Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/80 E. 2024/737 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/80 Esas KARAR NO : 2024/737 DAVA : Sözleşmenin Uyarlanması, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/01/2022 BİRLEŞEN DOSYA : ANTALYA ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : 21/03/2022 KARAR TARİHİ : 03/03/2023 ASIL DAVA KARAR TARİHİ : 26/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri, ... adlı ... ortakları olduğunu, söz konusu ortaklık ... tarihinde yapılan ... ihale numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ..." ihalesine katılmış, ... tarihinde sözleşme imzalandığını, ... tarihinde ... teslimi yapılması sonucu taahhüt edilen işe başlandığını, sözleşme konusu işin yapım süresi olarak 730 gün kararlaştırıldığını, başlangıçta belirlenen işin bitim tarihi ... tarihi olduğunu, müvekkilleri işe başlamalarının akabinde belirlenen iş programının önünde giderek imalat ve uygulama yaptıklarını, özellikle ... sürecinin getirebileceği belirsizlikler ürküntüsü ile fiyat artışlarından da menfi etkilenmemek için 2021'in ilk yarısında yoğun şekilde daha fazla iş yapabilmek için ...'ye talepte bulunulduğunu, fakat ...nin işin süresinin ve bu çerçevede bütçenin göz önüne alınarak imalatın sözleşme süresine yayılmasını tercih ettiğini, müvekkilleri halihazırda toplam iş miktarının takriben %35'ini tamamladıklarını, sözleşmeye konu iş, mevcut ... olduğundan işin geçici süreli durdurulması herhangi bir ek zarara sebep olmayacağını, , hizmetin aksamasına da yol açmayacağını, diğer yandan sözleşmenin süresinin bitimine halen 13 ay gibi bir süre olduğu da dikkate alındığında talep edilen tedbir kararı davalı ... süre kaybettirmeyeceğini, dava konusu sözleşme, birim fiyat eser sözleşmesi olduğunu, bu sebeple sözleşme bedeli belirsiz olup; sadece öngörüden ibaret olduğunu, bu anlamda yapılan imalatların birim fiyatlarıyla çarpılması ile bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak dava değeri üzerinden harç ikmal edileceğini, davanın konusu sözleşmenin uyarlaması, fesih ve tasfiyesi olduğu için ve herhangi bir para borcu veya alacağı talebi içermediği için davanın zorunlu arabuluculuk başvurusu dava şartı olan davalardan olmadığını, bu sebeple arabuluculuk yoluna başvurulmadan davanın ikame edildiğini, bu sebeplerden dolayı öncelikle işin ifasının durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmek ve bu davayı ikame etmek zarureti doğduğunu, bu sebeplerle ... ihale numaralı "... ve ... İlçeleri .. Mahallelerinde ..."nin ... tarihli sözleşmesinin ifasının ve buna dayalı işlemlerin tedbiren durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... ihale numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde..."nin aşırı ifa güçlüğü sebebiyle ifa bedelinin uyarlanmasına karar verilmesini aksi durumda sözleşmenin tasfiye ve feshine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, Yapım İşleri Genel şartnamesinin ... Maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşme Kanunu hükümleri gereğince ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, feshedilen sözleşme hakkında tedbir kararı verilmesi yahut uyarlama kararı verilmesinin mümkün olmadığını, dava dilekçesi müvekkil ... tebliğ edilmeden davanın konusuz kaldığını, davacının yarım bıraktığı işlerin tespiti için Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş. dosyası ile ... tarihinde delil tespiti talep edildiğini, ... tarihinde keşif/bilirkişi incelemesi yapılarak davacının işi yarım bırakması sebebi ile aksayan altyapı hizmetleri ivedi şekilde müvekkili ... tamamlanarak halkın istifadesine sunulacağını, huzurdaki davanın talep mahiyeti itibarı ile ticari bir alacağa ilişkin olduğunu, dava şartı arabuluculuğa tabi olduğunu, bu nedenle davanın arabuluculuk dava şartı eksikliği nedeni ile usulden reddi gerektiğini, müvekkili ... ... tarihinde ... ihale kayıt numarası ile ihalesi yapılan “... Ve ... İlçeleri ... Mahalle ...” ... firmasının taahhüdünde kaldığını, Genel Müdürlükleri ile yüklenici arasında ... tarihinde ... TL bedel ile sözleşmesi imzalanarak ... tarihinde yer teslimi yapıldığını ve işe başlandığını, sözleşmeye göre işin süresinin 730 gün olduğunu iş bitim tarihi ... olarak hesaplandığını ve sözleşme süresince hak ediş ödeme süresi 240 gün olarak imza altına alındığını, yapım işi kapsamında; ... ve ... ilçelerinde ekonomik ömrünü tamamlayan, ... boru olan ve sık arızalanan ... hatlarının yenilenmesi, abone bağlantılarının yapılması, altyapının uzaktan takip edilebilmesi içinde ... yapılması ve ... imalat çalışmaları yapılan hatların ... asfaltlarının yapılması işini kapsadığını, işin süresi boyunca işin ilerlemesi delil listelerinde yer alan ve dosyaya sunulu klasör ekindeki ... sıra nolu evrakta detaylı gösterildiğini, iş sonu yapılan işin yüzdesi iş programına göre %47 olması gerekirken gerçekleşme %33,41 olduğunu, yüklenici firma sahada ... tarihi itibariyle sahayı terk ettiğini, iş emrindeki ... ve ... imalatlarını yapmadığını, bu nedenle kazalara ve vatandaş şikayetlerine sebebiyet verdiğini, bu durum ve diğer eksikliklerin yükleniciye bildirildiğini gösteren yazışmalar dosya ek ... “Yazışmalar” nolu evrakta bulunduğunu, davacının kusurlu davranışları ve taahhüdünü yerine getirmemesi sebebi ile işin tamamlanamayacağı kanaati hasıl olduğunu ve bu doğrultuda Sözleşmenin ... Maddesi, Yapım İşleri Şartnamesinin ... Maddesi ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanununun 25. Maddesi gereği fesih şartları oluşmuş, ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile sözleşme ... tarafından feshedilip yükleniciye ... tarih ve ... sayılı yazı ile tebliğ edildiğini, yüklenici yükümlülüklerini yerine getirmediği için kurumumuz kazaların ve vatandaş şikayetlerinin önüne geçmek için asfalt yamalarını kendi yaptığını, ... kurulan fesih komisyonunca hesap kesme işlemlerine başlandığını, bu nedenlerle, öncelikle davacının tedbir talebinin, nihayeten davasının usul ve esas yönünden reddini talep ettiklerini, öncelikle tedbir talebinin reddini, nihayeten davacının davasının usul ve esas yönden reddi ile, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili ... ATM ... E sayılı dosyasında dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... adlı ... ortakları olduğunu, ortaklığın ... tarihinde yapılan ... ihale numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ..." ihalesine katıldığını, ... tarihinde sözleşme imzalandığını, ... tarihinde yer teslimi yapılması sonucu taahhüt edilen iş başlandığını, sözleşme konusu işin yapım süresinin 730 gün olarak kararlaştırıldığını, bitim tarihinin ... olduğunu, ... nedeniyle verimli çalışma yapılamadığını, süresinin uzayacağının kuşkusuz olduğunu, işin 320 günlük kısmında %33,73 oranında iş yapıldığını, davalı ... bu süre boyunca negatif ve zararlandırıcı işlemlerde bulunduğunu, müvekkilleri tarafından yapılması gereken güzergahlara ilişkin imalatları ihale kapsamında müvekkillerine yaptırmak zorunda iken daha az maliyetli ve hızlı yapılabilmesi sebebiyle kendisinin imal ettiğini, davalı tarafça müvekkillerinin bir an önce işini tamamlayabilmek gayretini bütçe yokluğu bahaneleri ile işin ilk aylarında engellediklerini, müvekkillerinin davalı ... iş emirleri talep ettiğini, davalı tarafın işin hızlıca bitirilmesine izin vermediğini, müvekkillerinin işin hızlıca bitirmesinin amacının fiyat ve maliyet artışları olduğunu, ... nedeniyle hammadde ve mamül üretimlerinin azaldığını, üretimin durduğunu, tedarik zincirinin kırıldığını, müvekkillerinin bu durumdan en yüksek derecede etkilendiklerini, TBK 138 maddesinde; "Sözleşmenin yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır." şeklinde düzenlemenin bulunduğunu, ortaya çıkan durumun öngörülmesinin mümkün olmadığı ve maliyetlerin katlanılamaz şekilde arttığının açık olduğunu, TBK'nın 480 maddesi ile TBK 138. maddesine paralel bir düzenleme getirildiğini, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşmenin Yapım İşleri Genel Şartnamesi ... maddesinde yüklenicinin kusuru olmaksızın işin tasfiyesinin tarif edildiğini, işin ihaleli iş olmasından kaynaklı olarak yeni koşullara uyarlanmasının mümkün olmadığı takdirde nasıl tasfiye edileceğininde belirgin olarak kararlaştırıldığını, düzenlenen sözleşmeye göre mücbir sebep hallerinin düzenlendiğini, yüklenicinin kusurlu olmaması, mücbir sebebin taahhüt edilen işi yapmaya engel olması ve yüklenicinin bu engeli kaldırmaya gücünün yetmemesi durumunda davalı ... bu durumun yazılı olarak bildirilmesi şartı ile sözleşmenin tasfiye edilebileceğini, müvekkilleri ile davalı ... arasında yazışmalar yapıldığını, davalı ...den sözleşmenin tasfiyesinin talep edildiğini, davalı ... tarafından talebin uygun bulunmadığını, müvekkillerinin süreçte yaptıkları imalatlar için ... numaralı hak edişin düzenlenmesi yönünde başvuruda bulunulduğunu, davalı ... tarafından müvekkillerine ... ve ... çalışmalarına devam edilmesi yönünde bildirimde bulunulduğunu, meydana gelen yağış nedeniyle sıcak asfalt uygulamasının yapılamadığını, davalı ...nin asfaltlama çalışmasının yapılmasını talep ettiğini, müvekkillerinin hava şartları nedeniyle asfaltlamayı yapmadığını, davalı ...nin müvekkillerine fesih ihtarı çektiğini, bu ihtarda sözleşmeye aykırı olarak yeni yapılan yasal düzenlemeyi dikkate almadan, işin ve sözleşmenin ne durumunu ne şartlarını irdelemeden sözleşmeyi feshedeceğini, teminatları irad kaydedeceğini, ceza keseceğinin ifade edildiğini, müvekkillerinin fesih ihtarından habersiz davalı ...ye asfaltlama yapılması halinde vatandaşların daha çok zarara uğrayacaklarını beyan ettiklerini, ... tarafından fen ve sanat kurallarına aykırı olarak asfaltlama yapılmasını talep ettiklerini, müvekkillerinin tekrar davalı ...ye verdikleri başvuru dilekçesi ile asfaltlamanın fen ve sanat kurallarına aykırı olduğunu, fesih ihtarı çekilmesinin hukuka aykırı olduğunu asfaltlama yapılamamasında kusurlu olmadıklarını ifade ettiklerini, müvekkilleri tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile sözleşmenin uyarlanması veya feshedilmesi talepli dava açıldığını, davalı ... de teminatların irat kaydedilmeden ve sözleşme feshedilmeden önce davada talep edilen tedbirin ve davanın sonucunun beklenilmesi talepli başvuruda bulunulduğunu, davalı ... tarafından işin feshedildiğini ifade ettiklerini bildirir yazı gönderdiklerini, davalı ... tarafından saha çalışması yapılacağına karar verildiği ve çalışmalara müvekkillerinin katılması hususunda bildirimde bulunulduğunu, davalı ... tarafından kendilerinin mevzuat çerçevesinde işlem yaptıklarını, müvekkillerinin 36 gün boyunca imalat yapmadığını, asfaltlama işleminin sözleşme konusu işin %1'ini oluşturduğunu, davalı ...nin teslim edilen imalatların kabul ve hak edişleri talep olmasına rağmen hem mevzuata hemde sözleşmeye aykırı olarak yapmadığını, müvekkilleri tarafından Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan dava ile davada ifanın ve sözleşmenin uygulanmasının dava sonuna kadar durdurulmasının talep edildiği, mahkeme tarafından harç tamamlama cevap ve savunmaların alınması ve ihale dosyasına ilişkin tüm evrakların davalıdan istenilmesine, akabinde tedbir kararının değerlendirilmesine karar verildiğini, davalı ...nin davalı şartları oluşmadığı halde müvekkillerinin hukuki bir hakkını aradığı için ve bu hakkına ulaşmasını sağlayacak mahkeme tarafından verilecek bir tedbir kararının önüne geçmek için acele edilerek sözleşmenin feshine karar verdiğini, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, müvekkillerinin sözleşmeye uygun davranmaya çalıştıklarını, davalı tarafın 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri kanunu uyarınca durumun ...na gönderilip cevabı çerçevesinde işlem yapması gerekirken davalı tarafın buna aykırı davranarak görüş sormadan sözleşmeyi feshettiğini, fesih işleminin haksız olduğunu, davalı tarafın fesih sebebine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ...maddesinde mücbir sebep halleri dışında, yüklenicinin taahhüdünü yerine getirmemesi üzerine davalının en az 10 gün süreli ve nedenlerinin açıkça belirtilen ihtarına rağmen işin devam etmemesi sözleşmenin feshi nedeni olarak kabul edildiğini, somut olayda mücbir sebep halinin söz konusu olduğunu, müvekkillerinin ...-TL tutarındaki teminatları için irat kaydedilme işlemi yapıldığını, bu işlemin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin irat işlemi yapılan teminata ilişkin müvekkillerinin ...-TL alacağının bulunduğunu, müvekkillerinin yapmış oldukları imalatlara ilişkin hak ediş / taahakkuk ve ödeme işlemlerini yapmadığından ...-TL alacaklarının bulunduğunu, müvekkillerin taahakkuk ettiği hakedişlerinden kaynaklı olarak yapılan ödemelerden ek teminat kesintisi adı altında ...-TL + KDV tutarında alacağın davalı tarafından ödenmediğini, müvekkillerinin haksız feshinden kaynaklı yaptıkları masraflara ilişkin ...-TL alacaklarının bulunduğunu, davalı taraf ile arabuluculuk görüşmelerinin yapıldığını, bir sonuç alınamadığını belirterek davanın kabulü ile, davanın Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, müvekkillerinin alacaklı olduğu toplam ...-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır. Davalı vekili Antalya ... ATM ... E sayılı dosyasında cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın ... nedeniyle verimli çalışma yapamadığına dair ve süre uzatımı istediğinde dair müvekkil ... yazılı başvurusunun bulunmadığını, bu süre içerisinde şantiye defterinden de anlaşılacağı üzere çalışılmayan günü bulunmadığını, yüklenicinin 2021'in ilk yarısında daha fazla iş yapabilmek için ...ye herhangi bir yazılı talebi bulunmadığını, yüklenicinin iş programının hep gerisinde çalıştığını, yükleniciye iş emirlerinin imzalı olarak verildiğini, müvekkili ... tarafından yüklenicinin işi tamamlayabilmesi için ödeme yapmaya başladığını, iş boyunca yapılan 9 hakedişte de ödeme süresinin dolması beklenmeden yükleniciye ödemesi yapıldığını, müvekkil ...nin davacı tarafın iddia ettiği gibi art niyetli olarak davranmadığını, yüklenicinin önünü iş anlamında hep açtığını, yüklenicinin çalışabilmesi için ... olarak ... borularının geç geldiği durumlarda çalışmaya devam edebilmesi için ... deposundan boru, vana vb.malzemeler dahi verdiğini, yüklenicinin firma işi yapamama nedeninin ürünleri tedarik edememesini gerekçe gösterse de ana iş kalemi olan ... borularının 85 km'sini tedarik ettiğini, kurum laboratuvarılarında sözleşmedeki testlerini yaptırdığını, bu borulardan 62 km'sini döşediğini, 23 km ... borusunu elinde iş emirleri olmasına rağmen döşemediğini, yüklenicinin sözleşmeye göre gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç vb. mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağını, fiyat farkının hesaplanmayacağını, ... tarafından Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre ek fiyat farkının hesaplanarak yükleniciye hesap kesme hakedişinde ödemesinin yapıldığını, sözleşmenin ...maddesi yapım işleri şartnamesinin ...maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanununun 25. Maddesi gereği fesih şartlarının oluştuğunu, yüklenicin sahayı terk ettiğini, iş emrindeki ... ve ... imalatlarını yapmadığını, kazalara sebebiyet verdiğini, asfaltların ve parkelerin yapılmaması nedeniyle tutulan muhtar tutanakları, artan vatandaş şikayetleri ve yüklenicinin çalışacağına dair müvekkil ... verdiği hiçbir yazısının olmaması üzerine, sözleşmenin ... Maddesi, Yapım İşleri Şartnamesinin ... Maddesi ve 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmesi Kanununun 25. Maddesi gereği fesih şartlarının oluştuğunu, yüklenicinin müvekkil ...ye fiyat uyarlaması ve tasfiye talebinde bulunduğunu, ... tarafından uygun görülmediğinin yükleniciye bildirdiğini, yüklenicinin tüm hak edişlerine ilişkin alacaklarının ödendiğini, davacı tarafça sadece asfalt yapımı eksiği olduğunu, fakat yüklenicin yapmadığı ve eksik kalan bir çok iş emrinin olduğunu, yüklenicinin müvekkil ...ye bilgi vermeden yapım işini durdurduğunu ve sahayı terk ettiğini, davacının iddia ettiği ... tarih ... sayılı dilekçesinde ...na başvuru yapılması talebinin bulunmadığını, müvekkil ...nin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıya gerekli tüm uyarıları yazı ile bildirdiğini, sonucunda yapım işleri genel şartnamesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve buna bağlı olarak çıkan mevzuat hükümlerinin uygulandığını, müvekkil ...nin asfalta başlayabilmesi için resmi fesih işlemlerini tamamlanmasını, fesih hak edişinin tamamlanmasını beklemek zorunda olduğunu, fesih tamamlandıktan sonra müvekkil ... tarafından mağduriyet ve eksikliklerin tespiti için Antalya ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası ile tespit yapılmasının da beklendiğini, asfaltın davacı tarafından yapılmaması sebebiyle müvekkil ... mağdur olduğunu, yüklenicinin ...ye sunduğu imzalı bir hak ediş raporunun bulunmadığını, fesih sürecinin usulüne ve sırasına göre uygulandığını, iş bitim tarihi olan ... tarihinin yönetim kurulunun dair başkanlıklarına gönderdiği fesih yönetim kurulu kararında sehven hata yapıldığını, davacı tarafın iddialarının asılsız olduğunu, sözleşmenin imzalandığı tarihte ... tüm dünyaya yayıldığını, basiretli bir tacir gibi davranmakla yükümlü olan davacının ... dolayı fiyat artışlarını öngöremediğini ileri sürmesinin TMK 2.maddesinde düzenlenen ve hukukun temel kaidelerinden olan dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Ankara ... ATM ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişi heyeti ..., ..., ..., ..., ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "Davacılar ... ve ... ile Davalı ... arasında görülen ... Esas No.lu Sözleşmenin Uyarlanması davasına konu ... tarihli ... İhale Kayıt Numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ..." ihalesini sonrasında taraflarca bağıtlanan ve ... tarihinde ... feshedilen ... tarihinde sözleşme ile ilgili olarak 4735 sayılı Kanuna 19/01/2022 tarihinde eklenen Geçici 5. Madde kapsamında ... tarihinden başlayarak düzenlenen toplam ... adet hakediş kapsamındaki işlere ilişkin olarak yüklenici iş ortaklığına ek fiyat farkı verilebileceği, sözleşme ...ce feshedildiğinden bu durumda fesih tarihine kadar gerçekleştirilen bahse konu hakedişlere mündemiç imalatlar dışında yüklenici iş ortaklığının herhangi bir mali hak talebinde bulunamayacağı, bunun dışında ... tutanaklarla yapılan tespitlere göre yüklenicinin ikaz ve uyarılara rağmen elinde bulunan makine ve aletlere rağmen basit imalatları dahi yapmadığı, fesih öncesi ihtara konu 26 adet tutanakta da yer tesliminde bulunulan ve iş programında yer alan alanlarda herhangi çalışanı ve araçları bulunmadığının bu tutanaklarla tespit edilmesi nedeniyle, işbu dava konusu sözleşmenin uyarlanmasını gerektirir hususlara rastlanmadığı" görüş ve kanaatine varılmıştır. Ankara ... ATM ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişi heyeti ..., ..., ..., ..., ... tarafından düzenlenen ... tarihli ek raporda özetle; Davacılar ... ve ... ile Davalı ... arasında görülen ... Esas No.lu Sözleşmenin Uyarlanması davasına konu ... tarihli ... İhale Kayıt Numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ..." ihalesini sonrasında taraflarca bağıtlanan ve ... tarihinde ... feshedilen ... tarihinde sözleşme ile ilgili olarak; 4735 sayılı Kanunun Geçici 5. Maddesi kapsamında taraflarca bağıtlanan ... tarihli sözleşme konusu işe ilişkin olarak, ... tarihinden başlayarak düzenlenen toplam 10 hakediş (9 tanesinini ödemesi yapılmış) kapsamındaki işlere ilişkin olarak yükleniciye ek fiyat farkı verildiği, "İşlem temelinin çökmesine" dayanak olarak, sözleşmenin değişen koşullara uyarlanması ya da dönme hakkının kullanılması ile ilgili olarak; a- Sözleşmenin yapıldığı sırada, taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum ortaya çıkmış olmalıdır. b- Bu durum borçludan kaynaklanmamış olmalıdır. c- Bu durum, sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirmiş olmalıdır. d- Borçlu, borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olmalıdır. Şartlarında uyarlamanın bütün koşulları gerçekleşmişse borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteyebilir. İçtihat ve hükümleri nedeniyle; Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ışığında işlem temelinin çökmesine dair yukarıda ifade edilen 4 şartın hepsinin yüklenici iş ortaklığı tarafından yerine getirildiğinin görülemediği, zira tarafımızdan sözleşme konusu iş kapsamında yer alan 33 kalem olarak gösterilen iş, malzeme ve imalatların (kazı, dolgu, asfalt vb.) ihaledeki birim teklif cetvelindeki yer alan her birim iş ve miktarında yer alan fiyatları ile ilgili olarak, ihale sürerken aşırı fiyat dalgalanmalarından ne kadar etkilendiğinin tespitinin, her bir malzeme-iş-imalat içinde dalgalanmanın ne kadar payı olduğuna/olacağına dair adı geçen iş ortaklığının iş konusu malzemeleri temin edip etmediği, ettiyse ne zaman temin ettiği, stok durumu, her bir kalem işin ... ilindeki piyasa rayici birim fiyatlarıyla karşılaştırılması gerektiği, yine ... iş ortaklığı ekiplerinin sahalarda olmamasına dair Tutanak tarihlerindeki ... İli merkezinde çalışılmayan gün olup olmadığının (hava koşulları, meteorolojik olaylar) bu hususların Heyetimiz uzmanlık alanı içinde yer almadığı, Öte yandan yüklenici iş ortaklığınca yüklenilen işe dair sözleşmenin imzalandığı tarihin ... olduğu,... ile ilgili olarak ihalelere yönelik ilk düzenlemenin ... tarihli ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi olduğu, ... şartları içerisinde ... tarihinde yapılan ihalede Davacı yüklenici iş ortaklığının ileri sürdüğü ... Sayılı Genelgeye göre mücbir sebepten dolayı sözleşmenin iptal edilmesinden bahsedilemeyeceği; çünkü ... şartları başladıktan 7 ay kadar sonra yapılan ihalede yaklaşık maliyetin yaklaşık ... TL altında birim fiyat teklif verilerek ihalenin yüklenildiği, ayrıca yüklenici iş ortaklığının özellikle fiyat dalgalanmalarından etkilendiğini ifade ettiği ... boruların (abone bağlantı boruları hariç) %69,36'sı temin edilip %50,43'ünü döşendiği, teklifte yeralan maliyetin %28,05'lik kısmını kapsayan asfaltın da bu kapsamda yarısının atıldığı göz önüne alındığında ... tarafından da iş ortaklığına yukarıda detaylandırılan düzenlemeler ve Kanunlarla getirilen hükümlere istinaden ek fiyat farkı verildiği, yüklenici iş ortaklığının işin % 33,4'lük kısmını yerine getirdiği görüldüğünden 4735 sayılı Kanunun Geçici 6 ncı maddesinde yer alan "sözleşme bedelinin yüzde 15’ine (bu oran dâhil) kadar olan sözleşmelerin yüklenicinin başvurusu üzerine feshedilip tasfiye edileceği" hakkından faydalanamayacağı," sonuç ve kanaatine varılmıştır. İnşaat mühendisi bilirkişi ..., İnşaat mühendisi bilirkişi ..., İnşaat mühendisi bilirkişi ..., mali müşavir bilirkişi ..., hesap uzmanı hukukçu bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; "Dava dosyası ile davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemelerde, Sözleşme konusu işe ilişkin mücbir sebep iddialarında, önceki bilirkişi raporunda belirtilen; “yüklenici iş ortaklığınca yüklenilen işe dair sözleşmenin imzalandığı tarihin ... olduğu, ... ile ilgili olarak ihalelere yönelik ilk düzenlemenin ... tarihli ... sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi olduğu, ... şartları içerisinde ... tarihinde yapılan ihalede Davacı yüklenici iş ortaklığının ileri sürdüğü ... Sayılı Genelgeye göre mücbir sebepten dolayı sözleşmenin iptal edilmesinden bahsedilemeyeceği” Dava dosyasında ... sözleşmeye göre çeşitli çaplarda ... Metre borunun olması gerekmekte olup, yüklenici iş ortaklığı tarafından ...-Metre boru temin edilmiştir. Bunlardan ...-Metresinin döşenmiş, buna göre yüklenici tarafından sözleşme konusu işte kullanılacak borulardan % 69,36'sı temin edilip, % 50,43'ü döşendiği, Birim fiyat teklif cetvellerinde ...-TL teklifin ...-TL tutarının (%28,05) asfalt işine ait olduğu görülmüştür. Mali müşavir bilirkişinin uzmanlık alanı içerisinde zamanının ve miktarının faturalardan kontrol edilmesi gerektiği, Davacı tarafın ticari defter ve belgelerin göre, dava konusu olaylarla ile ilgili olarak davacı tarafından faturalar mukabilinde ... – ... tarihleri arasında toplam ... miktarında su borusu alındığı, Davacı tarafın ticari defterlerine göre, davacı tarafından davalı adına hizmet verilmesi şeklinde taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu ve bu ticari ilişki gereğince davacı şirketin davalı adına düzenlediği faturalara istinaden dava tarihi itibariyle davacının bakiye ...-TL. tutarında davalı taraftan alacağının kayıtlı olduğu," görüş ve kanaatine varılmıştır. Ankara ... ATM ... Talimat sayılı dosyasında bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ... tarihli raporda özetle; "Asıl davanın; davacı yüklenici iş ortaklığının taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mah. ...” nde ... sebebiyle daralan piyasalarda hammadde ve mamul üretimleri azaldığı, birçok işletmenin üretimini durdurduğu, bu durumun, genel anlamda “arzın” ciddi anlamda daralmasına sebep olduğu, ... neticesinde tedarik zincirinin kırılması, hem bir mücbir sebep hem de TBK 138. maddede tarif edilen aşın ifa güçlüğünün ortaya çıktığı, bu nedenle davacının karşılaştığı öngörülemeyen bu durumun değerlendirilerek aşırı ifa güçlüğü sebebiyle ifa bedelinin uyarlanması, aksi takdirde sözleşmenin tasfiye ve feshine karar verilmesi istemiyle, Birleşen davanın ise, davacı yüklenicinin taahhüdü altındaki “... ve ... İlçeleri ... Mah. ...” nde ... sebebiyle mücbir sebep halinin söz konusu olduğu, bu nedenle davalı ... sözleşmenin haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle irat kaydedilen teminata ilişkin ...-TL, tahakkuk den hakedişlerden kaynaklı yapılan ödemelerden ek teminat kesintisi adı altındaki ...-TL ve sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı yapılan masraflara ilişkin ...-TL olmak üzere sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı menfi ve müspet zararların davalı ...den tahsili istemiyle açıldığı, Uyuşmazlığın çözümünde, Sayın Mahkemenin görevlendirmesi doğrultusunda, birleşen davaya ilişkin olarak; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun şekilde davacı yüklenicinin edimlerini yerine getirip getirmediği, ... mücbir sebep olarak kabul edilip edilemeyeceği, sözleşmenin feshi işleminin haklı olup olmadığı, gelir kaydedilen kesin teminatın davacıya iade edilip edilemeyeceği, davacı yüklenicinin ek kesin teminattan kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve yapılan masraflara ilişkin davalı ...den talep edebileceği bir alacağı olup olmadığı, sözleşmenin feshi işlemi nedeniyle davacının menfi ve müspet zararının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde; 1-Sözleşmenin Feshi İşlemi Bakımından; davacı yüklenicinin taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde iş programının gerisinde olduğu ve taahhütlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği, iş programının gerisinde olunmasına gerekçe olarak gösterilen hususların da yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzerine işin tamamlanmasını imkansız hale getirdiğinden söz edilemeyeceğinden davalı ... yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu ve haklı nedene dayandığı, 2-Kesin Teminat ve Ek Kesin Teminatın İadesi Talebi Bakımından; davalı ... tarafından “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde sözleşmenin haklı nedene dayalı olarak feshedildiği anlaşıldığından, kesin teminatın davalı ... tarafından irat kaydedilmesi işleminde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı, dolayısıyla, davacı yüklenicinin uyuşmazlığa konu yapım işine ait sözleşmenin yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı Olur’u ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kesin teminata ilişkin davalı ...den talep edebileceği bir alacağı bulunmadığı, Öte yandan, davalı ... hakedişlerden kesilen % 5 oranındaki toplam ... TL emanet kesintisi, ... nolu hakedişinden kaynaklı alacağı ve fiyat farklı alacağı kesin hesap işlemlerinde hesaplamaya dahil edildiği ve bu tutarın davacı yüklenicinin davalı ... olan borcundan mahsup edildiği görüldüğünden bu tutara ilişkin de bir alacak talebinde bulunulamayacağı, Menfi ve Müspet Zarara İlişkin Olarak; davacı yüklenicinin taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde iş programının gerisinde olduğu ve taahhütlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği, dolayısıyla davalı ... yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu ve haklı nedene dayandığı anlaşıldığından menfi ve müspet zarar bakımından davalı ...den bir alacak talebinde bulunamayacağı, haklı fesih nedeniyle ihale ve sözleşme kapsamında yapılan masraflarında davacı yükleniciye ödenme imkanının olmadığı," sonuç ve kanaatine varılmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Asıl davada; davacılar (sözleşme yüklenicisi) davalı ... ile aralarında yapılan ... ihale numaralı “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...” sözleşmesinin aşırı ifa güçlüğü sebebiyle ifa bedelinin uyarlanmasına karar verilmesi, aksi durumda sözleşmenin tasfiye ve feshine karar verilmesi talep ve dava etmiş, Mahkememizde açılan bu uyarlama davası sırasında davalının sözleşmeyi fesh etmiş olması nedeniyle konusuz kalmış ise de; dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta haklı olup olmadığının belirlenmesi ve yargılama giderleri hakkında buna göre karar verilmesi gerektiğinden yargılamaya devam edilmiştir. Birleşen davada; davacılar (sözleşme yüklenicisi) davalı ... (iş veren) aleyhine açtığı davada ... ihale numaralı "... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ..." ihale sözleşmesinin feshinden kaynaklı olarak gelir olarak kaydedilen kesin teminat ve ek kesin teminatların tazmini, davacıların yapmış oldukları imalatların tespiti ve ödenmeyen imalatların tazmini, hakedişlerden yapılan ek teminat kesintilerinin tazmini ve sözleşmeye ilişkin yapılan masrafların tazmini yönünden şimdilik toplam ...-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, Antalya ...ATM,nin ... E-... K sayılı birleştirme kararı ile dosya Mahkememiz dosyası ile birleştirilmiştir. Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; Davalı ... tarafından ... tarihinde 4734 sayılı Kanunun 19. maddesine göre açık ihale usulü ile ihalesi yapılan ... ihale kayıt numaralı “... ve ... İlçeleri ... Mah. ...” nin davacılar ... uhdesinde kaldığı, Yüklenici ... ile davalı ... arasında ... tarihinde Yapım İşine ait sözleşmenin imzalandığı, Sözleşme konusu işin; ... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ... çalışmaları kapsamında ... metre ... ve ... lik ... Boru temini döşenmesi, ... metre ... lük ... boru temini ve döşenmesi, ... adet ... lük abone bağlantısının yapılması ve yama asfalt yapılması olduğu, Sözleşmenin ... maddesinde yer aldığı üzere, söz konusu iş kapsamında davacı yükleniciden ... TL bedelli kesin teminat alındığı, Sözleşme bedelinin birim fiyat üzerinden ... TL olduğu, işin süresinin ise işyeri teslim tarihinden itibaren 730 gün olarak belirlendiği, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı ... maddesinde “... Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 15 (onbeş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır...” hükmüne istinaden ... tarihinde davacı yüklenici iş ortaklığına yer tesliminin yapıldığı, sözleşmeye göre işin bitiş tarihinin ... olduğu, Davacı ... ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, davacının uhdesinde bulunan yapım işine ilişkin sahada yapılan incelemelerde, güvenlik önlemlerinin yeterince alınmadığı, yapılan uyarılara rağmen bu duruma dikkat edilmediği, yapılan işlerde aksaklıklar olduğu, bu hususta gerekli özenin gösterilmesi gerektiği, aksi durumda sorumluluğun tamamının yükleniciye ait olduğu belirtilerek sözleşme ve şartnamede belirtilen iş ve işlemlerin uygulanacağının belirtildiği, Davacı yüklenici tarafından davalı ... sunulan ... tarihli dilekçe ile, tedarik zincirinin kırılması sebebiyle maliyetlerin 3-4 kat arttığı, bu sebeple aşırı ifa güçlüğü doğduğu, gelinen aşamada ortaya çıkan öngörülemeyen durumun değerlendirilerek fiyatlarda uyarlama yapılması ya da bu durumun ortaya çıkmasında herhangi bir kusurları olmadığından sözleşmenin Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ... maddesince tasfiyesinin talep edildiği, Bu talebe ilişkin davalı ...nin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısıyla, söz konusu yapım işine ait; fiyat uyarlaması, fiyat farkı veya sözleşmenin tasfiyesinin talep edildiğini, ancak bu talebin uygun bulunmadığı belirtilerek yapım işinde iş programına uyarak sözleşme kapsamında devam edilmesi gerektiğinin ifade edildiği, Davacı yüklenici tarafından ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile, ... nolu hakedişin yapılmasının talebinde bulunulduğu, ancak davalı ... tarafından bu talebin reddedildiği, Davalı ...nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, davacının uhdesindeki iş kapsamında verilen iş emirlerinden; ... İlçesi ..., ..., ... mahalleleri ile ... İlçesi ..., ..., ... Mahallelerinde ... imalatlarının yapılmadığı, ayrıca ... İlçesi ..., ..., ... mahallelerinde de ... imalatlarının yapılmadığı, sahada yapılan kontrollerde de ... tarihinden itibaren ekiplerin çalışmıyor olması nedeniyle tutulan tutanaklara istinaden hak edişden gerekli ... kesileceği, ekiplerin çalışmaması sebebiyle firmanın taahhüdünü, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, söz konusu durumun ... ve vatandaşlara ciddi biçimde zarar verecek boyutlara geldiği, bekleyen ... ve ... imalatlarının ivedi olarak yapılarak mağduriyetin giderilmesi,olası can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi aksi takdirde meydana gelebilecek 3. şahıs zarar ve kazalardan firmanın sorumlu olacağı, bu nedenle sahada ivedilikle imalatlara başlanmasının ihtar edildiği, söz konusu yazının ... tarihinde davacı yükleniciye tebliğ edildiği, Daha sonra davalı ... tarafından ... tarih ve ... sayılı yazıyla, yapılan uyarılara rağmen sahada yapılan imalatların geri dolgusunun ve asfaltının yapılmadığı ve bekleyen iş emirleri olduğu halde imalat çalışmalarına başlanılmadığı belirtilerek acilen sahada çalışmalara başlanılmasının istendiği, Sonrasında davalı ... ... tarih ve ... sayılı “Fesih İhtarı” konulu yazıyla, bütün uyarı yazılarına rağmen hem ... hem de ... ekiplerinin hava şartları müsait olmasına rağmen çalışmıyor olması nedeniyle, tutulan tutanaklara istinaden gerekli cezalar kesileceği, ekiplerin çalışmaması sebebiyle firmanın taahhüdünü, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, söz konusu durumun ... ciddi biçimde zarar verecek boyutlara geldiği, azının tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde taahhüdün sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmediği takdirde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. Maddesi ve 4735 sayılı Kanunun 20. Maddesi hükümlerine istinaden ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin yasal haklar saklı kalmak kaydıyla feshedileceğinin ihtar edildiği, söz konusu yazının ... tarihinde davalıya tebliğ edildiği, Davacı yüklenici tarafından davalı ... sunulan ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile, asfalt kaplamalar için tesislerin ve ekiplerin hazır olduğu, hava ve fenni şartların elverişli olmaması nedeniyle imalat yapılamadığı, işte olan duraksamanın yükleniciden kaynaklı bir kusur olmadığı, ... ve ... ayı hava durumunun fenni şartlara uygun olmamasından kaynaklandığının belirtildiği, Davalı ...nin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısında, bahse konu işe ait imzalanan sözleşme eki, birim fiyat sözleşmesinin ... maddesinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan gün olmadığı belirtilerek ieedilikle sözleşme taahhüdünün yerine getirilmesinin istendiği, Davacı iş ortaklığı tarafından sunulan ... tarihli dilekçeyle, fesih ihtarının iyi niyet kurallarına aykırı olduğu, ... tarihinde tüm dünyada tedarik zincirinin kırılması sebebiyle bir yandan ham madde ve ara mamul bulmanın zorlaştığı, diğer yandan maliyetlerin öngörülemez şekilde arttığı, yükümlülüğümüzde bulunan işin kapsamında bulunan imalat maliyetlerinin üç kat arttığı, bu sebeple uyarlama ve fiyat farkı verilmesi veya aşırı ifa güçlüğü sebebiyle işin tasfiyesi konulu yazı ... verildikten sonra ... tarihli yazıyla talebin uygun bulunmadığının bildirildiği, akabinde ... tarihli ve 4735 sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanunu Geçici Madde 5 düzenlemesinin yasalaştığı ve tedarik zincirinin ... tarafından alınan ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile ... tarihli Sözleşmenin feshedildiği, kırıldığının ... tarafından kabul edilerek düzenleme getirildiği, sözleşme ve yasal düzenlemeler kapsamında ... tarihli fesih ihtarının hukuka aykırı olduğu, sözleşme şartlarına ve sözleşmede belirtilen sürelere uyulmadan düzenlendiği göz önüne alınarak; sözleşme ihale evrakı, imalat işlemlerine ilişkin düzenlenen evraklar ve gerek yazılan yazılar gerekse ... yazılan yazıların tamamının dayanak tutularak konunun ...’na sorularak görüş alınması ve bu çerçevede hukuka aykırı bir fesih işlemi yapılmamasının talep edildiği, Ancak davall ...nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, iş programının ilerisinde gitmek istenildiği, ...den daha fazla imalat yapabilmek için talepte bulunduğu, taahhüdü hemen yapılıp bitirilmesine müsaade edilmediğinden bahsedildiği, oysaki yükleniciye imzalı verilen ... imalat iş emirleri olduğu halde yapılmadığı, iş programının önünde gitmek istenildiğine dair ...ye herhangi bir yazılı talepte bulunmadığı gibi iş programının gerisinde olduğu uyarılarının yazılı olarak bildirildiği, işyeri teslim tarihinden itibaren işin fenni kurallarına göre yapılmaması (hatalı imalatlar ve eksik işler hakedişte ödenmediği) ve ekiplerin çalışmaması sebebiyle firmanın taahhüdünü, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, söz konusu durumun ... ve vatandaşlara ciddi biçimde zarar verecek boyutlara geldiği, bu nedenle ... tarih ve ... sayılı yazı ile 10 gün süreli ihtar verildiği ve çalışılmadığına dair tutaklar ile belgelendiği bahse konu sözleşme için fesih işlemlerine başlanıldığının belirtildiği, Daha sonra, davalı ...nın ... tarih ve ... sayılı Olur’u ile, davacı yüklenici iş ortaklığının tüm sözlü uyarılar ve ihtar yazılarıra rağmen ekiplerin çalışmaması sebebiyle firmanın taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği, bu durumun idareye ciddi biçimde zarar verecek boyutlara geldiği, üzerine yüklenici firmaya ... tarih ve ... sayılı yazı ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 47. maddesinin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun 25. maddesinin (d) ve (f) bentleri gereğince ihtar yazısı gönderildiği, ancak verilen süre içerisinde eksikliklerin tamamlanmadığı, verilen imalatlara başlanmadığı, bunun sonucunda kazalara neden olunduğu, yüklenici firmanın taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği gerekçesiyle sözleşmenin feshedilmesinin uygun olduğunun mütalaa edildiği belirtilerek fesih kararı alınması ve gerekli işlemlerin yapılması için yazının yönetim kuruluna sevkedildiği, ... nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile, davacı yüklenici iş ortaklığının tüm uyarılara rağmen taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediği gerekçesiyle sözleşmenin feshedilmesine karar verildiği, Davacı yüklenici tarafından davalı ... sunulan ... tarihli dilekçe ile, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. dosyası ile sözleşmenin ve bedelin uyarlanması ve sözleşmenin feshi talepli dava açıldığını, bu sebeple sözleşmenin haksız olarak feshedilmemesi, davanın sonucunun beklenmesini, teminatınızın irat kaydedilmemesi ve uyarlama talebi Hakkında karar verilmesinin talep edildiği, Davalı ...nin ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile, sahada ... tarihinder beri ... imalat çalışmaları yapılmaması ve ..., ..., ... Mahallelerinde yapılan ... hatlarının ... imalatlarının yapılmaması, iş emri olarak verilen sokakların imalatının yapılmaması ve çekilen ... tarih ve ... sayılı ihtara rağmen bu durumun sürdürülmesi sebebiyle sözleşmenin ... tarih ve ... sayılı yönetim kurulu kararı ile fesih olunduğunu, söz konusu aleplerin ilgili mevzuat hükümleri gereğince karşılanmasının mümkün olmadığının belirtildiği, ...nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile, yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla sözleşme konusu işin feshedildiği, 4735 sayılı Kanunun 20. maddesi hükmüne göre, ... verilen kesin teminat ve ek kesin teminatın gelir kaydedilip hesabın genel hükümlere göre tasfiye edileceği, kesin hesap komisyonunun ... tarihinde saha tespit çalışmalarına başlayacağı, ayrıca ... tarihinde durum tespit tutanağı düzenleneceği, bu çalışmalara davacı yüklenici iş ortaklığını temsilen şirket yetkilisi veya vekilinin katılması gerektiğinin bildirildiği görülmektedir. Asıl davada uyuşmazlığın; davacı yüklenici iş ortaklığının taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mah. ...” nde ... sebebiyle daralan piyasalarda hammadde ve mamul üretimleri azaldığı, birçok işletmenin üretimini durdurduğu, bu durumun, genel anlamda “arzın” ciddi anlamda daralmasına sebep olduğu, ... neticesinde tedarik zincirinin kırılması, hem bir mücbir sebep hem de TBK 138. maddede tarif edilen aşın ifa güçlüğünün ortaya çıktığı, bu nedenle davacının karşılaştığı öngörülemeyen bu durumun değerlendirilerek aşırı ifa güçlüğü sebebiyle ifa bedelinin uyarlanması, aksi takdirde sözleşmenin tasfiye ve feshine karar verilmesi isteminden kaynaklandığı, Birleşen davada ise, davacı yüklenicinin taahhüdü altındaki “... ve ... İlçeleri ... Mah. ...” nde ... ... sebebiyle mücbir sebep halinin söz konusu olduğu, bu nedenle davalı ... sözleşmenin haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle irat kaydedilen teminata ilişkin ...-TL, tahakkuk den hakedişlerden kaynaklı yapılan ödemelerden ek teminat kesintisi adı altındaki ...-TL ve sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı yapılan masraflara ilişkin ...-TL olmak üzere sözleşmenin haksız feshinden kaynaklı menfi ve müspet zararların davalı ...den tahsili isteminden kaynaklandığı, Uyuşmazlığın çözümünde, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun şekilde davacı yüklenicinin edimlerini yerine getirip getirmedği, ... mücbir sebep olarak kabul edilip edilemeyeceği, sözleşmenin feshi işleminin haklı olup olmadığı, gelir kaydedilen kesin teminatın davacıya iade edilip edilemeyeceği, davacı yüklenicinin ek kesin teminattan kaynaklı alacağının bulunup bulunmadığı ve yapılan masraflara ilişkin davalı ...den talep edebileceği bir alacağı olup olmadığı, sözleşmenin feshi işlemi nedeniyle davacının menfi ve müspet zararının bulunup bulunmadığı hususlarının açıklığa kavuşturulması gerektiği, Mahkememiz dosyasına talimat yolu ile alınan kök ve ek bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde sonuç olarak davacı yüklenicinin taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde iş programının gerisinde olduğu ve taahhütlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği, iş programının gerisinde olunmasına gerekçe olarak gösterilen hususların da yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzerine işin tamamlanmasını imkansız hale getirdiğinden söz edilemeyeceğinden davalı ... yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu ve haklı nedene dayandığı, davalı ... tarafından “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde sözleşmenin haklı nedene dayalı olarak feshedildiği anlaşıldığından, kesin teminatın davalı ... tarafından irat kaydedilmesi işleminde mevzuata aykırı bir durum bulunmadığı, dolayısıyla, davacı yüklenicinin uyuşmazlığa konu yapım işine ait sözleşmenin yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı Olur’u ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle kesin teminata ilişkin davalı ...den talep edebileceği bir alacağı bulunmadığı, öte yandan, davalı ... hakedişlerden kesilen % 5 oranındaki toplam ... TL emanet kesintisi, ... nolu hakedişinden kaynaklı alacağı ve fiyat farklı alacağı kesin hesap işlemlerinde hesaplamaya dahil edildiği ve bu tutarın davacı yüklenicinin davalı ... olan borcundan mahsup edildiği görüldüğünden bu tutara ilişkin de bir alacak talebinde bulunulamayacağı, davacı yüklenicinin taahhüdü altında bulunan “... ve ... İlçeleri ... Mahallelerinde ...”nde iş programının gerisinde olduğu ve taahhütlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmediği, dolayısıyla davalı ... yönetim kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 4735 sayılı Kanunun 20/a. maddesince sözleşmenin feshedilmesi işleminin mevzuata uygun olduğu ve haklı nedene dayandığı anlaşıldığından menfi ve müspet zarar bakımından davalı ...den bir alacak talebinde bulunamayacağı, haklı fesih nedeniyle ihale ve sözleşme kapsamında yapılan masraflarında davacı yükleniciye ödenme imkanının olmadığı anlaşılmakla asıl davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-Asıl davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Birleşen davanın REDDİNE, 3-Asıl davada; *Alınması gerekli ... TL harcın ... TL peşin, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL'nin istemi halinde davacılara iadesine, *Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, *A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine 4-Birleşen davada; *Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile artan ... TL'nin istemi halinde davacılara iadesine, *Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, *A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine 5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK.'nun 333. maddesi uyarınca davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.26/11/2024 Başkan ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Üye ... ¸e-imza Katip ... ¸e-imza