Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, B. No: 2015/17941, 07.03.2018

TÜRKİYE CUMHURİYETİ

ANAYASA MAHKEMESİ

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

ANKARA BAROSU BAŞKANLIĞI BAŞVURUSU

(Başvuru Numarası: 2015/17941)

Karar Tarihi: 7/3/2018

İKİNCİ BÖLÜM

KARAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede yayımlanan

habere karşı cevap ve düzeltme (tekzip) metninin yayımlanması talebinin

mahkemece usulden reddedilmesi nedeniyle hak arama hürriyetinin ihlal edildiği

iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 23/11/2015 tarihinde yapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan ön

incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilemezliği hususunda oybirliği

sağlanamadığından kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından

yapılmasına karar verilmiştir.

5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik ve

esas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar

özetle şöyledir:

7. Ulusal ölçekte yayın yapan Milat gazetesinin (gazete)

7/9/2015 tarihli nüshasında başvurucu hakkında "Ankara

Barosu'ndan şaşırtan dava" başlıklı bir haber yayımlanmıştır.

8. Başvurucu, Ankara 36. Noterliğinin 8/9/2015 tarihli

ihtarnamesi ile gazeteye cevap ve düzeltme metni göndermiştir.

9. Başvurucu, noter aracılığıyla gönderilen tekzip metninin

gazetede yayımlanmadığını, bahsi geçen haber nedeniyle şeref ve itibarının

zedelendiğini ileri sürerek 29/9/2015 tarihinde Ankara 2. Sulh Ceza

Hâkimliğinden tekzip talebinde bulunmuştur.

10. Hâkimlik 30/9/2015 tarihinde talep dilekçesinin ekine

eklenmesi gereken evrakların eklenmediği gerekçesiyle talebi usulden

reddetmiştir.

11. Başvurucunun itirazı Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin

15/10/2015 tarihli kararı ile reddedilmiştir.

12. Ret kararı başvurucuya 2/11/2015 tarihinde tebliğ

edilmiştir. Başvurucu 23/11/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

13. Mahkemenin 7/3/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıda

başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

14. Başvurucu; ulusal ölçekte yayın yapan bir gazetede

yayımlanan habere karşı tekzip metninin yayımlanması talebinin Mahkemece

reddedildiğini ifade etmiştir. Başvurucu,noter

aracılığıyla gönderilen tekzip metninin gazetede yayımlanıp yayımlanmadığının

ispatı için gerekli gazete nüshalarının dilekçe ekine eklenmediği gerekçesiyle

talebinin usulden reddedildiğini belirterek hak arama hürriyetinin ihlal

edildiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme

15. Anayasa'nın 148. maddesinin üçüncü, 30/3/2011 tarihli ve

6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında

Kanun'un 45. maddesinin (1) numaralı fıkraları uyarınca, Anayasa'da güvence

altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki haklardan herhangi

birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiğini iddia eden herkese Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuru yapma hakkı tanınmıştır.

16. 6216 sayılı Kanun'un 46. maddesinin (1) numaralı fıkrasında

bireysel başvurunun ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da

ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından

yapılabileceği kurala bağlanmış, buna karşılık aynı maddenin (2) numaralı

fıkrasının birinci cümlesinde kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacakları

belirtilmiştir (Örnek kararlar için bkz. Ballıdere Belediye Başkanlığı, B. No: 2012/1327, 12/2/2013, §§ 16-19;

Büğdüz Köyü Muhtarlığı, B. No: 2012/22,

25/12/2012, §§ 26-29; Doğubayazıt Ticaret ve

Sanayi Odası, B. No: 2012/743, 5/3/2013, §§ 15-17; İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, B.

No: 2012/1430, 21/11/2013, §§ 20-28 ).

17. Anılan fıkrada belirtilen "kamu tüzel kişisi"

kavramı içine merkezî idare birimleri ve yerinden yönetim kuruluşlarının

yanında kanunla kurulan meslek kuruluşları da girmektedir.

18. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmı

şöyledir:

"Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları

... kamu

tüzelkişilikleridir."

19. 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76.

maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

"Barolar ... kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır."

20. Anayasa'nın 135. maddesinin birinci fıkrası ve 1136 sayılı

Kanun'un 76. maddesinin birinci fıkrasına göre karar organları seçimle işbaşına

gelen ve kamu tüzel kişiliğini haiz meslek kuruluşu olan başvurucuya, kamu

tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapamayacaklarını hükme bağlayan 6216 sayılı

Kanun'un 46. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvuru yapma

hakkı tanınmamıştır.

21. Açıklanan gerekçelerle kamu tüzel kişiliğine sahip olan

başvurucu Ankara Barosunun bireysel başvuru ehliyetinin bulunmadığı

anlaşıldığından başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönünden

incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Başvurunun kişi bakımından

yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA

7/3/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Başkan

:

Engin

YILDIRIM

Üyeler

:

Recep

KÖMÜRCÜ

Celal Mümtaz

AKINCI

Muammer

TOPAL

Recai AKYEL

Raportör Yrd.

:

Derya ATAKUL

Başvurucu

:

Ankara

Barosu Başkanlığı

Vekili

:

Av. Fatma

Zeynep BİRKAN ŞAKIR