Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, B. No: 2015/8433, 13.09.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

HİLMİ ÇAKIROĞLU BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/8433)

Karar Tarihi: 13/9/2018

BİRİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, rahatsızlığı nedeniyle başvurduğu sağlık kuruluşunda

gerekli tetkik, teşhis ve tedavisi yapılmaksızın taburcu edilen kişinin

hayatını kaybetmesi üzerine sağlık görevlileri hakkında idare tarafından

yürütülen hazırlık soruşturmasının uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı

ile etkili başvuru hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 7/5/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm

tarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili

olaylar özetle şöyledir:

7. Başvurucunun halası R.Ş. 22/8/2004 günüsabah

saatlerinde rahatsızlanmış ve Samsun SSK Hastanesine kaldırılmıştır. Burada

yapılan ilk müdahaleden sonra R.Ş. ambulansla Ondokuz

Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Acil Servisine

gönderilmiştir.

8. Saat 09.00-16.00 arasında burada kaldıktan sonra başvurucunun

yakını evine gönderilmiştir.

9. Evinde tekrar fenalaşan R.Ş. Samsun Devlet Hastanesine

kaldırılmış; oradan da tekrar SSK Hastanesine götürülmüş ve aynı gün saat 20:00

civarında serebrovasküler

hastalık nedeniyle vefat etmiştir.

10. Başvurucu, halasının vefatı üzerine Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesi Acil Servisinde

çalışan doktorların cezalandırılmaları istemiyle 10/9/2004 tarihinde Çarşamba

Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunmuştur. Çarşamba Cumhuriyet

Başsavcılığı yetkisizlik kararı vererek dosyayı Samsun Cumhuriyet

Başsavcılığına göndermiş, Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı da görevsizlik kararı

ile dosyayı Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Rektörlüğüne (Üniversite) tevdi etmiştir.

11. Üniversitenin atadığı muhakkik tarafından yapılan inceleme

sonucunda hazırlanan fezlekeye dayanarak Ceza Soruşturması Kurulu (Kurul)

2/2/2006 tarihinde şüpheliler hakkında men-i muhakeme kararı vermiştir.

12. Kurulun ilgililer hakkında men-i muhakeme kararı verdiği,

Üniversite tarafından başvurucuya bildirilmiştir. Başvurucunun karara karşı

yaptığı itirazı inceleyenDanıştay 1. Dairesi (Daire)

28/3/2006 tarihinde, şikâyet nedeniyle rektör tarafından görevlendirilen

soruşturmacının sadece şüphelilerin ifadesini aldığı, hasta dosyasını ve ölüm

nedenini yeterince araştırmadığı, devlet ve SSK hastaneleri nezdinde hiçbir

araştırma yapmadığı, bu nedenle eksik incelemeye dayalı olarak düzenlenen

fezlekeye göre verildiği gerekçesiyle men-i muhakeme kararına yapılan itirazın

kabulüyle, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için soruşturmadosyasının

Üniversiteye iadesine karar vermiştir.

13. Aynı soruşturmacı tarafından düzenlenen ikinci fezlekede

teklif edilen görüş doğrultusunda Kurul 10/1/2013 tarihinde, başvurucunun yakınınınölüm nedeninin serebrovasküler

hastalık olarak not edildiği ancak bu durumun sağlam bir kişide bile aniden

başlayıp ölümüne yol açabileceği, bu tür hastalarda medikal tedaviye cevap

vermeyen baş ağrısı, fışkırır tarzda kusma, zaman zaman meydana gelen bilinç ve

hafıza kaybı gibi bulguların görüleceği, bu bulguların kendi hastaneleri de

dahil olmak üzere başvurucunun yakınının başvurduğu diğer hastanelerde tespit

edilen bulgular arasında yer almadığı gerekçesiyle şüpheliler hakkında yine

men-i muhakeme kararı vermiştir.

14. Bu karara yapılan itiraz üzerine Daire 3/4/2013 tarihinde,

daha önceki kararları üzerine yapılan ikinci incelemede;

i. Yalnız Sağlık Bakanlığı Samsun Gazi Hastanesinden alınan ve R.Ş.nin serebrovasküler

hastalık nedeniyle başvurduğuna ve aynı gün saat 18.35'te vefat ettiğine dair

belgelerin temin edildiği,

ii. Saat 9.00 ile -evine gönderildiği belirtilen saat olan-

16.00 arasında hastalığının teşhis ve tedavisine ilişkin ne gibi işlemler

yapıldığı,

iii. Ölüm nedeni olarak belirtilen serebrovasküler hastalık ile Acil

Servise başvurusu arasında bağlantı bulunup bulunmadığı,

iv. Bu hastalığın gelişimi ve hastanın başvurusu üzerine

gecikmeksizin alınacak önlem ya da uygulanması gerekli tedavinin bulunup

bulunmadığı,

v. Hasta için tıbben zorunlu müdahalelerin zamanında yapılıp

yapılmadığı konularında şüphelilerin görev yaptığı üniversite dışındaki

üniversitelerden belirlenecek, konusunda uzman en az üç kişiden oluşan bir

bilirkişi kurulundan rapor alınması gerektiği gerekçesiyle eksik incelemeye

dayalı olarak verilen karara karşı yapılan itirazın kabulüne karar vermiştir.

Kararda ayrıca önceki bozma gereklerini makul sürede yerine getirmeyerek

soruşturmanın sürüncemede kalmasına neden olan soruşturmacı hakkında Samsun

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulması hususuna da yer

verilmiştir.

15. Başvuru formunda şüpheli Ondokuz

Mayıs Üniversitesi sağlık görevlileri hakkında ne gibi bir işlem yapıldığı ileilgili olarak herhangi bir açıklamaya yer verilmemiştir.

16. Öte yandan Danıştay 1. Dairesinin 3/4/2013 tarihli kararı

uyarınca yapılan suç duyurusu üzerine şüpheli sağlık görevlileri hakkında

yürütülen soruşturmanın sürüncemede kalmasına yol açtığı şüphesiyle Muhakkik

K.C. hakkında görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle açılan ve başvurucunun da

katılan sıfatıyla yer aldığı davada Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi, sanığın fiilinin

sabit görüldüğü gerekçesiyle cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri

bırakılmasına karar vermiştir. 7/4/2015 tarihinde başvurucuya tebliğ edilen

karar, itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir.

17. Başvurucu, kendisine tebliğ edilen bu karar üzerine 7/5/2015

tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

18. Mahkemenin 13/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

19. Başvurucu, halasının ölümü ile ilgili olarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisinde

görevli doktorlar hakkında -dikkatsizlik ve tedbirsizlikle ölüme sebebiyet

verdiklerinden bahisle- Çarşamba Cumhuriyet Başsavcılığına yaptığı şikâyetle

ilgili işlemlerden bilgi almak amacıyla yaptığı başvurularının ilgili

Başsavcılıkça soruşturmanın gizliliği gerekçe gösterilerek reddolunduğunu,

bunun üzerine Başbakanlık Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, Yükseköğretim

Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi kurumlara başvurduğunu, yargılamanın

makul olmayan bir sürede yapıldığını, on bir yıllık sürede sadece Danıştayın kararı üzerine ilerleme kaydedildiğini

belirterek adil yargılanma hakkı ile etkili başvuru hakkının ihlal edildiğini

ileri sürmektedir.

B. Değerlendirme

20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 47. maddesinin (3) numaralı,

48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca

başvurucunun başvuru konusu olaylara ilişkin iddialarını açıklama, dayanılan

Anayasa hükmünün ihlal edildiğine dair hukuki iddialarını kanıtlama, bireysel

başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin, hangi nedenle ihlal edildiğini ve

buna ilişkin gerekçeler ile delilleri sunma yükümlülüğü bulunmaktadır (S.S.A., B. No: 2013/2355, 7/11/2013, § 38;

Veli Özdemir, B. No: 2013/276,

9/1/2014, §§ 19, 20).

21. Belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde başvurunun

açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesince kabul

edilemez olduğuna karar verilebilir (British

American Tobacco Tütün Mamülleri San. ve Tic. A.Ş., B. No: 2014/13386,

20/7/2017, § 36).

22. Somut olayda başvurucu, Danıştay 1. Dairesinin Üniversite tarafından

atanan muhakkik hakkında suç duyurusunda bulunulması yönündeki kararı üzerine

başlatılan ceza yargılaması süreci sonunda Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesinin

12/3/2015 tarihli kararının kendisine tebliğ edilmesi üzerine bireysel

başvuruda bulunmuştur. Başvurucunun yukarıda yer verilen iddiaları dikkate

alındığında başvurucunun şikâyetinin Acil Servise başvuran yakınının

rahatsızlığı ile ilgili gerekli tetkik, teşhis ve tedaviyi yapmayarak ölümüne

yol açtıklarını ileri sürdüğü Ondokuz Mayıs Üniversitesi

Tıp Fakültesi Acil Servisinde görevli doktorlar hakkında 4/11/1981 tarihli ve

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53. maddesi uyarınca başlatılan hazırlık

soruşturması sürecine dair şikâyetler olduğu anlaşılmaktadır. Ancak başvurucu,

bu sürecin hangi aşamada olduğu ile ilgili olarak herhangi bir açıklama

yapmamakta; şikâyetlerini somut olarak bu süreçle bağlantılandırmamakta

ve genel olarak on bir yıl süren bir yargılamadan bahsetmektedir.

23. Muhakkik K.C. ile ilgili Samsun 11. Asliye Ceza Mahkemesi

önündeki ceza yargılaması sürecinin 14/5/2014 ile 7/4/2015 tarihleri arasındaki

süreye yayıldığı ve başvurucunun bu sürece katılan sıfatıyla taraf olduğu

dikkate alındığında yukarıda yer verilen iddiaların bu sürece dair ileri

sürülmüş iddialar olduğu söylenemeyecektir.

24. Öte yandan Acil Serviste görevli doktorlar hakkında Danıştay

1. Dairesinin soruşturmadaki eksikliklere işaret ederek dosyasının Rektörlüğe

geri gönderilmesi yönündeki kararı üzerine yapılan işlemler hakkında bireysel

başvuru formunda herhangi bir açıklamada bulunulmadığı gibi yukarıdaki

şikâyetlerin bu süreçle ne şekilde ilintili olduğu konusunda da yeterli bir

açıklamaya yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla başvurucunun

Anayasa'nın 36. ve 40. maddeleri kapsamında dile getirdiği iddialarını

temellendiremediği sonucuna ulaşılmıştır.

25. Açıklanan gerekçelerle temellendirilmemiş şikâyet

kapsamındaki başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden

incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun

olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun açıkça

dayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

13/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serdar

ÖZGÜLDÜR

Serruh KALELİ

Hicabi DURSUN

Kadir ÖZKAYA

Raportör

:

Melek KARALİ

SAUNDERS

Başvurucu

:

Hilmi

ÇAKIROĞLU