Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/863 E. 2024/791 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/863 Esas KARAR NO : 2024/791 DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 19/12/2023 KARAR TARİHİ : 13/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ... yetkilisi ... ile müvekkili ... yetkilisi ... arasında ... düzenleme tarihli satışa aracılık yetkilendirme sözleşmesi tanzim ederek imzalandığını, sözleşme kapsamında davacı müvekkilinin davalı şirkete ait ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel numaralı taşınmazda yer alan ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerin toplamda ... TL bedelle satılması amacıyla davalı tarafından davacı müvekkile münhasır tek yetki sözleşmesi verilerek yetki sözleşmesi ile birlikte ilgili taşınmazların bir bütün olarak tamamının pazarlanması davacı müvekkiline bırakıldığını ve davalı dahil taşınmazın 3. Kişi tarafından pazarlanmayacağı iş bu sözleşme ile kararlaştırıldığını, sözleşmenin ... tarihinde imzalandığını ve 3 ay süreli olduğunu, taraflarca bu süre sona ermeden yazılı olarak sona ermedikçe sözleşme aynı koşullarda 3 ay süre ile uzamaya devam edeceğini, müvekkilinin sözleşmeye konu taşınmazları tanıtma, satış ilanları paylaşma, pazarlama ve potansiyel alıcılara gösterilme yükümlülüklerini yerine getirse de davalı şirket tarafından sözleşmeye konu taşınmazların davacı müvekkili devre dışı bırakılarak sözleşmeyle belirlenen yetki süresi içerisinde ... tarihinde dava dışı ... isimli şirkete satıldığını, davacı müvekkilinin satışa aracılık yetkilendirme sözleşmesinin ... Maddesi uyarınca açıkça kararlaştırıldığı üzere cezai şart ücretine hak kazandığını, ancak davalı şirket tarafından davacı müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin simsarlık sözleşmesi ile üzerine düşen tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşmenin ... Maddesinde ise müşteriye yüklenen taahhütlerinin müşteri tarafından hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi halinde müşterinin davacı müvekkiline toplam satış bedelinin ...-TL%4'ü+KDV oranında ceza bedelini ödemeyi kabul ettiğinin kararlaştırıldığını, davalı şirket tarafından dava dışı 3. Kişiye taşınmazların satıldığı bedelin değil davacı müvekkili ve davalı tarafça akdedilen satışa aracılık yetki sözleşmesinin ... Maddesinde belirtilen ...-TL bedel dikkate alınması gerektiğini bildirerek davanın kabulü ile toplamda ...-TL bedelli taşınmazlar için yapılan simsarlık sözleşmesi üzerinden hesaplanacak %4+KDV'ye tekabül eden toplamda ...-TL'lik KDV dahil cezai şart bedelinin davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak davalı tarafından cevap verilmediği görüldü. Dava; cezai şart alacağına ilişkin tazminat talebine ilişkindir. Mahkememizce; ... Tapu Müdürlüğünden dava konusu taşınmazda yer alan bagımsız bölümlerin satış işlemlerinin yapılıp yapılmadığınına ilişkin satış akit tablosu ve tapu kayıtları dosya arasına alınmış, davacı vekili tarafından ... tarihinli satışa aracılık yetkilendirme sözleşmesinin aslını dosyaya sunulmuş, Ticaret sicil müdürlüğüne müzekkere yazılarak tarafların ticari sicil dosyaları celp edilmiş, davalı yanın dava tarihinden itibaren 3 yıl geriye doğru ve dava tarihinden müzekkere tarihine kadar ki sürece ilişkin bilanço, gelir gider tablosunun bağlı bulunduğu vergi dairesinden celp edilmiş ve Mali Müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi ... tarafından ibraz edilen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dava dosyası ve ekleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı ...nin ... tarihinde kurulduğu, ... Ticaret Sicili müdürlüğün ... ticaret sicil numarasında kayıtlı olduğu, davalı şirket ortağının ve yetkilisinin ... olduğu, kayıtlı sermayesinin ...-TL olduğu, davalı şirketin ... tarihi itibariyle borçlarından sonra kalan öz varlığının ...-TL olduğu, bu durumda da davalı şirketin ödenmiş sermayesi olan ...-TL'sinin fazlası ile korunduğu, davalı şirketin sadece ... yılı net kar elde etiği, ..., ..., ..., ... yılları ve ... yılı ilk 3 aylık dönemde net zarar elde ettiği, bu zarar tutarlarından kar tutarının mahsup edilmesi ile davalı şirketin ... olarak ...-TL tutarında net zarar elde ettiğinin tespit edildiği" sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Dava, satışa aracılık sözleşmesi kapsamında cezai şart olarak belirlenen miktarın davalıdan tahsili için açılan alacak davası niteliğindedir. Davacı vekili, davalı ile davacı arasında davalıya ait ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel numaralı taşınmazda yer alan ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerin toplamda ... TL bedelle satılması amacıyla ... tarihinde satışa aracılık sözleşmesi düzenlendiğini, taşınmazın davalı tarafından davacının devre dışı bırakılarak satıldığını ileri sürerek cezai şart alacağının tahsilini talep etmiş, davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği ancak davalı tarafından cevap verilmediği görülmüştür. TBK’nın 520/1. maddesinde simsarlık sözleşmesinin tanımı "...simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir" şeklinde yapılmıştır. TBK’nın 521. maddesine göre "simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır" (521/1). Böylece simsar, sözleşme konusu hizmetin bir akdin kurulmasıyla sonuçlanması durumunda ücrete hak kazanmaktadır. Simsar söz konusu hizmeti yerine getirmezse ücret alacağı elde edemeyecektir. Ancak sözleşmede aksi kararlaştırılabileceği gibi işin niteliğinden de aksi sonuca varılabilir. Taraflar arasında ... tarihinde davalı şirketin maliki olduğu ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel numaralı taşınmazda yer alan ... ve ... numaralı bağımsız bölümlerin toplamda ... TL bedelle satışı ile ilgili aracılık sözleşmesi imzalanmıştır. Taşınmazın satışını gerçekleştirmek için sözleşmenin ... maddesinde simsarın vereceği hizmet tanımlanmış olup davacı, belirtilen taşınmazın satış koşullarını kabul eden müşteri bulması halinde Müşteri ile Alıcı arasında alım satım akdi tesis edilmesine aracılık etmek ve/veya işi satış aşamasına getirmek hususunda tam ve münhasır olarak yetkilendirilmiştir. Sözleşmenin süresi imzadan itibaren 3 ay olarak belirlenmiştir. Sözleşmede simsarlık ücreti "taşınmazın ... Maddede anılan satış bedelinin % 2 + KDV'si" olarak kararlaştırılmıştır. Cezai Şarta ilişkin olarak ise sözleşmenin ... maddesinde "Müşterinin sözleşmede zikredilen beyanlarının gerçeğe aykırı olduğunun anlaşılması, sözleşmenin müşteri tarafından süresinden önce feshedilmesi, taşınmazın kiraya verilmesi gibi müşterinin ...'ın işbu sözleşmede vermeyi taahhüt ettiği hizmetleri yerine getirmesini esaslı şekilde eylem ve işlemlerde bulunması ya da işbu sözleşme ile müşteriye yüklenen taahhütlerin müşteri tarafından hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi halinde müşteri, ...'a (müşteri ve alıcıdan tahsil edilecek toplam hizmet bedeline tekabül eden) satış bedelinin %4'ü oranında (+KDV) ceza bedelini ...'a ödemeyi kabul eder." hükmü yer almaktadır. Bahsi geçen hüküm simsarlık sözleşmesinin bir yaptırımı niteliğinde olup hukuken geçerlidir. Bununla birlikte Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... esas ve ... karar sayılı ilamında; "Somut olayda; simsarlık ücreti, sözleşmenin 5.2. maddesinde belirlendikten sonra, satım işleminin her ne şekilde olursa olsun ... şirketi safdışı edilmek suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda satış bedeli olarak belirlenen bedelin (%6+KDV)’si oranında ücret ödeneceği kabul edilmiş durumdadır. Bu davada, davacının talebi % 6 + KDV cezai şart istemi olup, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın geçerli olduğunun kabulü gereklidir. Bu bakımdan, bölge adliye mahkemesince, mevcut düzenlemelerin haksız şart olduğu yönündeki değerlendirme yerinde görülmemiştir. Sözleşmede öngörülen %6 oranındaki ücretin %3'ü, davalının kendi tarafından ödenmesi gereken simsarlık ücreti olup, sözleşme gereğince üstlendiği ücreti ödemekle yükümlü olduğunda duraksama olmamalıdır. Bunun dışında, satış bedelinin geri kalan %3’ü oranındaki kısmının ise cezai şart niteliğinde bulunduğu kabul edilmelidir." şeklinde belirtildiği üzere dava konusu olayda aracının sözleşmeye aykırı bir şekilde devre dışı bırakılarak taşınmazın satılması nedeniyle, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart tutarının %2+KDV’sinin tellallık ücreti olduğu, geri kalan %2+KDV’nin ise cezai şart niteliğinde olduğunun kabulü gerekecektir. Somut olayda, davalının, davacı komisyoncuyu devre dışı bırakarak taşınmazı, sözleşme süresi içinde tapuda dava dışı üçüncü kişiye ... tarihinde sattığı, aracılık sözleşmesine aykırı davrandığı bu nedenle davacının sözleşmenin ... maddesinde kararlaştırılan cezai şart alacağı olan ve % 2'ye tekabül eden ...-TL+KDV'ye hak kazandığı, her ne kadar mahkememizce davalı şirketin kar/zarar durumunun tespiti için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmışsa da davalı tarafın tacir olduğu ve TTK'nın 22. Maddesinin işbu davada uygulama alanı bulamayacağı anlaşıldığından sözleşmede kararlaştırılan %4 ceza bedelinin %2+KDV'sinin hizmet bedeli olduğu, geri kalan %2+KDV'nin ise cezai şart niteliğinde olduğunun kabulü ile %2+KDV'ye tekabül eden ...-TL+ KDV(...-TL)'yi davacının talep edebileceği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, -...-TL cezai şart alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL nispi karar ve ilam harcından, başlangıçta yatırılan ...-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ...-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı tarafından yatırılan ...-TL peşin harç ile ...-TL başvurma harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı tarafından belgelendirilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kabul edilen kısmı üzerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ...-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak ...-TL'nin davacıdan, ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 8-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/11/2024 Katip ... ¸(e-imzalı) Hakim ... ¸(e-imzalı)