Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1270 E. 2024/128 K.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/1270 Esas KARAR NO : 2024/128 DAVA : İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/04/2023 KARAR TARİHİ : 09/02/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 27/02/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili şirketin, davalı şirketin organize ettiği .... tarihleri arası Yenikapı'da yapılacak olan ... adlı etkinlikte yer alabilmek için 80m² alan kiraladığını, birim fiyatı 700,00-TL olan alan için toplamda 66.345,44-TL'ye anlaşıldığını, 6.345,44-TL'sinin sözleşme imza tarihinde banka havalesi yoluyla ödenirken geri kalan 60.000,00-TL için senet verildiğini, yaşanan 6 Şubat Depremi nedeniyle fuarın tarih belirtilmeksizin ertelendiğini, aradan yaklaşık bir aylık vakit geçtikten sonra da ... tarihleri arasında fuarın aynı yerde gerçekleştirileceği bilgisinin verildiğini, fakat fuarda karavanlarını sergileyecek olan müvekkili şirketin karavanları için yalnızca fuar süreci içerisini kapsayacak şekilde müsaitlik oluşturulduğunu, sonrası için önceden yapılan sözleşmelerle kiraya verildiğini ve satıldığını, hülasa ertelenen fuarda müvekkilinin sergileyebileceği bir karavanı bulunmadığını, harici gelişen bu durum karşısında müvekkilinin mağdur olduğunu, karavanlarının reklamını yapamadığını, fuar için beklettiği süre içerisinde araçlarını kiralamadığı için gelir kaybı yaşadığını, müvekkilinin anılan mağduriyetlerinin yanı sıra faydalanamayacağı hizmet için bedel ödemek zorunda kalacağından, haklı sebeple sözleşmeden döndüğünü, Kartal .... Noterliğinin 24.02.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu durumun bildirildiğini, ödenen bedelin ve verilen senedin iadesinin davalı şirketten talep edildiğini, işbu ihtarnamenin 29.03.2023 tarihinde davalı tarafından tebliğ alındığını, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile gönderilen kaporanın iadesi talep edilmişse de, davalı tarafından işbu takibe haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edildiğini, itiraz edilirken dahi herhangi bir açıklama yapılmadığını, müvekkili tarafından verilen ve iadesi talep edilen bedelin ön ödeme olup, cayma parası adı altında ödenmediğinden sebepsiz zenginleşme hükümlerince, davalı tarafından iade edilmesi gerektiğini iddia ederek; haklı davalarının kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibinin devamına, kötü niyetli olarak takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı ... yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin .... Holding bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapında çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında .... tarihleri arasında düzenlenecek Camp & Caravan için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem nedeniyle ülkemizin 11 ilinde sayısız can kayıpları yaşandığını, binlerce binanın yıkıldığını ve deprem bölgesinde faaliyet gösteren yüzlerce firmanın faaliyetini durdurmak zorunda kaldığını, “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen bu depremler sonrasında ülke olarak yaraların sarılmaya çalışıldığı bu süreçte fuarın daha ileri bir tarihe ertelenmesinin hem katılımcı firma hem de ziyaretçi sayısının düşmemesi adına geçmiş fuar tecrübeleri de gözetilerek uygun görüldüğünü, yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin, fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile, katılımcıların haklarının aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususunun da kararlaştırıldığını, Yargıtayın müstakar kararlarının da bu yönde olduğunu, söz konusu fuarın ... tarihleri arasında gerçekleştirildiğini, her ne kadar ertelenmesine ilişkin ihtarat davacı tarafa yapılıp tebliğ edilmişse de davacı tarafın katılım sağlamadığını, davacının huzurdaki davasının haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden önce sözleşme kapsamında fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, fuar tarihinin sözleşme kapsamında değiştirilmesinin katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını asla vermeyeceğini, davaya konu uyuşmazlıkta davalı şirket ile yapılan "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin 2. Maddesinde; “Fuar Katılım Sözleşmesini imzalayarak, iş bu formda belirtilen DÜZENLEYİCİ’nin ...Merkezi’nde (kısaca ...) organize ettiği sergi veya fuara (kısaca fuar) katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra, fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI’nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. KATILIMCI, fuara katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI’nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb hususlarda, DÜZENLEYİCİ'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir, KATILIMCI’nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZENLEYİCİ, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve KATILIMCI’yı Fuardan çıkarabilir. DÜZENLEYİCİ, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildiriminden itibaren 30 (Otuz) gün içinde KATILIMCI'ya iade eder. Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder.” hükmünün yer aldığını, buna göre; müvekkili şirketin sektörden gelen talepler, organizasyon gerekleri yahut hiçbir sebep göstermeksizin fuar tarihini değiştirme hakkına sahip olduğunu, bu duruma katılımcının itiraz etme hakkı olmadığı gibi, bu durumun bir fesih sebebi de olamayacağını, fuar hizmetinin ertelenmesinde müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, söz konusu fuarın deprem kaynaklı nedenlerle yapılamamasının müvekkili şirketi de telafisi oldukça zor zararlara uğrattığını, bu hususta mahkemenin taraflar arasındaki menfaatler dengesini göz önünde bulundurması gerektiğini, müvekkili şirketin katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yaptığını, personelini çalıştırmış, maaşlarını vermiş, istihdam sağlamış ve devlete vergilerini ödemiş olduğunu savunarak; haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafça davanın İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasında açılmış olduğu; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/12/2023 tarihinde kesinleşen 17/10/2023 tarih ... E. ... K. Sayılı ilamı ile "...Tüm dosya kapsamı itibarıyla taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali amacıyla mahkememizde dava açılmışsa da; taraflar arasındaki sözleşmenin 32. maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Bakırköy mahkemelerinin yetkili olacağına ilişkin düzenleme bulunduğu; davalı tarafça yasal süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulduğu anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme hükmü ve HMK'nin 17. maddesi uyarınca davaya bakmaya yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olması" gerekçesiyle yetkisizlik nedeniyle dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı dönme nedeniyle ödenen bedelinin iadesine ilişkin olarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır. Taraflar arasında ... tarihinde düzenlenecek olan ... Fuarına katılım için sözleşme akdedildiği hususunda anlaşmazlık bulunmadığı, HMK 137 maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın; "sözleşme kapsamında belirtilen tarihte fuarın ertelenmesi nedeniyle davacı tarafça sözleşmeden dönme nedeniyle yapılan ödemenin iadesi gerekip gerekmediği, sözleşmeden dönme şartlarının oluşup oluşmadığı, icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığı " hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 27/01/2023 tarihli ön ödemenin iadesi talebi borç sebebi gösterilerek 6.363,47-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 01/04/2023 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, davalı borçlu vekilinin 28/03/2023 tarihli dilekçesi ile icra takibine, borca, ödeme emrine, faiz oranına ve diğer tüm fer'ilere itiraz ettiği, aynı tarihte takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür. ...bank 'den; davacı şirketin 27/01/2023 tarihli hesap hareketlerini gösterir ekstre celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. Kartal .... Noterliğinden; 24/03/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ şerhi ekli onaylı bir örneği celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. TBK.nın 177/1 maddesinde “Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır.” düzenlemesine göre, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış ise, verilecek paranın, asıl olan akdin vukuuna delil olarak verilmiş olmasıdır. Taraflar arasındaki sözleşmede açıkça cayma akçesi olarak verildiği düzenlenmediği taktirde, davalı hesabına yatırılan paranın kural olarak pey akçesi olduğunun kabulü gerekir. Cayma akçesi olarak verildiğinin davacı tarafça değil davalı tarafından ispatı gerektiği açıktır. Davacının ödediği paranın açıkça cayma tazminatı olduğu şart olarak belirtilmedikçe kapora, pey akçesi gibi verilen paralar cayma tazminatı olamayacağından akdi bozmakta haklı olsun veya olmasın onu veren taraf istirdata yetkilidir. TBK'nın 125/3. Maddesi gereğince sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Tüm dosya kapsamından; Taraflar arasında ... tarihinde düzenlenecek olan ..... Fuarına ilişkin fuar katılım sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme uyarınca da davacı tarafça davalı şirket hesabına 6.345,44-TL bedelin havale edildiği, bu husunun tarafların da kabulünde olduğu, taraflar arasında sözleşme serbestisi ilkesi gereğince akdedilen sözleşmeden kaynaklı edimini davacının yerine getirdiği ancak davalının 6 Şubat depremleri nedeniyle edimini yerine getiremediği, her ne kadar davalı tarafça sözleşmede fuar katılım tarihinde değişiklik yapma hakkına sahip olduğu savunulmuş ise de bu maddenin sözleşmenin ifası-ifa imkansızlığı-mücbir sebep konuları ile birlikte değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme yapıldığında karşılıklı edimler arasında mevcut olan dengenin sonradan şartların olağanüstü değişmesiyle büyük ölçüde tarafların biri aleyhine katlanılamayacak derecede bozulabileceği, bu durumda sözleşmeye bağlılık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmanın adalet, hakkaniyet ve objektif hüsnüniyet kaidelerine aykırı bir durum yaratacağı açık olduğundan, her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmede davalı yana fuar tarihini değiştirme/yeniden düzenlenme imkanı sağlanmış ise de, mevcut durum şartları değerlendirildiğinde deprem nedeni ile öngörülemeyen dış bir olayın meydana gelmesi olgusunun gerçekleştiği, ayrıca sözleşmenin aynı koşullarla ifası mümkün bulunmadığına göre ve fuar tarihine ilişkin ertelemenin de davacı tarafça kabul edilmediği dikkate alınarak, kaldı ki davacıyı sözleşmeyle bağlı tutmanın mümkün ve hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmakla; yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin niteliği dikkate alındığında bu bedelin cayma tazminatı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, ödeme makbuzunda da kaparo olarak verildiğinin yazıldığı, ertelenen fuar belirlenen yeni tarihte gerçekleşmeden önce davacı tarafça sözleşmeden dönme iradesinde bulunulduğu ve bu iradenin davalı tarafa usulüne uygun şekilde iletilmiş olduğu dikkate alınarak; davacı tarafça yapılan ödemenin kaparo/peşinat ödemesi olduğunun ve davalı tarafın yapılan ödeme kadar haksız zenginleştiğinin kabulü gerektiği, dava konusu paranın cayma tazminatı olduğunun, ispat yükü üzerinde olan davalı tarafça kanıtlanamadığı, bu durumda taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmesi halinde davalının aldığını geri verme yükümlülüğü altında olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir karar verilmiştir. HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle; Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1-Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 6.345,44-TL asıl alacak üzerinden takipteki koşullar ile DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-İcra takibine konu alacağın davalı tarafından bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olması sebebi ile itirazın iptaline konu asıl alacak miktarının %20'si oranında (1.269,08-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 433,45 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL ile icra dosyasına yatırılan 31,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 221,73 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA, 4-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı ve 31,82 TL icra dosyasına yatırılan peşin harç olmak üzere toplam 391,62 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin red ve kabul oranı gözetilerek hesaplanan 3.088,80 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, bakiye 31,20 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 6-Davacı tarafça yapılan 772,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 769,81 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 6.345,44 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 18,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine, 10-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine, Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/02/2024 Katip .... ¸ Hakim ... ¸