Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1785 E. 2026/1042 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/1785 Esas 2026/1042 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2023/1785 KARAR NO : 2026/1042

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 7.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 05/06/2023 NUMARASI : 2021/782 Esas 2023/423 Karar

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/12/2021 KARAR TARİHİ : 17/07/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 31/07/2026

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin soğuk depoculuk hizmeti verdiğini, davalı kurumun 2021 yılı için soğuk depoculuk hizmeti aldığını, davalı kurum ile müvekkili şirket arasında Et ve Et ürünleri Şoklama ve Donmuş Muhafaza Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, davalı kurumun 03/08/2021 tarih ve ... sıra no.lu faturayla 90.227,48 TL ve 04/08/2021 tarih ve ... sıra no.lu faturayla 308.033,62 TL olmak üzere toplam 398.261,10 TL noksanlık tespit edilip alınamayan emtia bedeli bulunduğundan bahisle 09/08/2021 tarih ve E-98974318-108.03-47742 sayılı yazısı ile müvekkilinin teminat alacağından bu bedelin tahsil edildiğinin bildirildiğini, davalı kurumun tespit ettiği noksanlıktan müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen tüm şoklama, depolama ve muhafaza işlemlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, imzalanan sözleşme uyarınca şoklaması ve depolaması yapılacak malların davalı kurum personeli tarafından getirildiğini ve kendilerince deponun mühürlendiğini, söz konusu muhafazada bulunan malların , saklama süresi sonunda yine kurum personeli tarafından mühür sökülerek teslim alındığını, müvekkili şirket çalışanlarının bu işlemler sırasında müdahalede bulunmadığını, müvekkili tarafından sözleşme konusu tüm yükümlülükleri yerine getirilmiş olunmasına karşılık, davalı kurum tarafından zarara uğratıldığını ve ödenmesi gereken bedellerin müvekkiline ödenmediğini, davalı kurumun haksız olarak kesinti yaptığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 24/04/2023 tarihi ıslah dilekçesi ile; 50.000,00 TL'nin temerrüt ve ıslah tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiş, noksan harcı tamamlamıştır.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun taşra teşkilatı olan ...Müdürlüğünün 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarında davacı şirketten soğuk depoculuk hizmeti aldığını ve kapsamında farklı tarihlerde sözleşmeler imzalandığını, davacı şirket ile akdedilen sözleşmelerin tasfiyesi kapsamında davacıya ait tüm depoların tamamen boşaltıldığını, müvekkili kurum tarafından davacının depolarından alınan emtia/ürün giriş ve çıkış kayıtları nazara alınarak, sözleşmenin 9. maddesi kapsamında teslim alınan ürünlerde noksanlık olup olmadığı hususunu incelemek üzere işletme komitesi ve komisyonu oluşturulduğunu, resmi belgeler ve kayıtlar üzerinde yapılan tetkikler neticesinde davacı depolarından teslim alınan ürünlerde noksanlıkların tespit edildiğini, davacı şirket ile akdedilen sözleşmelerinin tamamının tasfiyesi kapsamında müvekkili kurumca teslim alınan emtia ile davacı şirketin soğuk hava deposununa muhafaza/saklama amacıyla bırakılan emtia arasında miktar/adet yönünden oluşan fark resmi belgelerle tespit edildikten sonra davacıya noksan teslim alınan emtia ile iş bu emtia sebebiyle davacıya fazladan ödenen muhafaza bedelinin hesaplandığını, noksan emtia bedeli olarak davacıya KDV dahil toplam 308.033,62 TL tutarlı, 04/08/2021 tarih ve ... sıra nolu fatura ile noksanlık tespit edilen miktara ait muhafaza bedeli olarak KDV dahil toplam 90.227,48 TL tutarlı, 03/08/2021 tarih ve ... sıra nolu iki adet fatura düzenlendiğini, düzenlenen faturalara yasal süresi içeresinde itiraz edilmediğini, yapılan kesintilerin taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığını bildirerek davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalı Et ve Süt kurumuna 7.752,8 kg eksik emtia teslim edildiği, noksan emtia bedeli olarak davacıya KDV dahil toplam 308.033,62 TL tutarlı 04.08.2021 tarih ve ... sıra nolu fatura ile noksanlık tespit edilen miktara ait muhafaza bedeli olarak KDV dahil toplam 90.227,48 TL tutarlı 03/08/2021 tarih ve ... sıra nolu iki adet fatura düzenlendiği ve faturaların davacıya yana tebliğ edildiği, davacı yanın faturalara ve Komite raporuna esas olan 29/04/2021 tarihli komisyon raporunda davacı şirket depolarına ait giriş ve çıkışlara göre farklar tespit edilirken, muhafaza firelerinin düşüldüğü tespitine açıkça itiraz etmediği de görüldüğünü, davalı kurum tarafından yapılan noksanlık tespitinin, tespit edilen noksanlığın kurum cari satış fiyatına göre hesaplanmasının, muhafaza bedelinin belirlenmesinin ve toplam bedelin davacı teminatından kesilmesinin, sözleşme hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili firmanın emtianın sevkiyatında, tartımında, mühürlenmesinde hiçbir müdahalesi bulunmadığını, müvekkiline yapılan teslimatların depo giriş tarihlerine dikkat edildiğinde ve davalının cevap dilekçesinde de açıkça kabul ettiği üzere yapılan kesintinin 2019 yılı sözleşme hükümlerine göre yapılması gerektiğini, taraflar arasında imzalanmış olan 27/12/2019 yılına ait Karkas Et ve Şoklama Sözleşmesi başlıklı ilk sözleşme incelendiğinde görüleceği üzere, Firmanın sorumluluğu; "Firma ürünlerin güvenliğinden ve kuruma noksansız olarak tesliminden sorumludur. Tartım farkının kurum genelge ve yönetmeliklerindeki Fire oranlarından fazla oIması durumunda fazla olan et fire bedeli firma tarafından kuruma ödenecektir. Et bedelinin hesabı kurumun cari satış fiyatı üzerinden yapılacaktır. (dondurma ve donmuş muhafaza fireIerinin etin cinsine göre belirlenmesinde fayda var)" şeklinde belirlendiğini, davalı kurum ile müvekkili arasındaki ihtilafa konu emtianın tamamının 2019 ve 2020 yılında teslim edildiğini, depo boşaltım işlemlerinin de 2019 yılında imzalanmış olan sözleşmelere göre yapılması gerektiği, davalı kurumun 2021 yılına ait sözleşme hükümlerini uygulamasının kabulü mümkün olmadığını , dosyada müvekkiline teslim edilen emtia miktarının hangi dönemlere ilişkin olarak ne miktarda teslim edildiğinin dahi belirsiz olduğu gerçeği karşısında emtiada eksiklik olduğundan bahisle kurumun, lehine hükümlerin bulunduğu sözleşmeleri kamu otoritesini kullanarak tek taraflı uygulaması ve bu durumdan müvekkili sorumlu tutarak teminatından kesinti yapmasının kabul edilemeyeceğini, davacının üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olmasına karşılık, davalı kurum tarafından zarara uğratıldığını ve ödenmesi gereken bedellerin davacıya ödenmediğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava; davalı kurum tarafından noksan teslim alınan emtia bedeli ( 308.033,62 TL) ile iş bu emtia sebebiyle davacıya fazladan ödendiği iddia olunan muhafaza bedeli ( 90.227,48 TL) adı altında davacının davalı kurum nezdinde bulunan teminat alacağından tahsil edilen 308.033,62 TL ve 90.227,48 TL'nin istirdadı istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Davacı ... Ltd. Şti ile ... ...Müdürlüğü arasında, 16/01/2019 tarihli 4.000 ton, 27/12/2019 tarihli 1.000, 2.000 ve 3.000 ton, 08/01/2021 tarihli 1.000 ton depo kapasiteli et ve süt ürünleri şoklama ve donmuş muhafaza hizmet alım sözleşmelerinin imzalandığı , 16/01/2019 ve 27/12/2019 tarihli sözleşmelerin firmanın sorumluluğu başlıklı 8 ve 9. maddelerinde "Firma ürünlerin güvenliğinden ve kuruma noksansız olarak tesliminden sorumludur. Tartım farkının kurum genelge ve yönetmeliklerindeki Fire oranlarından fazla oIması durumunda fazla olan et fire bedeli firma tarafından kuruma ödenecektir. Et bedelinin hesabı kurumun cari satış fiyatı üzerinden yapılacaktır.'' şeklinde hüküm altına alınarak , tartım farkının kurum genelge ve yönetmeliklerindeki fire oranlarından fazla olması durumunda fazla olan et fire bedelinin firma tarafından kuruma ödeneceği, 08/01/2021 tarihli sözleşme incelendiğinde ise; firmanın sorumluluğu başlıklı 9. maddesinde '' 9.1.Firma. sözleşmede belirtilen hizmetleri azami hijyen koşullarına ve standartlara göre Kurumun ilgili bulunduğıı Bakanlık ve Kurum mevzuatlarına uygun olarak yapmakla sorumludur. Depolama işlemi sırasında yetkililerinin direktifleri dikkate alınacaktır. 9.2.Depolardaki ürünlerin muhafazasında meydana gelen bozulmalar, Firmanın sorumluluğundadır. Depolardaki ürünlerin hırsızlık, yangın, su baskını, dolu. sel elektrik ve soğutma sisteminin arızalanması, soğutma sisteminin yeterli düzeyde olmaması gibi her tür arıza veya diğer sebeplerle bozulması, eksilmesi veya zayi olmasından Firma sorumludur. Bu hallerde Kurumun uğradığı zarar, öncelikIe Firma alacağından, bakiye alacak kalması ve Kurum zararlarının oluşması durumunda, yasal yollara başvurularak genel hükümlere göre Firmadan tahsil edilir. Bu hallerde sözleşmenin Kurum tarafından feshedilmesi durumunda feshe ilişkin hükümler ayrıca uygulanır. 9.4. Firma ürünlerin her türlü güvenliğinden, korunmasından ve Kuruma noksansız olarak tesliminden sorumludur. Tartım farkının Kurumun "... Emtialarında Oluşabilecek Fire ve farklarına ilişkin yönerge' sinde azami olarak belirlenen fire oranlarından fazla olması durumunda, fazla olan fire bedeli Firma tarafından kuruma ödenecektir. Fire bedelinin hesabı kurumun cari satış fiyatı üzerinden yapılacaktır. 9.5.Firma depolarında muhafaza edilen emtiada depo sayım ve/ veya tahliye esnasında hem adette hem de kiloda noksanlık tespit edilmesi halinde, noksanlığın bedeli Firma Alacağından tahsil edilir. Noksanlığın bedelinin hesabı Kurumun cari satış fiyatı üzerinden yapılacaktır. Ayrıca tespit edilen noksanlığa ait depolama ücreti sözleşme imza tarihinden itibaren hesaplanarak firma alacağından tahsil edilir. Bakiye alacak kalması ve Kurum zararının oluşması durumunda genel hükümlere göre yasal yollara başvurularak oluşan bakiye alacak ve/veya zarar firmadan tahsil edilir . " düzenlemesine yer verildiği, Davalı kurumun taşra teşkilatı olan ...Müdürlüğünün 2019, 2020, 2021 yıllarında davacı şirketten soğuk depoculuk hizmeti aldığı işin tanımının , firmaya sevk edilen taze etlerin -35 derecede şoklanarak dondurulması, dondurulmuş emtianın -18 derecede muhafazası, istiflenmesi, nakliye araçlarına yüklenmesi, nakliye araçlarının boşaltılması ve aktarılması olarak belirtildiği , Davalı Kurumun davacıya gönderdiği 09/08/2021 tarih, 47742 sayılı ''Teslim alınamayan emtia ve muhafaza bedeli'' hakkındaki yazısı ile; '' Müdürlüğümüz Pazarlama Şefliği'nin 06.08.2021 tarih E.47077'nolu yazısı ile tahakkuk ettirilen 308.033,62 TL ( noksanlık tespit edilip, teslim almamayan emtia bedeli ) ile İşletme ve Üretim Şefliği'nin 04.08.2021 tarih E.46294 nolu yazısı ile tahakkuk ettirilen 90.227,48 TL (noksanlık tespit edilip teslim almamayan emtia miktarına ait muhafaza bedeli ) toplamda 398.261,10 TL ,2020 yılına ait depo muhafaza sözleşmesi için ayrılan 1.222.338,59 TL teminat alacağınızdan tahsil edilmiştir. Kalan teminat tutarınız 917.677,49 TL olup finansman durumuna göre en kısa sürede hesabınıza yatırılacaktır.'' şeklinde davacının teminat alacağından kurum tarafından resen kesinti yapıldığının davacıya bildirildiği uyuşmazlık konusu değildir. Davacı yan kurum tarafından resen teminat alacağından yapılan kesintinin haksız olup, tarafına iadesi/istirdadı talebi ile eldeki davayı açmıştır. Davalı yan davacı şirket ile akdedilen sözleşmelerinin tamamının tasfiyesi kapsamında işletme komitesince yapılan incelemeler sonucunda müvekkili kurumca davacıya teslim edildikten sonra davacıdan noksan teslim alınan emtia ile iş bu emtia sebebiyle davacıya fazladan ödenen muhafaza bedelinin hesaplanarak kesintinin usulüne uygun yapıldığı savunulmuştur. Mahkemece , emekli Sayıştay Denetçisinden bir kök ve ek rapor alındıktan sonra , söz konusu rapora itibar edilip edilmediği yönünde gerekçede bir belirleme yapılmadan , taraflar arasındaki sözleşme hükümleri mahkemece değerlendirilmek suretiyle yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmiştir. HMK'nun 266. vd. maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir. Yargılama aşamasında Sayıştay Denetçisinden alınan kök raporda , davalı ...nün, davacı ... Ltd.Şti.'nin, aralarında imzalanan et ve et ürünleri şoklama ve donmuş hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre, eksik et bedeli ve bu etlerin muhafaza bedeli olarak firma alacağından 398.261,10 TL kesinti yapmasına dayanak komite ve komisyon raporlarının ve diğer belgelerin dosyada bulunmadığı, bu haliyle yapılan kesintinin dayanağının dosyada olmadığı , ayrıca ürünlerin depoya tesliminde sayım ve tartı tutanaklarının düzenlenmesi depoların mühürlenmesi ve ürünlerin geri alınmasında mühürlerin sökülmesi işlemlerinin davalı kurum personeli tarafından yapıldığı hususunda davalı kurumun, davacının iddialarına cevap vermediği görülmekle, dosyanın mevcut haliyle uyuşmazlık konusu olan davacı alacağından 398.261,10 TL kesinti yapılması hususunda davalı tarafın sözleşmeye uygun davranıp davranmadığının tarafınca tespit edilemediği bildirilmiştir. Mahkemece davalı kurumdan bilge ve belge celp edildikten , davalı kurum vekilince cevap lahiyası ekinde sunulan klasörlerin de bilirkişi tarafından incelenmesi talebine yönelik dilekçe sonrası bilirkişiden alınan ek raporda, dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde ... tarafından ...'e yapılan teslimlere ilişkin sevk irsaliyeleri, tutanaklar, teslim ve tartım/kantar fişlerinin bulunduğunun görüldüğü ancak bu belgelerin bazılarının silik ve okunmaz halde olması nedeniyle yapılan sözleşme dönemlerinde ... depolarına ne kadar lop et ve sığır gövde teslim edildiğinin tespitinin mümkün olamadığı, bu nedenle bilirkişi tarafından komite tarafından tespit edilen miktarlara itibar edildiği, 08/1/2021 tarihli sözleşmenin 9/4. maddesinde yer alan, tartım farkının kuruma teslimatlarda oluşabilecek fire farkından fazla olması halinde aradakı fark, kurumun cari satış fiyatı üzerinden kuruma ödenir, düzenlemesi ile, 9/5. maddesinde yer alan depodaki emtiada sayım veya tahliye sırasında tespit edilen noksanlık, firma alacağından kurumun cari satış fiyatı üzerinden tahsil edilir düzenlenmesinin çelişkili olduğu ve 23/6/2021 tarihli komite kararında ... depolarına ait depolarda sözleşmenin 9.5 maddesine göre eksik emtia bedelinin firmadan tahsil edilmesi gerektiğinin belirtildiğinin görüldüğü, dosyada yapılan eksik emtia hesaplamasının muhafaza fire bedeli düşülmeden yapıldığının anlaşıldığı, 7.752,80 eksik emtia miktarı ve buna ilişkin olarak davacı alacağından yapılan KDV dahil 308.033,61 TL'lik kesinti ile ilgili olarak mahkemece eksik emtia miktarı ve bedelinin 2019 tarihli sözleşmenin 9.4. maddesine göre hesaplanması gerektiği yönünde takdir kullanılırsa, eksik olduğu belirtilen 7.752,80 kg'ın muhafaza fire oranları düşülerek yeniden hesaplanması gerektiği, buna bağlı olarak tahsil edilen 308.033,61 TL'nin yeniden hesaplanması gerektiği , mahkemece 2021 tarihli sözleşmenin 9.5. Maddesinin uygulanması yönünde takdir kullanılırsa davalının 7.752,80 kg emtia eksikliği bedeli olarak KDV dahil 308.033,61 TL'yi davacı alacağından tahsil etmekle sözleşmeye uygun davranmış olacağı belirtilmiştir. Bilirkişi raporu davalı yanın sunduğu davalı yanca tek taraflı hazırlanan komite raporuna itibar edilerek düzenlenmiş olup, davacı yanın iddialarını karşılar mahiyette açık , denetime ve hüküm kurmaya elverişli değildir . Bu hale göre somut uyuşmazlıkta, 17/03/2021 tarihli komite kararı, davalı kurum 29/04/2021 tarihli komisyon raporu esas alınmak suretiyle davalı kurum tarafından resen davacı teminat alacağından yapılan kesintinin hangi tarihte davacı kuruma teslim edilen (ve buna göre eksik teslim alınan ) emtiaya ilişkin olduğu ve taraflar arasındaki ilişkiye hangi tarihli sözleşmenin uygulanacağı belirli olmadığı gibi uyuşmazlığın çözümünde teknik bilgiye sahip sektör bilirkişisi ve mali müşavir de heyette bulunmamaktadır. Hal böyle olunca , mahkemece dosyanın rapor tanzim eden emekli Sayıştay Denetçisi ile bir sektör bilirkişisi ve bir mali müşavir bilirkişiden oluşacak heyete tevdii ile, tarafların ticari defterleri de incelenmek suretiyle, davaya konu edilen emtianın hangi tarihte davalı kurum tarafından davacıya teslim edildiği, davalı yanca teslim edilen emtiaya ilişkin tüm depolama bedelinin eksiksiz ödenip ödenmediği, eksik olduğu iddia edilen emtianın hangi tarihli sözleşme kapsamında davacıya teslim edildiği belirlendikten sonra kapsamı alanında kaldığı sözleşme hükümleri uyarınca davacı yanca davalıya eksik olarak teslim edilen emtia olup olmadığı var ise miktarı ve kapsamında kaldığı sözleşme uyarınca hesaplanacak bedelinin ayrıntılı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olarak belirlendikten sonra karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE, 2-Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/06/2023 tarih ve 2021/782 Esas 2023/423 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6.maddesi uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/07/2026

Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-... ... ... ... ...