Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2016/1969, 06.02.2019

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

EŞPER BAYRAKTUTAR BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2016/1969)

Karar Tarihi: 6/2/2019

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, delil toplatma taleplerinin reddedilmesi suretiyle

iddia makamına nazaran dezavantajlı konuma düşülmesi ve mahkûmiyet kararının

gerekçesiz olması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 22/1/2016 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

6. Olay tarihinde Düzce Belediye Başkanlığında harita teknisyeni

olarak görev yapan başvurucu, aynı zamanda 25/8/1988 tarihli ve 19910 sayılı

Resmî Gazete'de yayımlanan, 3194 sayılı İmar Kanununa Göre Düzenlenmiş Bulunan İmar Yönetmeliklerine

Sığınaklarla İlgili Ek Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri uyarınca Sığınak

Tespit ve Denetim Komisyonu (Komisyon) üyesi olarak görev yapmaktadır.

7. 2006-2009 yılları arasında binalarda yapılan tespitler

neticesinde elli beş binadaki sığınakların Yönetmelik'te belirtilen şartlara

sahip olmadığı hâlde uygunmuş gibi Komisyon tarafından sığınak uygunluk raporu

düzenlenip ilgili firmaların yapı kullanım izin belgesi almalarının sağlandığı,

raporlarda başvurucunun da Komisyon üyesi olarak imzasının bulunduğu isnadıyla

başvurucu hakkında Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının 4/11/2011 tarihli

iddianamesiyle müteselsilen kamu görevlisinin resmî

belgede sahteciliği suçundan kamu davası açılmıştır.

8. Düzce Ağır Ceza Mahkemesinin (Mahkeme) 28/12/2012 tarihli

kararıyla başvurucunun müsnet suçtan 3 yıl 1 ay 15

gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Gerekçenin ilgili

kısmı şöyledir:

"...bu 55 adet raporda sanıklardan [M.A., M.Ç.

ve O.A.nın] sadece

birer imzalarının bulunduğu, diğer sanıkların ise birden çok raporda

imzalarının bulunduğu, bu nedenle haklarında teselsül hükümlerinin uygulanması

gerektiği, suç tarihlerinde sanıklar tarafından düzenlenen raporların ait

olduğu sığınakların üç kişilik bilirkişi heyeti tarafından yerlerinde gezinmek

suretiyle rapor düzenlendiği, bu raporda da sığınakların yönetmeliğe uygun

şekilde bulunmadığının belirlendiği, sanıkların bu şekilde gerçeğe aykırı

olarak sığınak raporları düzenlediklerinin sabit olduğu..."

9. Karar, Yargıtay 21. Ceza Dairesinin 30/11/2015 tarihli

kararıyla başvurucu yönünden onanmıştır.

10. Başvurucu, anılan karardan 4/1/2016 tarihinde haberdar

olduğunu belirtmiştir.

11. Başvurucu 22/1/2016 tarihinde bireysel başvuruda

bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

12. Mahkemenin 6/2/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Silahların Eşitliği

İlkesinin İhlal Edildiğine İlişkin İddia

13. Başvurucu, keşif yapılması talebinin Mahkemece gerekçesiz

olarak reddedildiğini iddia etmiştir.

14. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılan

hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifini

kendisi takdir eder (Tahir Canan,

B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının adil yargılanma

hakkının güvencelerinden olan silahların

eşitliği ilkesi kapsamında

incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

15. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (3),48.

maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları uyarınca başvurucunun başvuru konusu

olaylara ilişkin iddialarını açıklama, dayanılan Anayasa hükmünün ihlal edildiğine

dair hukuki iddialarını kanıtlama, bireysel başvuru kapsamındaki haklardan

hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeleri ve

delilleri sunma yükümlülüğü bulunmaktadır (S.S.A.,

B. No: 2013/2355, 7/11/2013, § 38; Veli

Özdemir, B. No: 2013/276, 9/1/2014, §§ 19, 20).

16. Başvuruya konu ihlal iddiasıyla ilgili deliller sunarak

ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini

başvuru dilekçesine ekleme sorumluluğunun başvurucuya ait olmasına rağmen başvurucu,

taleplerinin Mahkemece gerekçesiz olarak reddedildiğine ilişkin iddialarını

temellendirememiştir. Bir başka ifadeyle, hangi tarihli dilekçeyle veya hangi

tarihli celsede keşif yapılması yönünde Mahkemeden talepte bulunduğuna ilişkin

deliller Anayasa Mahkemesine sunulmamış, Mahkemenin anılan taleple ilgili

olarak verdiği karar da başvuru formuna eklenmemiştir.

17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

B. Gerekçeli Karar

Hakkının İhlal Edildiğine İlişkin İddia

18. Başvurucu, gerekçede, atılı suç için kanunda belirlenen

unsurların ne şekilde gerçekleştiğinin ve hangi eylemiyle suçu işlediğinin

delillerle ilişkilendirilerek ortaya konulmadığını ileri sürmüştür.

19. Anayasa'nın 36. maddesinin birinci fıkrasında herkesin adil

yargılanma hakkına sahip olduğu belirtilmiş ancak gerekçeli karar hakkından

açıkça söz edilmemiştir. Bununla birlikte Anayasa'nın 36. maddesine adil

yargılanma ibaresinin eklenmesine ilişkin gerekçede Türkiye'nin taraf olduğu

uluslararası sözleşmelerce de güvence altına alınan adil yargılama hakkının

madde metnine dâhil edildiği vurgulanmıştır. Nitekim Avrupa İnsan Hakları

Sözleşmesi'nin 6. maddesinin (1) numaralı fıkrasındaki hakkaniyete uygun yargılanma

hakkının kapsamına gerekçeli karar hakkının da dâhil olduğu Avrupa İnsan

Hakları Mahkemesinin birçok kararında vurgulanmıştır. Dolayısıyla Anayasa’nın

36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının gerekçeli karar hakkı

güvencesini de kapsadığının kabul edilmesi gerekir (Abdullah Topçu, B. No:

2014/8868, 19/4/2017, § 75).

20. Anayasa'nın 141. maddesinin üçüncü fıkrasında da “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli

olarak yazılır” denilerek mahkemelere kararlarını gerekçeli yazma

yükümlülüğü yüklenmiştir. Anayasa’nın bütünlüğü ilkesi gereği anılan Anayasa

kuralı da gerekçeli karar hakkının değerlendirilmesinde gözönünde

bulundurulmalıdır (Abdullah Topçu,

§ 76).

21. Gerekçeli karar hakkı, kişilerin adil bir şekilde

yargılanmalarını sağlamayı ve denetlemeyi amaçlamaktadır. Bu hak, tarafların

muhakeme sırasında ileri sürdükleri iddiaların kurallara uygun biçimde

incelenip incelenmediğini bilmeleri ve demokratik bir toplumda kendi adlarına

verilen yargı kararlarının sebeplerini toplumun öğrenmesinin sağlanması için de

gereklidir (Sencer Başat ve diğerleri

[GK], B. No: 2013/7800, 18/6/2014, §§ 31, 34).

22. Gerekçeli karar hakkı, yargılamada ileri sürülen tüm iddialara

ayrıntılı şekilde yanıt verilmesi gerektiği şeklinde anlaşılamaz. Bu nedenle

gerekçe gösterme zorunluluğunun kapsamı kararın niteliğine göre değişebilir (Mehmet Yavuz, B. No: 2013/2995, 20/2/2014,

§ 51).

23. Somut olayda yapılan yargılama sonunda tarafların davanın

sonucuna etkili olabilecek tüm iddia ve savunmaları ile dosya kapsamı dikkate

alınarak verilen kararda hükme ulaşılması için yeterli gerekçe bulunduğu

görüldüğünden gerekçeli karar hakkına yönelik bir ihlal olmadığının açık olduğu

anlaşılmaktadır (bkz. § 8).

24. Açıklanan gerekçelerle başvurunun bu kısmının da açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

C. Diğer İhlal İddiaları

25. Başvurucu; delillerin değerlendirilmesinde hataya düşüldüğünden,

haksız olarak mahkûm edildiğini ve cezasının bireyselleştirilmediğini ileri

sürmüştür.

26. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanun

yolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvuruda

incelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde dava

konusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerin

değerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile

uyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvuru kapsamındaki

hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam, B. No: 2013/3351, 18/9/2013,

§ 42).

27. Somut olayda Mahkemece, başvurucunun Komisyon üyesi olarak

birden çok raporda imzası bulunması nedeniyle atılı suçu işlediğine tüm dosya

kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmiş ve hakkında cezanın

bireyselleştirilmesine dair hükümler de uygulanmıştır. Başvurucunun

iddialarının derece mahkemesi tarafından delillerin değerlendirilmesinde ve

yorumlanmasında isabet olmadığına, esas itibarıyla yargılamanın sonucuna

ilişkin olduğu görülmektedir. Yapılan yargılamada, Mahkemenin ve Yargıtayın kararında bariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturan herhangi bir durum da tespit

edilmemiştir.

28. Başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının

yukarıda belirtilen içtihat kapsamında kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu

sonucuna varıldığından başvurunun bu kısmının açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar

verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. 1. Silahların eşitliği ilkesinin ihlal edildiğine ilişkin

iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması

nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

2. Gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

3. Diğer ihlal iddialarının açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

6/2/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Raportör

:

Tuğçe TAKCI

Başvurucu

:

Eşper BAYRAKTUTAR

Vekili

:

Av. Ali

DİLBER