Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/48 E. 2025/25 K.

T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/48 Esas - 2025/25 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/48 Esas KARAR NO : 2025/25 ... DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/06/2022 KARAR TARİHİ : 16/01/2025 GR.KR.YZM.TARİHİ : 03/02/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından karşı şirket pazarlama yetkilisi ... ile 17/06/2021 tarihinde ... ilçesinde bulunan şirket adresinde yapılan sözlü anlaşma gereğince bir kısım malzeme karşılığında üç adet şirket çeki ile bir adet müşteri çekinin karşı taraf yetiklisine teslim edildiğini, çeklerin vade olarak belirlenen tarihlerde ödendiğini, müvekkili tarafından malların teslimi konusunda şirket yetkilileri ile yapılan harici görüşmelerde müvekkilinin sipariş ettiği ve bedelini ödediği mallarını üçüncü kişiye teslim edildiğinin bildirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de şirket yetkililerin aynı cevabı verdiklerini, ancak müvekkilinin sipariş etmiş olduğu malların üçüncü bir şahsa teslim edilmesi konusunda şirket yetkililerine sözlü ya da yazılı muvafakat vermediğini, yapılan ve bedeli ödenen siparişlerden dolayı müvekkilinin davalı şirketten "5 adet ... marka 16 Kw Split Isı pompası, 10 adet ... marka 12 Kw Split ısı pompası, 2 adet ... marka 8 Kw Split ısı pompası, 4 adet ... marka 12 Kw Mono ısı pompası, 2 adet ... marka 8 Kw Mono ısı pompası, 2 adet ... marka 6 Kw Mono ısı pompası ve 15 adet Hisense Marka 12 bin BTU Splet Klima alacağı bulunduğunu, ayrıca müvekkilinin bu sipariş ve ödemelerden kaynaklı olarak bayilik sözleşmesinden kaynaklı servis devreye alma ve prim alacağının da bulunduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin sipariş ettiği ve bedelini ödemiş olduğu dava konusu ürünlerin aynen teslimine, yapılan siparişten kaynaklı olarak ödenmesi gereken servis devreye alma bedeli ile prim bedellerinin ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14/03/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile özetle; dava değeri olarak dava dilekçesinde 10.000,00-TL gösterilmiş ve bu bedel üzerinden ödeme yapılmış ise de daha sonradan dava konusu edilen malların dava tarihi itibariyle bedelleri üzerinden ve devreye alma, pirim fatura bedelleri de ilave edilerek eksik harcın tamamlandığını, devreye alma alacakları olan 56.404.00-TL'nin fatura tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili konusunda davalarını ıslah ettiklerini, fatura tarihi olan 09.12.2021 tarihi ile ıslah tarihi olan 14.03.2024 tarihi arasındaki faiz miktarı olan 22.420,00-TL üzerinden ıslah harcı ödediklerini, müvekkilinin hak etmiş olduğu prim alacağımız olan 79.612,24-TL'nin fatura tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili konusunda davalarını ıslah ettiklerini, fatura tarihi olan 31.12.2021 tarihi ile ıslah tarihi olan 14.03.2024 tarihi arasındaki faiz miktarı olan 30.770,00-TL üzerinden ıslah harcını ödediklerini beyan ederek; sübut bulan davalarının kabulü ile; müvekkili tarafından bedeli ödenerek sipariş verilen iç dış ünite takımı olarak 4 adet 16 kw split ısı pompası, 6 adet 12 kw split ısı pompası, 1 adet 8 kw split ısı pompası ve 2 adet 12 kw mono ısı pompası ile 15 adet 12.000 BTU klimanın davalı firma tarafından aynen teslimine, ıslah talepleri göz önünde bulundurularak devreye alma alacakları olan 56.404.00-TL'nin fatura tarihi olan 09.12.2021 tarihinden itibaren ve prim alacağı olan 79.612,24-TL'nin fatura tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili, yurt içinde ve yurt dışında özellikle ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme ekipmanlarının tasarımında, imalatında ve satış sonrası hizmetlerinde faaliyet gösterdiğini, davalı müvekkil ile davacı şirket arasında, ürünlerin davacı tarafından satın ve teslim alınarak, alt bayi / satış noktasına ya da nihai tüketici konumundaki kişilere perakende bazda montajlı ve / veya montajsız olarak satılmasına, ürün bedellerinin ödenmesine, ... arasında tedarik, satış, ödeme ve markanın korunmasına ilişkin koşulların tespitine dair “...Yetkili Bayi ve Satış Sözleşmesi”nin 25.09.2020 tarihinde imzalandığını, müvekkil şirketin Ana Sözleşme’ye istinaden davacı tarafından sipariş edilen ürünleri tedarik etmek, nakliyesini sağlamak ve karşılığında e-fatura ve e-irsaliye düzenlemek ile yükümlü iken, davacı şirket ise ilgili ürünlerin ulaştırılması karşılığında doğan bedel ödeme borcunu keşide ettiği çekler vasıtasıyla yerine getirdiğini, Ana Sözleşme’nin “Ciro Primi” başlıklı 10. maddesinde de belirlendiği üzere, davacının uyması gereken ciro oranlarının belirlenmesi ve prim oranlarının kararlaştırılabilmesi amacıyla ek mutabakat niteliğindeki ““2020 yılı ...)” imzalandığını, tarafların 2020 yılının sonunda çalışmaya başlamış olduğundan, 2020 yılında yapılan satışlar bağlamında elde ettiği cirolar üzerinden 1.941,10-TL tutarında prim bedeli alacağına hak kazandığını, ilgili alacağa ilişkin 26.01.2021 tarihinde fatura kesilerek müvekkili şirkete iletildiğini, Ek Mutabakat madde 11’deki belirleme uyarınca, prim bedeli alacakları nakit değil, mal olarak ödeneceğinden, işbu faturanın karşılığında mal teslimi yapıldığını, davacı şirkete 2021 yılı içerisinde fatura kesilmiş ve sözleşmeler uyarınca yalnızca ... markalı ürünlerin satışından prim bedeli alacağına hak kazanıldığını, davalı müvekkilinin, Ek Mutabakat madde 8’e istinaden toplam prim bedeli hesaplaması yaparak davacının hak kazandığı prim bedelini KDV dahil 79.612,24-TL olarak hesapladığını, nitekim, işbu bedelin tamamının aynen davalı müvekkile fatura edildiğini, davacının hesaplanan prim bedeline herhangi bir itirazı olmadığının en açık göstergesi olduğunu, sözleşmelere istinaden işbu bedelin yalnızca mal olarak ödeneceği kararlaştırılmış olmasına karşın, davacı nakdi karşılığını talep ettiğini, buna rağmen, davalı müvekkilinin iyiniyetli ve uzlaşmacı tavrı çerçevesinde Sözleşme ilişkisi olabildiğince sürdürülmeye çalışıldığını, hatta 13.05.2022 tarihinde ürünlerin birim fiyatlarını gösterir teklif formu davacıya iletildiğini, ancak bedeller yüksek bulunduğundan, prim bedeli alacağı sözleşme hükümlerine aykırı biçimde nakit olarak talep edildiğini, davacının ek olarak, montaj ve devreye alma hizmeti bağlamında 09.12.2021 yılında toplamda 56.404,00-TL tutarında fatura düzenleyerek müvekkil şirkete ilettiğini, Ana Sözleşme ve Ek Mutabakat çerçevesinde davacının, müvekkil şirkete toplamda yedi (7) adet çek keşide ettiğini, gelinen aşamada davacı, dava dilekçesinde belirttiği ürünlerin teslim edilmediğinden, prim bedeli ve servis devreye alma bedelinin ödenmediğinden bahisle işbu haksız ve hukuka aykırı davayı müvekkil şirket aleyhine ikame ettiğini, ancak müvekkilin davacıya ödemesi gereken herhangi bir borcu bulunmadığı gibi, bahsi geçen ürünlerin tamamı da davacıya teslim edildiğini, davacının işbu dava dilekçesi ile öne sürmüş olduğu iddiaları haksız kazanç elde etme saikiyle kurgulanmış kötüniyetli ve hukuka aykırı olduğundan davanın reddini talep ettiğini, davaya konu malların davacının genel yetkili ticari vekil sıfatı ile hareket eden...'un talimatı ile kendisine veya onun gösterdiği başka bir kişiye teslim edildiğini, ilgili hususun e-irsaliye ile sabit olduğunu, .... davacı adına çekleri teslim ettiğini, fiili teslimat bilgilerini davalıya ilettiğini, hatta malları bizzat kendisinin teslim aldığını, ... ticari vekil gibi hareket ettiğinin açık olduğunu, ticari vekilin şirketin alışılmış işleri çerçevesinde işbu faaliyetleri yürütmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığından davacının yazılı ve sözlü bir muvafakat sunmadığı üçüncü kişilere malların teslim edildiği iddiasında bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca yetki itirazında bulunduklarını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Davanın ilk olarak ... Karar sayılı ve 17/11/2022 tarihli yetkisizlik kararı verildiği, söz konusu kararın taraflara 25/12/2022 tarihinde tebliğ olduğunu ve kararın 10/01/2023 tarihinde kesinleştiği, davacı vekili tarafından 20/12/2022 tarihli dilekçe ile dosyanın görevli ... tarafından mahkememize tevzi edildiği ve yukarıdaki esas sırasına kaydının yapıldığı görülmüştür. Faturalar, irsaliyeler, çek örnekleri, taraflarla ilgili BA, BS formları. Ticari defter ve kayıtlar. İstinabe suretiyle ... beyanı tespit edilen Davacı tanığı ... 14.09.2023 tarihli duruşmada; “davacı şirket benim çalıştığım firmadır, davalı firma bizim alışveriş yaptığımız firmadır,... ön muhasebe işi ile görevliyim, davalı şirketle takriben 5 kez alışverişimiz oldu, aynı zamanda bayilik durumu da vardı, şirketin buradaki temsilcisi ... isminde biriydi, öncesinde çok alışverişimiz olan bir firma değildi, ... vasıtasıyla ticari ilişki başladı, o zaten ... pazarlamacısıydı, alışverişimizde önce biz çek veriyorduk,... ise sipariş verdiğimiz malları sonra gönderiyordu, en son siparişimize kadar sorun yaşamamıştık, en son klima ve ısı pompası sipariş vermiştik, yanlış hatırlamıyorsam ısı pompasından 60, klimadan da 60’a yakın ürün siparişi vermiştir, klimadan da ısı pompasından da teslim edilmeyen ürünler vardı, tam hatırlamıyorum ama teslim edilmeyenlerin 15 tanesi klima, 25 tanesi ise ısı pompasıydı, ayrıca bunlar için normalinde fazla fatura kesmeye başladılar, bizim anlaştığımız fiyattan daha yüksek fatura kesmeye başladılar, hatta 2 ayrı fatura düzenlediler, şöyle ki mesela ısı pompasının iç ünitesi için ayrı dış ünitesi için ayrı fatura düzenlemeye başladılar, öncesinde böyle değildi, ben bu durumu sorduğumda ... Bey bana sen karışma sonra ...’le aramızda hallederiz sorun teşkil edecek bir durum olmadığını söyledi, durumu ...’e açıkladım, o da ... Bey’i aradı, bu şekilde ticari sorun başlamış oldu, Karaelmas’ın bedelini ödediği ancak teslim almadığı ürünler vardır, yanlış hatırlamıyorsam teslim edilmeyen malların faturasının kesilmiş olması lazım, bu anlaşmazlık çıkınca... Bey sizin bayiliğinizi ve servis yetkinizi iptal ederiz diye karşılık verdi zaten sonrasında da iptal ettiler. Davacı vekili tarafından son siparişte ... ile beraber kimse geldi mi geldiyse kim geldi sorusu üzerine; ... Bey geldi, kendisi ... tarafında satıcıdır. Davalı vekilinin...’u tanıyor musunuz, ...’la ilişkisi var mı, Karaelmas adına ödeme yapıyor muydu, ...’la fiili ilişkisi var mıydı, Karaelmas’ın sipariş bilgilerinden...’un bilgisi var mıydı, ısı pompası ve klimaların fatura ve irsaliyelerine itiraz edilip edilmediği, prim alacakları konusunda bilginiz var mı: ... tanıyorum, ...’de şubesi vardır, şirket zaten ısı pompalarının çoğunu o bölgede satmaktadır, çünkü bu ürün o bölgede gitmektedir, şirketin sahibi ... bey çoğunlukla ...’de durmaktadır, ...da ...’de aynı işi yapan satıcıdır. ... organik bağı yoktur ama orada ...bir dönem ortak iş yaptılar, biz ...’den aldığımız malları kendisine satıyorduk,... adına ... ödeme yapmazdı, tam tersine biz ona ürün satıyorduk, prim sistemi belli bir ciro ulaştıktan sonra satılan maldan prim ödeme şeklindeydi, en son satışta prim hakkı doğdu, ancak anlaşmazlık nedeniyle bayilik iptal edilince prim ödemediler, faturaları biz kabul etmedik, Sinan bey buraya geldiğinde kendisine söylemiştik, onaylamıyoruz yüksek geliyor demiştik, yazılı itiraz olup olmadığını bilmiyorum, beyanım bundan ibarettir…” şeklinde beyanda bulunmuştur. Davalı tanığı... 13/07/2023 tarihli duruşmada; “Davacı ... Isıtma’nın sahibi... benim arkadaşım olur, davacı firma aynı zamanda davalının ısı pompalarında bayisidir, ancak davacı ısı pompalarını tam satamadığı için benim de uzmanlık alanım olduğu için benimle görüştü, bu görüşmede davalı ... adına ... da vardı, benim yapılan görüşme zamanında teminat verme durumlarım olmadığı için davacı üzerinden davacı malları tedarik edecek, ben malların satışını ve bağlantılarını yapacağım ve sistemi bu şekilde döndürecektir, davacı malları Untes’ten tedarik ederken 150 günlük çeklerle mal alıyordu, ben malları davacıya 30-40 günlük süreçlerde ödemeler yaptığım için davacı sıcak parayı değerlendiriyor ve avantaj sağlıyordu, ...bölgesinde davacı tarafın bir şubesi bulunmaktaydı, benim de...te şubem vardı, ancak 1 yıl önce kapattım. ... iş hızlı olduğu için.... bir şube açtım, bu bölgeye şube açtıktan sonra ...’ta davacı şirket sahibi ..., ben ve ... buluştuk, söz konusu buluşmada 40 tane ısı pompası alacağımızı söyledik, bu ısı pompalarının 8 tanesini ben hemen alıyorum dedim ve ... çeki verdi, 7 tanesini de ... ben sana vereceğim deyip karşılığında ...ı’dan çek aldı, daha sonra 15 ürünün tamamı bana geldi, ben söz konusu ürünleri...Şubede teslim aldım, oradan yükledim Konya’daki şubeye getirdim ve orada da satarak karşılığını ...’ya verdim, davadaki sıkıntı ... ile ... arasındaki sıkıntıdan kaynaklanmaktadır, ben 2 yıldır...in bayiliğini aldım. ...’e para yatırdığında mal nereye istersen gelir, bugüne kadar herhangi bir sıkıntı yaşamadım, benim olay hakkında bilgi ve gördüğüm bundan ibarettir, davalı vekilinin talebi üzerine soruldu; Duruşma tarihinden önce davacı şirketin sahibi ... bana "malları teslim aldığını söylemesen ... yanar, ispat edilemez", şeklinde cümle kurdu, dedi.” şeklinde beyanda bulunmuştur. İstinabe suretiyle ... davacı ticari defter üzerinde yapılan mali müşavir Bilirkişi ...incelemesinde, ticari defterlerin HMK 222.madde ile düzenlenen şartlar bakımından; delil niteliğine haiz olduğunu, davalı şirketin davacı şirketin yasal defterlerinde “320 Satıcılar" hesabının alt hesabı detay hesabı olan" 320.43..." hesabında işlem gördüğünü, davalı ... şirketinin 2022 yılında davacı taraf adına düzenlediği herhangi bir fatura kaydına yasal defterlerde rastlanılmadığını, davacı şirketin 2022 yılında davalı ... şirketi adına düzenlediği herhangi fatura kaydına yasal defterlerde rastlanılmadığı, taraf şirketlerin birbirlerine 2022 yılında fatura düzenlemediği ... tarafından dava dosyasına sunulan müzekkereye cevap yazısı ekindeki formba formbs dökümlerinden (2022 yılı) anlaşılmaktadır. Aynı belgeden 2021 yılında davalı tarafından davacı adına düzenlenen fatura tutarının 10 adet olduğu (yasal defterlerde 8 adet mevcut), davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların 2 adet olduğu (yasal defterlerde 3 adet mevcut) dava dosyasına fotokopisi sunulan çeklere ilişkin yasal defterlerde herhangi bir kayda rastlanılmadığını, dava dışı... tarafından davacı şirkete bir ödeme yapıldığına dair herhangi bir işleme yasal defterlerde ve dosyalarda rastlanılamadığını, davacı şirketin düzenlemiş olduğu faturaların tamamında ürünlerin seri numaralarına yer verilmediğinden üçüncü kişilere satılan malların, dava konusu mallar olup olmadığının anlaşılması (seri no belirtilmediğinden) mümkün olmadığını, davacı şirketin yasal defterlerinde "320 Satıcılar" hesabının alt hesabi-detay .... hesabının yılsonu kapanış bakiyesi (2022 yılında) "0" TL' olduğunu belirtmiştir. Bilirkişiler ... mahkememiz dosyasına sunmuş oldukları 12/08/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; davacı .... ile davalı .... defter kayıtları (3 adet KDV dahil toplam 137.957,34 TL bedelli .... faturaları dışında) birbiri ile uyumlu olmadığını, TTK hükümlerine ve usulüne uygun tutulmuş ve delil niteliğini haiz bulunan davalı defterlerinde; davalı adına 2020 ve 2021 yılında düzenlenmiş 19 adet toplam tutarı KDV dahil 1.606.968,32-TL fatura kayıtlı olup, buna karşılık davacıdan 1.577.037,96-TL tutarında çek/havale/EFT ödeme aldığını, ayrıca davacı tarafından davalı adına 3 adet toplam 137.957,34-TL prim, montaj ve devreye alma faturası kayıtlı olup, davacının 108.026,98-TL alacağının bulunduğunu (Ciro primi alacağı: 81.553,34-TL + Montaj alacağı: 56.404,00-TL - Mal karşılığı borcu 29.930,36-TL), davacının ciro primi alacağı olan 81.553,34 TL’nin mal karşılığı mı, nakden mi ödeneceği hususunun değerlendirilmesinin mahkememiz takdirinde bulunduğunu, ayrıca montaj ve devreye alma faturasından dolayı (mal bedeli borcunun mahsubu ile) davacının 26.473,64-TL alacağının bulunduğunu (davalı defterlerinde yer alana toplam davacı alacağı 108.026,98 TL), davacının defterleri üzerinde Devrek’te yaptırılan incelemede; defterlerin usulüne uygun tutulduğunu, delil niteliğini haiz olduğunu, davalı tarafından davacı adına 2021 yılında düzenlenmiş 8 adet toplam KDV dahil 931.724,17-TL tutarında fatura bulunduğu, buna karşılık davalı adına 2021 yılında düzenlenmiş 3 adet KDV dahil toplam 137.957,34-TL fatura yer aldığını, dava dosyasında fotokopisi bulunan çeklerin ve davalı defterlerinde kayıtlı çek ve banka havale/EFT ödemlerinin kaydına rastlanmadığını, davalının davacı adına düzenlemiş olduğu faturaların karşılığını (29.930,36-TL eksik olarak) çek, banka havalesi/EFT yoluyla tahsil etmiş olduğunu, davacının davalıya sipariş verildiği halde kendilerine teslim edilmediğini iddia ettiği ürünlerle ilgili olarak; davalının davacı adına düzenlediği e-faturalar ve e-irsaliyeler içerisinde benzer isimde ve daha fazla miktarlarda ürünler bulunduğunu, ancak teknik olarak birebir aynı ürünler olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı yönünde beyanda bulunmuşlar. Bilirkişiler ... mahkememiz dosyasına sunmuş oldukları 02/12/2024 tarihli ek raporda özetle; TTK hükümlerine ve usulüne uygun tutulmuş ve delil niteliğini haiz bulunan davalı defterlerinde; davalı adına 2020 ve 2021 yılında düzenlenmiş 19 adet toplam tutarı KDV dahil 1.606.968,32-TL faturanın kayıtlı olduğunu, buna karşılık davacıdan 1.577.037,96-TL tutarında çek/havale/EFT ödeme aldığını, ayrıca davacı tarafından davalı adına 3 adet toplam 137.957,34-TL prim, montaj ve devreye alma faturası kayıtlı olup, davacının davalıdan 108.026,98-TL alacağının bulunduğunu (Ciro primi alacağı: 81.553,34-TL + Montaj alacağı: 56.404,00-TL - Mal karşılığı borcu 29.930,36-TL), davacının ciro primi alacağı olan 81.553,34-TL’nin sözleşme gereğince mal karşılığı mı, nakden mi ödeneceği hususunun değerlendirilmesinin mahkememiz takdirinde bulunduğunu, davacı .... ticari defterlerinde birçok kaydın eksik olduğunu, davalının sipariş ile birlikte davacıdan ödemesini aldığı çeklere (dava konusu 4 adet çek de dahil) karşılık dönemler itibariyle yaklaşık aynı tutarlarda (küsurat farkları ile) malların teslimatını yaptığını, faturaların/irsaliyelerin içeriği malzemelerin birçoğunun...’a gönderildiğini, davalının davacı adına düzenlediği e-faturalar ve e-irsaliyeler içerisinde benzer isimde ve daha fazla miktarlarda ürünler bulunduğunu, ancak teknik olarak birebir aynı ürünler olup olmadığı hususunda bir değerlendirmenin yapılamadığı yönünde beyan sunmuşlardır. DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak davasıdır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı tarafça sipariş edilen ve dava dilekçesi ekinde sunulan 4 adet çek karşılığında bedelleri ödenen malların aynen tesliminin mümkün olup olmadığı ile yapılan siparişten kaynaklı olarak ödenmesi gereken servis devreye alma bedeli ile prim bedelinin davacı tarafa ödenmesine karar verilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır. ... Karar sayılı ve 28/09/2021 tarih, ... Karar sayılı kararlarında belirtildiği üzere geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir. Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Davacıda dava dilekçesinde ticari defterlere dayanmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. ... karar sayılı ilamına göre Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasa'da delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır. Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri Yasa'da belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir.Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır. Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir. Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'ndaki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır...." ... Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir. Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı HMK'nun 222. maddesinde " (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (...) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(1) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır" olarak ifade edilmiştir. Taraflar arasında 25/09/2020 tarihli ...'nin ilgili hak ve yükümlülüklerini ortaya koymaktır". 5.13 maddesinde, “Ürünlerin teslim aşamasında kabul işlemlerinin gereği şekilde yapılmasından ve muayenesinden bayi sorumludur. Bayi tarafından yapılacak bir yetkilendirme ile üçüncü bir kişi tarafından teslim alınması bayinin bu yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz” Bayilik sözleşmesinin,12. maddesi yetkili mahkeme ve icra dairesine ilişkindir. hükmüne yer verilmiştir. Talep ve iddia, savunma, tanık anlatımları, ticari defter ve kayıtlar, çek ve fatura örnekleri, BA-BS formları, bilirkişi incelemesi ve tüm dosya kapsamına göre, davalı defterlerinde kayıtlı çek ve banka havale/EFT ödemelerinin kaydına rastlanmadığı, davalı ....’nin davacı adına düzenlemiş olduğu faturaların karşılığını (29.930,36 TL eksik olarak) çek, banka havalesi/EFT yoluyla tahsil etmiş olduğu, davacının, davalıya sipariş verildiği halde kendilerine teslim edilmediğini iddia ettiği ürünlerle ilgili olarak; davalının davacı adına düzenlediği e-faturalar ve e-irsaliyeler içerisinde benzer isimde ve daha fazla miktarlarda ürünler bulunduğu, ancak teknik olarak birebir aynı ürünler olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı, dosyada mevcut sevk irsaliyelerinde ve tanık beyanlarına göre bir kısım malzemelerin...’a teslim edildiği, ancak teslime ilişkin davacı .... ticari defterlerinde birçok kaydın eksik olduğu, davalı şirketin sipariş ile birlikte davacıdan ödemesini aldığı çeklere (dava konusu 4 adet çek de dahil) karşılık dönemler itibariyle yaklaşık aynı tutarlarda (küsurat farkları ile) malların teslimatını yaptığı, faturaların/irsaliyelerin içeriği malzemelerin birçoğunun...’a gönderilmiş olması nedeniyle, malzemelerin genellikle sevkinin ...tarafından gerçekleştirildiği ancak hangi malzemelerin olduğu tespit edilemediği keza, davacının, davalıya sipariş verildiği halde kendilerine teslim edilmediğini iddia ettiği ürünlerle ilgili olarak; dosyaya eklenen satış faturaları ve irsaliyeler içinde benzer isimde ürünler bulunmakla birlikte, teknik olarak birebir aynı ürünler olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı ve aynı ürünler olup olmadığı tespit edilemediğinden davacının malların aynen teslime ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı ... tarafından davalı .... adına düzenlenen 19 adet e- faturaların toplamı KDV dahil 1.606.968,32 TL olup, faturalar ve içeriği malların davacıya teslimine ilişkin e-irsaliyeler dosya ekinde sunulduğu, davacı vekilince ibraz olunan 07/07/2022 tarihli “Belgelerin ve Tanık İsimlerinin Sunulması” dilekçesi ekinde müvekkili tarafından davalı .... adına düzenlenmiş 56.404,00 TL bedelli devreye alma ve 79.612,24 TL bedelli prim bedeli faturalarını ibraz ettiği ve bu faturaların her iki taraf defterlerinde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Dava dilekçesi ekinde bulunan; keşidecisi: Karaelmas Isıtma, lehtarı: ... Isıtma Klima olan ... ait bir kısım çeklerin davalı .... defterlerinde kayıtlı olup, davacı defterlerinde kayıtlı bulunmadığı, davacı .... ile davalı .... defter kayıtları (3 adet KDV dahil toplam 137.957,34 TL bedelli .... faturaları dışında) birbiri ile uyumlu olmadığı, TTK hükümlerine ve usulüne uygun tutulmuş ve delil niteliğini haiz bulunan davalı ... defterlerinde; davalı adına 2020 ve 2021 yılında düzenlenmiş 19 adet toplam tutarı KDV dahil 1.606.968,32 TL fatura kayıtlı olduğu, buna karşılık davacıdan 1.577.037,96 TL tutarında çek/havale/EFT ödeme aldığı, ayrıca davacı tarafından davalı adına 3 adet toplam 137.957,34 TL prim, montaj ve devreye alma faturası kayıtlı olduğu; davacı ticari defterlerinin de usulüne uygun tutulduğu, delil niteliğini haiz olduğu, davalı tarafından davacı adına 2021 yılında düzenlenmiş 8 adet toplam KDV dahil 931.724,17 TL tutarında fatura bulunduğu, buna karşılık davalı adına 2021 yılında düzenlenmiş 3 adet KDV dahil toplam 137.957,34 TL fatura yer aldığı, davacı .... ile davalı ... defter kayıtları (3 adet KDV dahil toplam 137.957,34 TL bedelli .... faturaları dışında) birbiri ile uyumlu olmadığı, dava dosyasında fotokopisi bulunan çeklerin kaydına rastlanmadığı, BA formlarında davalı şirketten 2021 tarihinde 10 adet e-belge ile KDV hariç 517.200,42 TL tutarında mal/hizmet alımı yaptığını bildirdiği, bu bildirim kendi kayıtları ile uyumlu olmadığı; mal ve hizmet satışlarına ilişkin BS formunda ise davalı ... adına düzenlediği 5.000,00 TL üzerindeki iki faturanın bildirildiğinin (KDV hariç 115.268,00 TL) görüldüğü, davalı ....'nin defter kayıtları ve dayanağı mevcut belgeler kapsamında, davalı .... tarafından davacı adına düzenlenen 19 adet toplam 1.606.968,32 TL faturalara karşılık davacı .... tarafından 1.577.037,96 TL çek ve havale/EFT yoluyla ödeme yapıldığı, dolayısıyla mal bedelinden dolayı davacının 29.930,36 TL borçlu duruma geçtiği, davacı tarafından davalı adına düzenlenen 3 adet toplam 137.957,34 TL prim ve devreye alma faturaları nedeniyle de alacağının bulunduğu; bu alacağın 56.404,00 TL'sinin davalı .... adına düzenlenmiş devreye almaya ilişkin montaj alacağı olduğu, 56.404,00 TL montaj alacağından davalının mahsup talebi nedeni ile davacının 29.930,36 TL mal karşılığı borcu mahsup edildiğinde davacı alacağının 26.473,64 TL olduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesinin 10.3 maddesinde, ciro priminin uygulanabilmesi için dönem sonu itibariyle cari borcun bulunmaması gerektiği, aksi takdirde ciro priminin verilmeyeceği belirtildiği ve bayilik sözleşmesinin 12. maddesinde delil olarak kararlaştırılan davalı şirket kayıtlarında davacı şirketin 29.930,36 TL borcu bulunduğu ancak davacı şirket tarafından davalı şirket adına düzenlenen (2) adet toplam 81.553,34 TL tutarındaki ciro primi faturası davalı şirket tarafından kabul edilerek, kendi ticari defterlerine işlendiğinden, davacı alacağı olarak değerlendirilmesi gerekmiş; HMK m. 26 gereğince talepten fazlaya hükmolunamayacağından ciro primi alacağı talebinin kabulü ile 79.612,24-TL’nin ıslah tarihi olan 14/03/2024 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek ve aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 1- Eşyanın aynen teslime ilişkin talebin reddine, 2- Devreye alma (montaj) talebinin kabulü ile, 56.404,00-TL alacaktan davalının mahsup talebine göre davalının 29.930,36-TL mal bedeli alacağının mahsubu ile bakiye 26.473,64-TL’nin ıslah tarihi olan 14/03/2024 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3- Ciro primi alacağı talebinin kabulü ile 79.612,24-TL’nin ıslah tarihi olan 14/03/2024 tarihinden itibaren işleyen ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4- Fazlaya ilişkin talebin reddine, 5- Harçlar Kanunu'na göre alınması zorunlu 9.291,27-TL harçtan, peşin alınan 13.615,58-TL (170,78-TL peşin harç + 10.212,80-TL ve 2.323,00-TL tamamlama harcı + 909,00-TL ıslah harcı toplamı) harcın mahsubu ile bakiye 4.324,31-TL harcın talep halinde karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 6- Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan toplam 17.799,7‬0-TL (dava açılış, tebligat ve posta gideri, bilirkişi ve talimat ücreti olmak üzere) yargılama gideri ile peşin olarak yatırılan 9.291,27-TL harcın davalı şirketten alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde... yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/01/2025 ...