya tahliye limanında geminin küpeştesinden tahliye edildikten sonra mallara gelebilecek her nevi zarardan veya gecikmeden dolayı sorumlu olmamaktadır.

Ekspertiz raporu, fotoğraflar ve bilirkişi raporuna göre hasarın makinenin düzgün bir şekilde bağlanmamış ve sabitlenmemiş olması sebebiyle konteyner içinde devrilmesi sonunda darbe almak suretiyle meydana geldiği anlaşılmaktadır. Emtianın alıcıya hangi tarihte teslim edildiği hususunda açıklık bulunmamakta ise de ekspertiz raporunda hasarın ilk defa 21/01/2020 tarihinde tespit edildiği belirtilmiştir. Taşıyıcı firmaya hasar ihbarı ise 27/01/2020 tarihinde yapılmıştır. Bahsi geçen hasar çıplak gözle tespit edilebilecek nitelikte bir hasar olup hasar ihbarının teslim sırasında yapılması gerekir. Alıcının Mısır'da bulunan atölyesinde ... isimli şahıs tarafından düzenlenen, emtianın hasarlı teslim alındığına dair tarihsiz hasar tespit raporu TTK nın1184 maddesi anlamında bir tutanak değildir. Bu halde süresinde hasar ihbarı yapılmadığından emtianın deniz taşımasında hasarlandığı yönündeki karine oluşmamıştır. Ancak hasarın taşıma sırasında, taşıyanın sorumlu olduğu bir nedenden ötürü meydana geldiğinin ispatına engel bulunmamakta, bu husustaki ispat yükü karinenin aksini iddia eden davacı üzerindedir.

Konteynerin dıştan gelen darbe ile hasarlandığına ilişkin taşımanın aşamalarında herhangi bir tespit veya tutanak bulunmamaktadır. Emtianın gemiden tahliyesi sırasında bir hasar tutanağı tutulmamıştır. Konşimentoda bulunan "..." kaydından emtianın konteyner içerisinde yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Hasarın hangi aşamada meydana geldiği tespit edilememiştir. Deniz taşıması öncesinde ve deniz taşımasından sonraki iç taşımadan davalı sorumlu değildir. Bu halde hasarın deniz taşıma sürecinde olabileceği gibi öncesinde veya sonrası da olabileceği, hasarın neden meydana geldiğinin taşımanın hiç bir evresinde incelenip bir tutanağa bağlanmadığı, yükletenin sorumluluğunda istifleme hatasından kaynaklandığı anlaşılmakla davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile kalan 462,15-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonundaHMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.03/06/2026