Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/20000, 12.09.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

YAŞAR KEMAL YILDIZ BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/20000)

Karar Tarihi: 12/9/2018

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Rıdvan GÜLEÇ

Recai AKYEL

Raportör

:

Heysem KOCAÇİNAR

Başvurucu

:

Yaşar Kemal

YILDIZ

Vekili

:

Av. Erhan TOKATLI

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, adli yargıda açılan alacak davasının idari yargının

görev alanına girdiğinden davanın reddine karar verilmesinden sonra bu karara

dayalı olarak idari yargı yerinde açılan ikinci davanın, idari işlem

yokluğundan reddine karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal

edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 28/12/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

6. Aksaray Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesi

olarak görev yapmakta olan başvurucu ile Hoca Ahmet Yesevi

Türk-Kazak Üniversitesi (Üniversite) arasında hizmet sözleşmesi düzenlenmiştir.

Sözleşme 19/8/2008 tarihinde Üniversite tarafından feshedilmiştir.

A. Adli Yargı Süreci

7. Başvurucu; 8/10/2008 tarihli dava dilekçesiyle 30/6/2010

tarihine kadar görev yapması gerekirken hizmet sözleşmesinin bu tarihten önce

gerekçe gösterilmeden feshedildiğini ve anılan sözleşme uyarınca belirlenen

ücret üzerinden ödenmesi gereken son üç aya ilişkin maaş alacağının

ödenmediğini belirterek maaş alacağı, mahrum kalınan gelir, kıdem tazminatı ve

ulusal tatil günleri ile ücretli izin alacağından oluşan toplam 300 TL'nin

Üniversiteden tahsiline karar verilmesini istemiştir. Başvurucu 21/3/2011

tarihli dilekçeyle talebini 27/1/2011 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda

ıslah etmiştir.

8. Ankara 8. İş Mahkemesi 19/4/2011 tarihinde davanın kısmen

kabulüyle 2.173,19 TL kıdem tazminatı, 5.875,41 TL ödenmeyen aylık ücreti,

28.217,42 TL bakiye süre ücreti ve 2.164,62 TL yıllık izin ücreti alacağının

davalı Üniversiteden tahsiline karar vermiştir.

9. Hüküm davalı Üniversite tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 26/9/2013 tarihli kararla iki kurumun da devlet

üniversitesi olduğu, başvurucunun bu üniversitelerde statü hukukuna göre

çalıştığı ve dolayısıyla uyuşmazlığa bakma görevi idari yargıya ait olduğundan

davanın usulden reddine karar vermek gerektiğine işaret ederek ilk derece

mahkemesi kararını bozmuştur.

10. Bozma kararına uyan ilk derece mahkemesi 23/1/2014 tarihli

kararla davanın usulden reddine karar vermiş, hüküm temyiz edilmeksizin

kesinleşmiştir.

B. İdari Yargı Süreci

11. Başvurucu 11/3/2014 tarihli dilekçesiyle adli yargıda öne

sürdüğü taleplerini idari yargıda ileri sürmüştür.

12. Ankara 14. İdare Mahkemesi 21/3/2014 tarihli kararla

başvurucu hakkında idari tasarrufta bulunan Üniversitenin Türk idare

teşkilatında yer almadığı ve dolayısıyla bu üniversite tarafından yapılan

işlemlere karşı açılan davaların esasının incelenmesinin hukuken mümkün

olmadığı gerekçesiyle davanın esastan incelenmeksizin reddine karar vermiştir.

13. Başvurucu, karara itiraz etmiştir. Ankara Bölge İdare

Mahkemesi 4. Kurulu 29/4/2015 tarihli karar ile itirazın reddine karar

vermiştir.

C. Uyuşmazlık Mahkemesi

Süreci

14. Başvurucu, hizmet sözleşmesinin feshinden kaynaklanan

alacağın tahsili istemiyle adli ve idari yargıda açmış olduğu her iki davanın

görevden reddiyle meydana gelen olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi

talebinde bulunmuştur.

15. Uyuşmazlık Mahkemesi 26/10/2015 tarihli kararla Ankara 8. İş

Mahkemesinin 23/1/2014 tarihli kararı görevsizlik kararı niteliğindeyken Ankara

14. İdare Mahkemesinin 21/3/2014 tarihli kararının davanın usulden reddine

ilişkin olup yargı yolunu değiştiren ve adli yargının görevli olduğunu belirler

nitelikte bir görevsizlik kararı olmadığını belirterek isteğin reddine karar

vermiştir.

16. Nihai karar 27/11/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu

28/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

17. Mahkemenin 12/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

18. Başvurucu; hizmet sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan

alacağı için sırasıyla adli yargı ve idari yargıda açmış olduğu her iki davanın

da görevsizlik nedeniyle reddedildiğini, Uyuşmazlık Mahkemesinin idare

mahkemesi kararının görevsizlik mahiyetinde olduğunu dikkate almadan karar

verdiğini ve anılan kararlar nedeniyle bütün gayretine rağmen uyuşmazlığı

görevli mahkeme önüne götüremediğini belirterek Anayasa ile teminat altına

alınan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

19. Anayasa Mahkemesi, başvurucu tarafından yapılan hukuki

tavsif ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki nitelendirmesini kendisi

takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Bu

itibarla başvurucunun uyuşmazlığı yetkili mahkeme önüne götüremediği yönündeki

iddiası adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkı çerçevesinde

incelenmiştir.

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralı

fıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64.

maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvurunun başvuru yollarının

tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten

itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.

21. Somut olayda başvurucunun hizmet akdinin feshi nedeniyle

adli yargı yerinde açmış olduğu alacak davası 23/1/2014 tarihinde idari

yargının görevli olduğu gerekçesiyle reddedilmiş ve kesinleşmiştir. Başvurucu,

anılan karar üzerine idari yargıda tam yargı davası açmış ise de idare

mahkemesi davaya konu edilen işlemi gerçekleştiren Üniversitenin Türk idari

yapısında yer alan bir kurum olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine

karar vermiştir. Başvurucu idare mahkemesi kararının mahiyeti itibariyle

görevsizlik kararı niteliğinde olduğu ve bu nedenle iki ayrı yargı kolu

arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğu kanaatiyle Uyuşmazlık Mahkemesine

başvurmuştur. Uyuşmazlık Mahkemesi, iş mahkemesi kararının görevsizlik kararı

olduğunda herhangi bir tereddüt etmemiş, ancak idare mahkemesinin 6/1/1982

tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin (1)

numaralı fıkrasının ilgili (b) bendi uyarınca verdiği ret kararının görevsizlik

kararı olmadığı saptamasında bulunmuştur. Uyuşmazlık Mahkemesi bu saptama

üzerine 12/6/1979 tarihli ve 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve

İşleyişi Hakkında Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşullar

gerçekleşmediğinden olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi isteğini

reddetmiştir.

22. Uyuşmazlık Mahkemesinin bu kabulüne göre idare mahkemesi

kararı görevsizlik kararı niteliğinde bulunmadığından somut olay açısından

olumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle uyuşmazlık mahkemesine gidilmesinin etkili

bir yol olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla uyuşmazlığın

giderilmesi isteminde bulunulması başvurucuya bireysel başvuruda bulunmak için

yeniden süre hakkı tanımaz. Başvurucunun,bölge

idare mahkemesi kararını öğrendiği 10/6/2015 tarihinden itibaren otuz günlük

sürede bireysel başvuruda bulunması gerekir.

23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlik

koşulları yönünden incelenmeksizin süre

aşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun süre aşımı nedeniyle

KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

12/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

I